Mirzə Ələkbər Sabir · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ruhum, ey şahbazi-ülviyyət,Himmətimtək fəzadə pərvaz et!
Cavablar cavabıElm ayineyi-surəti-hal idi, nədən bəs,Əcsamdə ərvahə misal idi, nədən bəs,
Hər nə versən, verHər nə versən, ver, məbada vermə bir dirhəm zəkat,Qoy acından ölsə ölsün binəva kəndli və tat.
Təhsili-elmTəhsili-ülum etmə ki, elm afəti-candır,Həm əqlə ziyandır;
MüxabirəMəmdəli:Sevgili sultan babam, söylə, sənin halın nədir?
Ax!..Necə kef çəkməli əyyam idiAx!.. necə kef çəkməli əyyam idi,Onda ki, övladi-vətən xam idi!
ŞəkibaiYar getdikcə təhəssür dili-şeydadə durar,Ömr vardıqca həves aşiqi-risvadə durar!
Nə yazım?Şairəm, çünki vəzifəm budur əşar yazım,Gördüyüm nikü bədi eyləyim izhar, yazım,
UşaqlaraEy millətin ümmidi, dilü, uşaqlar!Validlərinin sevgili cananı, uşaqlar!
CavanEyvanımız ucadır,Nökərlərim xocadır,
ƏkinçiMəzlumluq edib başlama fəryadə, əkinçi!Qoyma özünü tülkülüyə adə, əkinçi!
FəxriyyəHərçənd əsirani-qüyudati-zəmanız,Hərçənd düçarani-bəliyyati-cəhamz,
Ölüb əəə!Pa atonnan, nə ağır yatdı bu oğlan, ölüb əəə!Nə də tərpənməyir üstündəki yorğan, ölüb əəə!
Sərü hər muydə min aşiqi nalanın varSərü hər muydə min aşiqi nalanın var,Məgər ey şux nə bir cismdə min canın var.
Uşaq və buzDərsə gedən bir uşaqÇıxdı buz üstə qoçaq;
İFTARDAN BİR GÖFTAR,YA MƏCMUƏDƏN BİR LÖQMƏAtmış niqabi-hüsnin məcmuəyi-təvangər,Məcmuədə düzülmüş eyzən xuruş sərasər,
Madam ki, hamiyani-zülmətMadam ki, hamiyani-zülmətXoşlar ki, dəvam edə cəhalət;
ArzuNə dərs olaydı, nə məktəb, nə elmü sənət olaydı!Nə dərsə, məktəbə, elmə, filanə hacət olaydı!
Bir dəstə gülİranlı deyir ki, ədl ilə dad olsun,Osmanlı deyir ki, millət azad olsun,
Daş qəlbli insanları neylərdin, İlahi?!Daş qəlbli insanları neylərdin, ilahi?!Bizdə bu soyuq qanları neylərdin, ilahi?!
XaqaniUlularımızdan eşitdiyimiz*Şirvan xaqanlarından, xaqani-kəbir Mənuçöhr olsa gərək, - bir gün erkən ova getdiyi əsnadə Şamaxının şimal-qərbisində, ən yavıq məhəldə vaqe Məlhəm kəndi kənarından keçərkən, pişvazı üçün kənd əhlindən bir kimsənin gəldiyini görmədiyi halda ancaq çıpırtı yığmaqla məşğul gördüyü bir uşağı yanına çağırıb demiş ki,
Dilbər ("Ey dilbəranə tərzdə cövlan edən cocuq!")Ey dilbəranə tərzdə cövlan edən cocuq!Yeksər musurmanın ürəyin qan edən cocuq!
Sonya, ey dilbəri-pakizə əda!Sonya, ey dilbəri-pakizə əda!Sənə bu Naqdı bəyin canı fəda!
FisincanSanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq olur.Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq olur!
Mən belə əsrarı qana bilmirəmMən belə əsrarı qana bilmirəm,Qanmaz olub da dolana bilmirəm!..
Son misralarıArizi qəmlər əlindən ürəyim şişmiş idi,Zənn edirdim edəcəkdir ona çarə ciyərim,
Uşaq və pulKücədən bir çocuq yüyürdü evə,Bir bumajnik bulub dedi bu nevə:
Məktəb şərqisiMəktəb, məktəb, nə dilgüşasən,Cənnət, cənnət desəm səzasən.
Səradan bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Səradən bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Nədir dünyanı dutmuş elmlər, irfanlar, insanlar!?
Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Fəryadimə yet kim, yanıram atəşə, billah!