Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Kağızın gəldi, çatdı. Uşaqların oraya salamat getməklərinə şad oldum, çünki zəmanəmiz çox bietibar olub: tez-tez dəmir yolu uçur. Bir neçə gün sizinkilər gedəndən sonra mən Həmidə xanımı və Midhəti apardım Yevlaxdan yola saldım, getdilər Qalaya və özüm genə qayıtdım Bakıya. Hələ bir neçə gün buradayam. Bilmirəm sonra hara gedəcəyəm. Bu mənim əhvalatım, qaldı səninki. Hə, Tubu deyir: hörmət də var, hörmət də var. Mən də deyirəm: doğrudan, sənin bu Tubun qəribə xörəkli adam imiş. Axı, yemək də var, yemək də var. Ancaq söz burasındadır ki, papirosdan savayı qeyri bir yeməyini görmədik. Onunçün də, maşallah, göz dəyməsin, eləcə kökəlibdir. Maşallah, maşallah. Ancaq Şuranı bu dəfə mən yaxşı gördüm. Və xüsusən elə saatlar olurdu ki, onunla rubəru oturanda keçmiş günləri yada salırdım. Elə bilirdim ki, haman Eynəli qardaşım qırx il bundan qabaq yanımda oturub, cavanlıq həvəsilə oxuduğu kitablardan, rus maarifindən, Avropa əhli-qələmlərindən şirin-şirin və bəzi vaxt da odlu-odlu, yanıqlı-yanıqlı söhbətlər edir. O qədər məni özünə qulaq asdırdın ki, axırda məni doğrudan da, maarif aləminə daxil elədin. Yəqin bilirəm ki, sən olmasaydım, mən də qeyri sadəcə kənd müəllimlərinin içində yaddan çıxmışdım. Bəhər hal, Tubuya mənim qardaşlıq salamımı yetir. Şuranı da mənim əvəzimdən öp. Özün də hələ özünü bir tövr saxla görüm nə vaxt görüşərik.Cəlil
Şâhâ ganî cemâlüne dervîşdür gönülŞâhâ ganî cemâlüne dervîşdür gönülElmas gamzeler ile dil-rîşdür gönül
Miscellaneous poem 650از کجی ناخنه دیده انور گردیراست شو راست که سرو لب کوثر گردی
Qasida 59دردا که دل نماند و بر او نام درد ماندوز یار یادگار دلم یاد کرد ماند
Ghazal 147دلم بر آتش هجران کباب کرد و برفتتنم به درد جدایی خراب کرد و برفت
Ey müsəvvir, yar timsalinə surət vermədinEy müsəvvir, yar timsalinə surət vermədin,Zülfü rüx çəkdin, vəli, tabü təravət vermədin.
Məktub. Kitab mağazasına (24 oktyabr 1927)Sizdə qalıb satılmaq üçün:1. “Konsulun arvadı” – 13 ədəd, ədədi 12 qəpik.
İşbu ciğer gibi şâhâ ki gark kandadurİşbu ciğer gibi şâhâ ki gark kandadurSorar isem diye mi lebünden ki kandadur
Miscellaneous poem 658زهاد را به حلقه رندان چه می بری؟این خار خشک را به گلستان چه می بری
Qasida 67شب روان در صبح صادق کعبهٔ جان دیدهاندصبح را چون محرمان کعبه عریان دیدهاند
Ghazal 149به وقت گل پی معشوق و باده باید رفتسوار عیش تراند، پیاده باید رفت
Ey saçın fikri qamu sevdalərin sərmayəsiEy saçın fikri qamu sevdalərin sərmayəsi!Olmasın başimdən əksik sərvqəddin sayəsi.
Yoldaş Əliyev (2 fevral 1929)Yazıb məlum edirik ki, Sizin abunəçilərinizə:1) Verx[nyaya] slobodka Ali Novruzali oqlı, 2) St. Qandja Verx[nyaya] slobodka İsfendiyar Rzaevu, 3) St. Qandja Nij[nyaya] slobodka Djabrailu Mamedovu – göndərdiyimiz jurnalları poçt geri göndərib, yazır ki, tapa bilmədik.
Gözüni göreli ayılmağ oldı bana muhâlGözüni göreli ayılmağ oldı bana muhâlNe dest-i yârîyi sabr u ne höd mecâli mecâl
Ghazal 660ز نوبهار شود چون شکفته لاله ما؟که خون مرده کند باده را پیاله ما
Qasida 87سر چه سنجد که هوش می بشودتن چه ارزد که توش می بشود
Ghazal 154سری که دید؟ که در پای دلستانی رفتدلی، که ترک تنی کرد و پیش جانی رفت؟
Ey təğafül birlə hər saət qılan şeyda məniEy təğafül birlə hər saət qılan şeyda məni,Vaqif ol kim, öldürər bir gün bu istiğna məni.
Həmidə! (28 fevral 1929)Midhətlə Tiflisə getmişdim. Orada sənə kağız yazdıq. Mən olmayanda Azərbaycan MİK sənin ərizəni Dağlıq Qarabağa göndərib ki, öz fikirlərini yazsınlar. Dünən Azərbaycan MİK-nə getdim və elə dünəncə Azərbaycan MİK-i tərəfindən Xankəndinə teleqram vuruldu ki, cavabı ləngitməsinlər. Zənnimcə sənin səs məsələn müsbət həll ediləcək; odur ki, narahat olma.Tiflisdə uşaqlar bizim gəlişimizdən çox şad oldular. Biz hər gün bir yerdə olurduq. Hətta Yusifxan bizim hamımızı sirkə qonaq elədi, sirk uşaqlar üçün çox maraqlı oldu.
Cânumı oynayam nesîme gerekCânumı oynayam nesîme gerekNe zere eglenem ne sîme gerek
Ghazal 680روی تو غنچه ساخت گل آفتاب رادر هم شکست کوکبه ماهتاب را
Qasida 94ایام خط فتنه به فرق جهان کشیدلنتفلحوا به ناصیهٔ انس و جان کشید
Ghazal 155مرا حدیث غم یار من بباید گفتگرم به ترک سر خویشتن بباید گفت
Ey xoş ol məst ki, bilməz qəmi-aləm nə imişEy xoş ol məst ki, bilməz qəmi-aləm nə imiş,Nə çəkər aləm üçün qəm, nə bilər qəm nə imiş.
Əli Məhzun yoldaşa!1929*Mən qabaqlarda Ruhullaya da demişdim ki, öz barəmdə bir şey yaza bilmərəm, savayı ondan ki, anadan olmuşam min səkkiz yüz yetmişinci ildə (1870), Naxçıvan şəhərində. On üç yaşadək mollalar yanında dərs almışam, sonra Qori seminariyasına daxil olub, 1888-ci ildə oranı tamam edib kəndlərdə müəllimliyə məşğul olmuşam. Ta ki, 1904-cü ildə “Şərqi-Rus” qəzetində bir il çalışıb, 1906-cı ildə “Molla Nəsrəddin”i bina etmişəm.
İy lebün hamr u gözlerün hammârİy lebün hamr u gözlerün hammârZülfüne ireli saba bîmâr
Miscellaneous poem 683قیامت را به رفتار آورد سرو روان توزند مهر خموشی بر لب عیسی زبان تو
Qasida 95بیدقی مدح شاه میگویدکوکبی وصف ماه میگوید
Ghazal 162هر کسی را مینوازد لطف و خاطر جَستنتچون به نزد ما رسی، با خاطر آید جَستنت
Eşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərimEşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərim,Bəs ki pakəm, daşı ləl eylədi feyzi-nəzərim.