Məmməd Araz
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ətrafı qum çölü,qum adası;
Vətən mükafatıHeç bir mükafatın yetmədi mənə,Bircə «sağ olun» da bəsimdi, vətən!
Başdaşımı kim öpəcək son dəfə?Başdaşımı kim öpəcək son dəfə? –Bir sən, bir də Vətən küləkləri.
Əl dəydi, çaxmaq daşıyamDostum Ağayara*Təklikdə çaylaq daşıyam,
O gözlərə baxmaramBu gün sənin hər gözündə bir gülüş,Biri çılğın, biri tutqun, bürkülü...
Dəniz o dənizdi, sahil o sahil...Dəniz göylüyündə qalıb eləcə,Sahil qayaları elə həmindi.
Mən bir zaman şair idimMən bir zaman şair idim,Zirvələrdən zirvələrə
Nə günahBu ömürdü, öz baharı, öz qışı;Gələn yazda, gedən qışqa nə günah.
Bir ömür yolundaDostum Fuad Ələsgərova*Bir ömür yolunda yollar görmüşəm,
YalanYalan eşitmədik böcəkdən, quşdan,*İnsandı insana yalan danışan...*
Xəstəxana həyətində bülbül oxuyurHəkim dostum Cəfər Quliyevə*Xəstəxana həyətində bülbül oxuyur,
PuşkinəNecə deyim: ölümünün yüz əlli ili?..Sənin əlin tətikdədir yüz əlli ildi.
Yalançının evi yandıYalançının evi yandı göz qabağında,Hamı baxdı, hamı gördü,
Dalımca gəlməTa mənim dalımca gəlmə, əzizim,Bir şöhrət çəhlimi tap, qoşul ona.
Necə yaşadımsa...Heç nə qalmayacaq, bilirəm, heç nə;Nə şöhrət çələngi, nə şöhrət tacı.
Bu millətə nə verdik ki?Bu millətə nə verdik ki?Kimsə qapdı ziyasını,
Yaşamağa nə var ki?Özündən azca uzağıMəni görməyə qoymurlar.
Qoluzorlulara nifrətim varBütün qoluzorlulara nifrətim var:Boylu olsun, alçaq olsun,
Paslı qılıncHakimin qərarı qətidir demək!– Qanun yazdığını yazıbdır o da!
Atamın kitabıBirinci etirafAtam İnfil İbrahimova ithaf edirəm.*
Dağla üz-üzəDeyirlər, bu dağın beş milyon yaşı,Bu çayın üç milyon yaşı tamamdır.
Gecə, dəniz...Bir sən, bir mən,Bir də dəniz
Ana yaşıDaha gəlməyəcək anamın səsi,Mənə də taleyin yumruğu dəydi.
Məhəbbət körpümüz(«Naməlum qadına məktublar»dan)*Bizim faciəmiz qəhqəhəli qəm,
Babamın səsiBabamın gür səsi vardı,Babam bəzən
Mənim NaxçıvanımSinəmdə o yerin dağ havasıdır,Qaynar bulaqları qaynar qanımda.
Bir axşamın balladasıEy ilham pərisi, varsansa əgər,Bu axşam üstümə qanadını gər,
Oxu, tatar qızıOxu, tatar qızı, dodaqlarınıDarasan çayına söykəyib, oxu!
Axı demişdik ki...Yenə həmdəmimdir qələm-dəftərim,Bir küncdə közərən tənha ocağım.
İtlərİtlər qar üstündə həvirləşirlər,İtlər oynaqlayır, süpürləşirlər.