Dördüncü məclis

(Vaqe olur dava meydanında. Söhrab Hüceyri çəkib gətirir.)*Söhrab**

Üzeyir Hacıbəyov3 dəq
Nüşabə

Beş pərdə on iki şəkildə mənzum dramƏsər Nizami Gəncəvinin “İskəndərnamə” poeması əsasında yazılmışdır.*

Abdulla Şaiq19451 dəq
İyirmi altıncı şəkil

Gecə. İbrahim xan ailə üzvlərilə birlikdə böyük ipək çadırdadır. Xidmətçi həyəcanla daxil olur.*Xidmətçi**

İlyas Əfəndiyev19911 dəq
İkinci şəkil

Səhnə dəmirci dükanını göstərir. Əli körük basır. Teymur ilə Aslan dəmir döyürlər.*Teymur**. Oğlum, körüyü bas. Yoqsa yorulmusan?

Süleyman Sani Axundov2 dəq
Beşinci məclis

Vaqe olur Dustaqxananın mərizxanasında. İki taxt qoyulub, birinin üstündə*Fərhad**, o birinin üstündə bir ayrı Dustaq.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev4 dəq
Dördüncü pərdə

Yenə Əmirin sarayında vaqe olur. Əmir, yanında vəzir və əyanlar taxt üstündə əyləşibdir. Qabağında qızlar rəqs edirlər. Bədə rəqs tamam olur.*Əmir** (qızlara)

Üzeyir Hacıbəyov5 dəq
Birinci pərdə

Səhnə yol ətrafında kiçik bir meşəni təsvir edir.*Kiçik ağaclar, kollar.*

Abdulla Şaiq19124 dəq
Üçüncü şəkil

Səltənət bəyim və Hüseynqulu xan gəlirlər.*Hüseynqulu xan**

İlyas Əfəndiyev19912 dəq
Səkkizinci şəkil

Kənd idarəsinin qarşısında qırmızı örtüklü masa qoyulmuş. Masanın dalında əyləşənlər:*Mirzə Həsən, Koroğlu, Rəhim və bir neçə ispolkom üzvləri. Skamyalarda qoca, cavan*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Hökumət və Duma

Bir pərdəli komediya*Hökumət** (minnət gözləmək səsilə). Hə, lotu gördün? Yenə səni çağırdım, yığdım Peterburqa, yaxşı elədimmi?

Üzeyir Hacıbəyov3 dəq
Dördüncü pərdə

Səhnə Jirikovun çadırını təsvir edir.*Jirikov**. Zəhra qaçmış, heç inanmıram.

Abdulla Şaiq5 dəq
Dördüncü şəkil

İbrahim xanın iqamətgahı. İbrahim xan və Mirmöhsün ağa səhnəyə daxil olurlar.*Mirmöhsün ağa**

İlyas Əfəndiyev19913 dəq
Üçüncü şəkil

Həmin otaq Əmiraslan, Simon, Əhəd, Zeynal.*Ze ynal. Əmiraslan, Simon olmasaydı, İndi biz yığılıb başımıza döyüb “yoldaş vay” deyə ağlayırdıq.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Dumanın halı

Bu yaxınlarda dumadan bəzi qəvanin və tənzimata dair bir islahat gözləmək hələ çətindir; çünki duma qanunsuz bir müəssisə mövqeyini hələ işğal eləməyibdir.Söz yoxdur ki, üzvlər məhəllərdən seçilib Peterburqa tərəf getdikləri zaman, birinci dəfə yığılıb da qanunsaz bir heyət təşkil edəcəklərinə əmin idilər; onlar özlərini həmin seçildikləri gündən qanun və tənzimat yapacaq bir işçi bilib, bu niyyət ilə də seçilmişdilər; lakin, baş vəzir Stolıpin kabinəsinin dumaya qarşı ittixaz etdiyi rəftar və göstərdiyi münasibət bunu aşkar etdi ki, duma özünə nə tövr baxacaqsa baxsın, amma hökumət isə onun qanunsuz bir müəssisə olduğuna hələ bu tezlik ilə inanmaq istəməyir.

Üzeyir Hacıbəyov3 dəq
Doqquzuncu şəkil

İbrahim xanın iqamətgahı. Vanya daxil olur.*İbrahim xan**

İlyas Əfəndiyev19914 dəq
Birinci şəkil

Vaqe olur padşahın hərəmxanasında. Padşahın qızı, ətrafında neçə nəfər rəfiqələri*əyləşiblər. Rəqqasələr oynayırlar. Hamısının gözlərində fərəh, şadlıq əlaməti görünür. Tək*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Gələcək Avropa konfransı

MüqəddiməBir gecə Molla Nəsrəddin yatmışdı, evinin qabağında böyük bir dava düşdü. Arvadı Mollanı oyatdı ki, gör o nə davadır. Molla durub yorğana büründü və qapının ağzına çıxdı. Dava edənlər Mollanı görüb, yorğanı onun əlindən qapdılar və qaçdılar. Haman dəm, dava sakit oldu. Molla otağa qayıtdıqda arvadı soruşdu ki, dava nə üstə idi?

Üzeyir Hacıbəyov3 dəq
Onuncu şəkil

İbrahim xanın iqamətgahı. Mirmöhsün ağa ilə Cavad xan səhnəyə daxil olurlar.*İbrahim xan**

İlyas Əfəndiyev19913 dəq
İkinci şəkil

Qara, mağaraya oxşar bir mənzildir. Müqabilində dörd qapı var. Qapıların qabağında*qara libasda dərbanlar dayanıblar və sol tərəfdə padşah üçün taxt qoyulubdur. Şeypur çalınır.*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Üçüncü pərdə

Meşə içində boş yerdə vaqe olur. İki çadır qurulubdur. Hər çadır ağzında bir nəfər əsgər durubdur. Bəkir tək ora-bura gəzinir. Pərdə qalxır.*Bəkir** (söz ilə). Harun, bəli, düşməni məğlub etdi! Zeyd məyus qaldı... Nə edim? Zeydin təklifini qəbul edim, etməyim? Təklifi ağırdır. Lakin əvəzində verdiyi simuzərin çəkisi də ağırdır! (Fikrə gedir.) Olsun! Mənə simuzər lazımdır! (Bu halda pərdə dalından qoşunun səsi gəlir.) Aha, gəlirlər!

Üzeyir Hacıbəyov4 dəq
On birinci şəkil

İbrahim xanın iqamətgahı. On səkkizinci əsrin hərbi paltarında olan gənc Hüseynqulu xan iti addımlarla daxil olur.*Hüseynqulu xan** (*qonşu verandaya*)

İlyas Əfəndiyev19913 dəq
Dördüncü pərdə

Toy məclisi. Böyük bir otaqda kəndlilər halə vurub əyləşiblər. Yuxarı başda toybaşı*əyləşib, fərraş, əlində çubuq, ortalıqda dolanır. Balabanlar çalğısı təqibi iləşamlarla*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Öz məişətimizdən bir dram

Əvvəlinci məclisİki uşaq:

Üzeyir Hacıbəyov2 dəq
İyirmi ikinci şəkil

Böyük ipək çadır. İbrahim xan və Ağabəyim ağa.*İbrahim xan**

İlyas Əfəndiyev19914 dəq
Üçüncü məclis, ikinci pərdə

Birinci məclisin otağı. Nəcəf bəy gəzinir. Cavad daxil olub, bir məktub verib çıxır.*Nəcəfbəy** (məktubu oxuyur). Bəradərim Nəcəf! Kağız yazıb Cavadnan göndərmişdin, gəldi vüsul oldu, oxuyub məzmunundan xəbərdar oldum. Yazıb, xahiş etdiyin iki yüz manat mümkün olmadı. Çünki and olsun sənin canına... (Dalısını oxumayıb, cırır atır.) Cavad!

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev5 dəq
Yuxuda

(Komediya)*Əvvəlinci məclis

Üzeyir Hacıbəyov5 dəq
İyirmi üçüncü şəkil

Vanyanın evi. Vanya güzgü qabağında özünü keşiş qiyafəsinə salır. Haykanuş gəlir.*Haykanuş**

İlyas Əfəndiyev19911 dəq
Birinci şəkil

Şəhərin yavuqluğunda, dəniz kənarında bir kənd. Kənd meydançası. Bir dəstə məktəb*şagirdləri şeypur, baraban çalaraq, qabaqlarında müəllim, gəlib meydançada dayanırlar.*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev4 dəq
Qalmaqal

Əvvəlinci məclisTürkiyə** (sair dövlətlərə). Bircə siz mənim işimə qatışmayın, qoyun mən öz əlimlə öz başım olum, işlərimi də düzəldim! Yəni Siz Makidoniyanın rahatlığını istəmirsinizmi? Sizin işiniz yoxdur, mən onu rahat edərəm.

Üzeyir Hacıbəyov1 dəq
İyirmi yeddinci şəkil

Ağabəyim ağa qara paltarda kənizləri ilə birgə səhnəyə daxil olur. Saday bəy ilə Əbülfət xan da oradadırlar.*Ağabəyim ağa**

İlyas Əfəndiyev19911 dəq