Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Bacım qızı Fəridəyə*Durur ayrıldığım kölgəli çinar,
AğaclarTöküldü ağaclarıngörən gözləri,
Ol kim, anın çeşmi-məstü qəmzəyi-qəttalı barOl kim, anın çeşmi-məstü qəmzəyi-qəttalı bar,Xali-mişkin birlə xətti-səbzü rəngi-alı bar.
Səadətnamə, 15لفظ قرآن و معنی برهانقول «لو کان فیهما» را دان
Hara qaçacaqlar?Ravi belə rəvayət eləyir ki, Eynüddövlə, Şüca Nizam, Rəhim xan, Mir Haşım, Mirzə Həsən, Mirzə Kərim və qeyriləri – bunlar hamısı Təbrizdən çıxıb qaçarkən şaha belə bir məktub yazıblar:“Salam-duadan sonra yazıb məlum edirik ki, “ma səd nəfər budim tənha, onha, yek nəfər budənd cəm”, ona binaən Təbrizdən qaçdıq, vəssalam.”
AdıdıDövlətindən kərəm, səxa,Etmək adamın adıdı.
Qoz ağacıHər ilki kimi, bu il də Məşədi Xonku məhərrəmə hazırlaşırdı.Köhnə katbini sandıqdan çıxardıb, xəzlərini güvədən təmizləmişdi, sarıq və qurşaq üçün tədarük olunmuş şal parçalarını günə sərmiş, uzunboğaz çəkmələr piylənmiş, qılıncın da pasına qarşı tədbirlər görülmüşdü.
Ghazal 10بیا بر چشم عاشق کن تجلی روی زیباراکه جز وامق نداند کس کمال حسن عذرا را
OlacaqdıDedim, könül, içmə eşqin camını,İçsən, dünya sana dar olacaqdı.
Məhəbbət aləmi qəmdirMəhəbbət ölkəsi qəm diyarıdır,O diyarda ağlayan çox, gülən yox.
Ay yazıq-yazıqUçurdub ovunu xəstə düşübsən,Halına yanan yox, ay yazıq-yazıq.
İçimdəki dərd ağacıİçimdəki dərd ağacı,Kökü taleyin qatında,
İkinci məclisİkinci məclis Ağcabədi kəndində vaqe olur. Bazarın bir küncündə tikilmiş dükanın içində qədəkdən, bezdən, şilədən, alçaq çitlərdən tökülübdür. Hacı Qara yarımarşın əlində bikef oturubdur.H a c ı Q a r a. Allah kəssin belə bazarı! Belə alış-verişi! İt oğlu qədək, şilə verənin əli qurğuşun imiş! Üç aydır Qalada almışam, gətirib beş top satmamışam! Heç kəs malın üzünə baxmır. Deyəsən ölətdən qırılanların sovxasıdır. Heç kəs yovuğuna gəlmir. Bu bazar ilə mən bir ilədək də buları satıb qurtara bilməyəcəyəm. Evim yıxıldı getdi! Bu nə iş idi mənim başıma gəldi?! Beş yüz manat nəqd pul verəsən, faydasından, qazancından əl çəkəsən, mayan da əlinə gəlməyə, bu harda görülübdür? Evin dağılsın çit satan! Qapın çırpılsın şilə verən! Çadra verən, səni görüm heç uğruna xeyir gəlməsin! Sağ-salamat satdığın malın qazancın yemiyəsən! Uf, uf! (Əlin dizinə çırpır). Zalım oğlu, yüz yol qurana, peyğəmbərə and içdi ki, çox rəvac maldır, Ağcabədi bazarında üç gündə hamısın satarsan! Üç gün indi üç ay olubdur. Üç ay deyil ki, bu mal üç ilə də satılmaz. Yaxşı məni aldatdı. Bu hesab ilə düz yüz manat zərərim var. Bu dərd məni şəksiz öldürəcək. Bu halda Xudaverdi müəzzin yetişib qəflətən.
Mülhimeyi-əş'arHüsnü anın o dahiyəsi,Çiçək müvəzziəsi!
Poem 105نخودی گفت لوبیائی راکز چه من گردم این چنین، تو دراز
Vətən dedimXəfif yeldən titrəyənyarpağına Vətən dedim.
Teatr yaxud sən’əti-tamaşada təbəddül və tərəqqiOktyabrın dördüncü aqşamı Namiq Kamal bəyin “Akif bəy” adlı faciəsi “Tiflis türk dram dəstəsi” tərəfindən mevqeyi-tamaşaya qoyuldu. Bu əsəri Qafqas şivəsinə təbdil edən Axundov cənablarıdır.Məzkur faciə beş pərdədən ibarətdir.
Qızım üçünNişanlanmış siyahı elementiQüdrətim olsaydı, yaza bilsəydim,
Masnavi 12عاشقی محنتِ بسیار کشیدتا لبِ دِجله به معشوق رسید
Laçın dağlarındaSürücü, başına dönüm, asta sür,Qoy gözüm doyunca yollara baxım.
Ghazal 73از غم جدا مشو که غنا میدهد به دلاما چه غم غمی که خدا میدهد به دل
Ata yurduŞəkidə məhlə var nə qədər desən,Gəldim bu dünyaya "Yuxarı baş"da.'
Özünü ömrünün ilk baharındaÖzünü ömrünün ilk baharındaHeç görüş yerinə çatdırmısanmı?
MüsibətSərdarovların evində şivən qopmuşdu. Dörd bacının bircə qardaşının Türküstanda öldüyü xəbəri teleqrafla gəlmişdi.Neçə il idi ki, Sərdarov vətənini tərk edib, Türküstana getmişdi. Bu müddətdə Türküstanda onun böyük ticarəti, hər şəhərdə mülkü, karvansarası, ticarətxanasının şöbələri var idi. Krasnovodski o tərəfə addayandan sonra hər şəhərdə Sərdarovun adını eşidə bilərdin. Rusiyanın cəmi ticarət mərkəzlərində Sərdarovun etibarı var idi və banklar həvəslə onun üzünə öz qapılarını açırdılar. Sərdarovu nəinki Rusiya, hətta İran da tanıyırdı. Ildə neçə dəfə böyük karvanlar Hacı Səlim Sərdarovun xuşkabar yüklərini Xorasandan Türküstana gətirirdilər. Hacının sərvəti haqqında növbənöv hekayələr söylənərdi və onun banklarda olan pulunun qədərini milyon hesab edərdilər. Bir nəfər hacının əqrəbasından getdiyi Kərbəlaya and içərdi ki, bu sözü ona Hacı Səlim özü söyləmiş. Biz onun sərvətinin qədərini bilmirik, az idimi, çox idimi; dörd bacısı da bilmirdi; ancaq bircə şey məlum idi. Hacı Səlim çox böyük sərvət sahibi idi.
Novcavan ol pir ikən, dövran ki, canan dövridirNovcavan ol pir ikən, dövran ki, canan dövridir,Şad ol ey xəstə könül, kim, dərdə dərman dövridir.
İyirmi üçüncü şəkilVanyanın evi. Vanya güzgü qabağında özünü keşiş qiyafəsinə salır. Haykanuş gəlir.*Haykanuş**
Zəfərdən ZəfərəBeşillik planıIki il yarımda yerinə yetirdik.
Ədəbiyyat (“Kəlniyət!” Ey dərdimizin dərmanı”)“Kəlniyət!” Ey dərdimizin dərmanı,Dinlə, sözüm çox da deyil tulanı,
Pəri ilə deyişməP ə r iDərdin alım, əsmər oğlan,
Xəzər çimərliyindəNədir ürəyimi burda incidən? –Çimərlik qapqara, sahil natəmiz.