Mirzə Ələkbər Sabir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Nə lap kiçik, nə çox da çox iridir,Qarnı yoğun, boynu da dam tiridir,
Nədir, aya, yenə üsyanları iranlıların?Nədir, aya, yenə üsyanları iranlıların?Başladı cünbüşə tüğyanları iranlıların,
Altmış illik ömrüm oldu səndə bərbad, Ərdəbil!Altmış illik ömrüm oldu səndə bərbad, Ərdəbil!Bir də namərdəm əgər etsəm səni yad, Ərdəbil!
Dün cəhənnəm vəsfini zahiddən eylərdim sualDün cəhənnəm vəsfini zahiddən eylərdim sual,Cənnəti ağzın açıb etdi mənə vəsfi-sifat;
Bizi aldatma, xacə, hər sözünəBizi aldatma, xacə, hər sözünə,Bizə yox, get nəsihət et özünə!
Yoldaşım, yatmışmısan?– Yoldaşım, yatmışmısan?– Yox, bir sözün varsa, buyur!
Dün oxurkən bir müdiri-məktəbin məktubunuDün oxurkən bir müdiri-məktəbin məktubunuMin qələt gördüm qarışmış bir vərəq imlasına;
Cənnətdəki huriləri, qılmanları AllahCənnətdəki huriləri, qılmanları Allah, –Qovdum, – deyə bir vəhylə etsə səni ifham,
Kimdir arif? – deyə sordum, dedilər əsrə görəKimdir arif? – deyə sordum, dedilər, əsrə görə:Arifin indi nə dini və nə imanı olur.
Bir müdirin ki, keçməyə qolunaBir müdirin ki, keçməyə qolunaQolu bulvarda bir gözəl sənəmin,
Öymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdirÖymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdir,Gördük o müləvvəsləri kim, paknəsəbdir.
Haləti-məstliyində nə olur, ey əyyaş!Haləti-məstliyində nə olur, ey əyyaş!Baxıb ayinəyə görsən əcəba surətini;
Eynüddövlənin iste’fasından dolayı bəstə girmək istəyən Tehran tacirani-qeyrətməndanələrinə!Bəstə iqdam eyləyin, ey tacirani-mö’təbər!Qaliba, vardır ümidim, bəxt yar olsun sizə!
Oylə qorxmam "biş"dən kim, qorxuram "cədvar"dənOylə qorxmam “biş”dən kim, qorxuram “cədvar”dən,Yardən olmam əmin, olsam da gər əğyardən;
Meydana çıkıyorMahmud mənəvi bir tərbiyənin, bir tərbiyeyi-diniyyənin ağruşi-himayəsində böyümüş, həyatı-ictimayiyyətdəki telxiyi-xudkamidən zərrə qədər nəsibədar olmamış idi. O, həyatını köyünün gözəl dağları, məşələri, çəmənləri, suları arasında böyütmüş; məişətin, zövqün, xüsusilə aləm-cədidin, əsri-tərəqqinin təkamülündən xəbəri yox idi… O, Allahın yolunda səbheyi-bihüdudunu çəkməkdən başqa bir məşğəleyi-madiyyə bilməzdi… Insaniyyətin məmləkətində tazə adı, tazə sədası hənüz eşidilməyə başladığı vəqt Mahmud istiğraqi-xamuşi içində təçəlliyatı-təbiiyyəsinin əşari-mütəsəvvifəsilə dəmgüzar idi…Gözəl dağlar, gözəl çəmənlər, gözəl sular, - bunlar həp təbiətin vəsaiti-ilhamdır. Hər ruh öz nəsibeyi irşadını onlardan alır… Mahmud da təbindəki ilhamatı-mütəaliyyəsini o kimi şeylərə məcub görüyordu…
Aldanmaram ki, doğrudur ayinin, ey əmu!Aldanmaram ki, doğrudur ayinin, ey əmu!Kəssin məni, həqiqi isə dinin, ey əmu!
BənzətməSonya, ey dilbəri-pakizə-əda!Sənə bu Naqdı bəyin canı fəda!
İstiqbal bizimdir!Yetər, canım, çəkil get, etmə çox təbxiri-hürriyyət!Bizim qazqanda hərgiz oynamaz kəfgiri-hürriyyət!
Məftuni-səri-zülfüne qüllab gərəkməzMəftuni-səri-zülfüne qüllab gərəkməz,Rəncuri-ləbi-ləlinə innab gərəkməz.
NövhəBaxdı çün Əkbərinin nizədə Leyla üzünə,Gördü zülfü tökülüb, çün şəbi-yelda üzünə.
Ürəfa marşıİnteligentik, gəzərik naz ilə,Ömr edərik nəşeyi dəmsaz ilə,
Viranə Şəmaxidə mənə gənc tapılmazViranə Şəmaxidə mənə gənc tapılmaz,Bir gənc bu viranədə birənc tapılmaz.
Zahida, gəl soyunaq bir kərə paltarımızıZahida, gəl soyunaq bir kərə paltarımızı,Çıxaraq zahirə batindəki əfkarımızı,
Əl’əman, sərkəs olub...Əl’əman, sərkəş olub, gündə bir əhvalə düşən dövri-qəzanın bu dilazar,cəfakar, müxalif əməlindən ki, yaxıb aləmi narə, qoyub avarə, xüsusən
Mən bilməz idim bəxtdə bu nikbət olurmuşMən bilməz idim bəxtdə bu nikbət olurmuş,İzzət dönüb axır belə bir zillət olurmuş,
Xəsisin heyfi, varisin keyfiXəsisin heyfi, varisin keyfiŞeirlər - M. A. Sabir. Hophopnamədən: Satiralar.
Tö’meyi-nəharÇığırma, yat, ay ac toyuq, yuxunda çoxca darı gör!Sus, ay yazıq, fəzadəki üqabi-canşikarı gör!
Çapma atını, girmə bu meydanə, a Molla![ÇAPMA ATINI, GİRMƏ BU MEYDANƏ, A MOLLA!]Çapma atını, girmə bu meydanə, a Molla!
Soldumu gülzarın, ey Faiqi-Ne’man pəsərSoldumu gülzarın, ey Faiqi-Neman pəsər,Laleyi-ne’manların oldumu xunincigər,
Ey on ki, ülumi-mədənidən xəbərin varEy on ki, ülumi-mədənidən xəbərin var,Yüz dərdi-sərin var;