Махмуд Шабистари
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
رازقی کو بود سزای سپاسجز که «ذوالقوّة متین» مشناس
Səadətnamə, 125کشتییی دان روان بر آب روانروز و شب هیأت زمان و مکان
Səadətnamə, 126امر فرمود ایزد رحمانهمۀ خلق را ز انس و ز جان
Səadətnamə, 128گفت یک روز نازنین خاتونکادمی زاده عاجز است و زبون
Гульшан-и раз, глава 2گذشته هفت و ده از هفتصد سالز هجرت ناگهان در ماه شوال
Канз аль-хакайик, глава 2چه فرقست ای پسر از جسم تا جانچنان دان فرق از اسلام و ایمان
Мират аль-мухаккикин, глава 2بدان که نفس طبیعی عبارت از قوّتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود، و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خِفَّت گویند و دیگری را ثقل. و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل محیط بود و ثقل بر عکس او.و نفس نباتی عبارت از قوتی باشد که جسم را در طول و عرض و عمق بکشد و بزرگ گرداند و نفس طبیعی خادم نفس نباتی باشد و نفس نباتی را به غیر از او هشت خادم دیگر باشد چون: جاذبه و ماسکه و هاضمه و ممیزه و دافعه و مصوره و مولده و منمیه.
Канз аль-хакайик, глава 3چه نیکو گفت آن پیر سخندانبدان عامی سرگردان و حیران
Мират аль-мухаккикин, глава 4بدان که هرچه عدم او ضروری بود او را ممتنع الوجود خوانند و هر چه وجود او ضروری بود او را واجب الوجود گویند و هر چه وجود و عدم او هیچ کدام ضروری نبود او را ممکن الوجود خوانند. اکنون بدان که هر چه موجود است یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود، بجهت آنکه موجود دروجود خود به غیری محتاج هست یا نیست.اگر در وجود خود به غیری محتاج نیست، آن را واجب الوجود خوانند چنانکه حق سبحانه و تعالی، و اگر در وجود خود محتاج است به غیری، او را ممکن الوجود خوانند و اینجا اثبات واجب الوجود ظاهر شد چرا که ممکنات موجودند و وجود ممکنات البته از غیری باشد و آن غیر هر آینه منتهی شود به واجب الوجود. و دیگر آنکه تا واجب الوجود نباشد ممکن الوجود را ممکن نتوان گفت، یعنی تا اول محتاجٌ الیه نباشد نتوان گفت که فلان چیز محتاج است به فلان چیز، پس واجب الوجود ثابت شد و ممکن الوجود در بقای وجود اگر محتاج نباشد به غیری، آن را جوهر گویند و اگر باشد آن را عرض خوانند و بدان که بقای وجود غیر وجود است؛ بجهت آنکه دو کس را میبینیم یکی تا ده سال بیش نمیماند و یکی تا صد سال میماند و هر دو در وجود شریکند، بجهت آنکه در حال حیات هر دو بر هر دو صادق است که موجودند؛ اما بقای وجود این صد سال است و بقای وجود آن دیگر ده سال. پس معلوم شد که بقای وجود غیر وجود است. پس ممکنات یا جوهر باشند یا عرض.
Хакк аль-якин, глава 6حقیقت- ممکن امری است اعتباری که عقل بر وفق خویش از ادراک وجود و عدم به هم درذهن ترکیب کند، و چون به نهایت طور خویش رسد که مبداء طور کشف است حکم کند بدانکه اعتباریات را در خارج وجودی نیست: ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آباءکم.حقیقت- جسم وجسمانیات از جواهر و اعراض به جملگی از امور اعتباریاند، به حقیقت وجود خارجی ندارند: کمثل عیث اعجب الکفار نباته ثم یهیج فتراه مصفرا ثم یکون حطاما.
Канз аль-хакайик, глава 9ز خشم و شهوت و از حرص و کینهتهی کن ای پسر امروز سینه
Гульшан-и раз, глава 10به نزد آنکه جانش در تجلّی استهمه عالم کتاب حق تعالی است
Канз аль-хакайик, глава 10هر آن امری که فرمودت به جای آربه کعبه روی خود سوی خدا آر
Канз аль-хакайик, глава 24اگر تو خوی خوش داری به هر کاراز آن خویت بهشت آید پدیدار
Səadətnamə, 25صابی مشرک ستاره پرستکوز «انعام بل اضل» بتر است
Канз аль-хакайик, глава 29خوشا وقت کسان عهد مهدیخوشا آن کودکان مهد مهدی
Гульшан-и раз, глава 32بنه آیینهای اندر برابردر او بنگر ببین آن شخص دیگر
Канз аль-хакайик, глава 36گرت امروز سوی ظلم میل استبدان کان میل فردا چاه ویل است
Гульшан-и раз, глава 39یکی دریاست هستی، نطق ساحلصدف حرف و جواهر دانشِ دل
Səadətnamə, 52منشأ اعتزال شد جهنیآنکه میداشت شبهۀ وثنی
Гульшан-и раз, глава 60نظر کردم بدیدم اصل هر کارنشان خدمت آمد عقد زنار
Səadətnamə, 103در جهانی که خالی از ستم استسبب فعل و غایتش بهم است
Səadətnamə, 118کودکی دید عکس خود در آبزان بترسید و بانگ زد کای باب
Səadətnamə, 129شد در ایّام تابعین این نامعالم علم فرعی و احکام
Хакк аль-якин, глава 8حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی، و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد، و این بود معنی: ما عبدناک حق عبادتک. ما عرفناک حق معرفتک، و ما قدروا اللّه حق قدره.حقیقت- حکمت از ابتلای انبیاء و اولیاء تحقق اضطرار مذکور است، و ظهور فنای وجود مجازی که تعین است علی ماهو علیه کان. و از این سبب در کلام مجید آیت اصطفا و اجتبا و غفران انبیا بعد از التجا و ندای ایشان ذکر فرمود. چنانچه درحق آدم (ع): و عصی آدم ربه فغوی، ثم اجتباه فتاب علیه، و در حق نوح (ع): ولقد نادانا نوح فلنعم المجیبون ونجیناه و اهله من الکرب العظیم و در حق ابراهیم (ع): فلما جن علیه اللیل رای کوکبا و الذی اطمع ان یغفرلی خطیئتی یوم الدین، و در حق داود (ع): انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب، فغفرناله و درحق سلیمان (ع): و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب، قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لاینبغی لاحد من بعدی انک انت الوهاب فسخرنا له الریح. و در حق یونس (ع): فنادی فی الظلمات ان لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له. و در حق ایوب (ع): اذنادی ربه انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین. و در حق موسی (ع): قال رب انی ظلمت نفسی فاغفر لی فغفرله. و درحق محمد مصطفی صلی اللّه علیه وسلم: و تخفی نفسک ما اللّه مبدیه و استغفر لذنبک و وضعنا عنک وزرک و اذا جاء نصر اللّه السورة، و توبوا الی اللّه جمیعا، ایه المؤمنون لعلکم تفلحون.
Канз аль-хакайик, глава 12چنین گفتند دانایان اسرارکه چون حق کرد نور خویش اظهار
Гульшан-и раз, глава 22نبوّت را ظهور از آدم آمدکمالش در وجودِ خاتم آمد
Канз аль-хакайик, глава 25یقین دان رزق جان از علم و دین استنباشد جز به سعی انسان یقین است
Канз аль-хакайик, глава 30ببین چون بهترین مهتران اوستبه جان سر همه پیغمبران اوست
Канз аль-хакайик, глава 32صراط اندر حقیقت چیست راهستچو بگذشتی از آن جان را پناه است