Mirzə Ələkbər Sabir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bəzi yerlərdə təsadüf olunur aşa, ətə.Müftə görcək tuturam kəndimi bozbaşa, ətə!
Bir dəstə gülİranlı deyir ki, ədl ilə dad olsun,Osmanlı deyir ki, millət azad olsun,
FisincanSanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq olur.Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq olur!
Qoyma gələ, saqiya, zahidi meyxanəyəQoyma gələ, saqiya, zahidi meyxanəyə,Dönməyə meyxanəmiz məscidi-viranəyə
Neyliyim, ey vay! Bu urus başdılarNeyliyim, ey vay! Bu urus başdılar,Bilməyirem hardan aşıb-daşdılar?!
Etdi bu fələk hər kəsə bir tövr yamanlıqEtdi bu fələk hər kəsə bir tövr yamanlıq,Səd heyf, keçən gün!
Övradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndirÖvradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndir,Əfsaneyi-zən nuri-dilü ruhi-bədəndir,
Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!**Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!
Qəmü möhnət füzun olduQəmü möhnət füzun oldu,Səbəb boynu yoğun oldu!
Zahid ölməkdən qabaq məqsudinə çatmaq dilərZahid ölməkdən qabaq məqsudinə çatmaq dilər,Cənnətə uyqu ipiylə bir kəmənd atmaq dilər.
Pula təvəccöh ("Nuri-çeşmanımmısan, ey pul, ya canımmısan")Nuri-çeşmanımmısan, ey pul, ya canımmısan?İsmətim, namusum, irzim, qeyrətim, qanımmısan?
Yatmısan, Molla əmu, gürcülər içrə hələ sən!Yatmısan, Molla əmu, gürcülər içrə hələ sən!Nə olur ta bu müsəlmanlığa da bir gələsən,
Əlhəzər, qoyma baxa əksimə zahid ki, onunƏlhəzər, qoyma baxa əksimə zahid ki, onunNuri-həq dideyi-xudbininə zülmət görünür;
Gərçi pərvaz etdi ayroplan dünən bir quş kimiGərçi pərvaz etdi ayroplan dünən bir quş kimi,Aləmi heyrətdə qoydu elmü irfan naminə;
Qurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxənQurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxən,Yazılır şe’r, açılır pərdeyi-mə’nayi-süxən;
Bura say! ("Cəmaət: Zilli-Sultan, bura say döydürüb aldıqlarını!")C ə m a ə tZilli-Sultan, bura say döydürüb aldıqlarını!
Əhvalpürsanlıq, yaxud qonuşma— Nə xəbər var, məşədi?— Sağlığın!
Hamısını tapa bilirəm, birin tapa bilmirəmBir belə məsel vardır ki, “doğru danışanın papağının qulağı yırtıq olur”. Mən bu barədə çox fikirləşmişəm ki, əcəba, doğru danışanın papağının qulağı niyə gərək yırtıq olsun? Fikirləşirəm, fikirləşirəm… axırda yəqin edirəm ki, hələ gərək belə də olsun.Məsələn, götürək ki, Məhəmməd Cəfər ağa vəfat edir, bir qədər pulu, mülki, malı və neçə nəfər uşaqları da qalır.
Hörümçək və ipək qurduBir hörümçək özün çəkib durdu,Dedi fəxr ilə:-Ey ipək qurdu!
Qorxuram ("Payi-piyadə düşürəm çöllərə")Payi-piyadə düşürəm çöllərə, –Xari-müğilan görürəm, qorxmuram.
Səbr eyləBəlayi-fəqrə düşdün, razı ol, biçarə, səbr eylə!Üzün oldisə gər külfət yamnda qarə, isəbr eylə!
Sual-Cavab– Görmə! – Baş üstə, yumaram gözlərim.– Dinmə! – Mütiəm, kəsərəm sözlərim.
Millət necə tarac olur olsun, nə işim varMillət necə tarac olur olsun, nə işim var?!Düşmənlərə möhtac olur olsun, nə işim var?!
Oxutmuram, əl çəkin!Oğul mənimdir əgər, oxutmuram, əl çəkin!Eyləməyin dəngəsər, oxutmuram, əl çəkin!
Nolur şirinməzaq etsə məni həlvayi-hürriyyətNolur şirinməzaq etsə məni həlvayi-hürriyyət,Yesəm bir löqmə ondan, söyləsəm oxqay, hürriyyət!
Vəqta ki, qopur bir evdə matəmVəqta ki, qopur bir evdə matəm,Təşkil edilir büsati-ehsan,
Müəllimlər siyezdiBaş tutdu müəllimlərin iclasi-siyezdi,Ey vay, uçitellər yenə dərkar olacaqdır!..
DOĞRUDOĞRUDoğru deyən olsaydı yalançı usanardı,
Mahi-rəməzandır, yenə meydan da bizimdir!Mahi-rəməzandır, yenə meydan da bizimdir!Meydan da bizim, ərsədə cövlan da bizimdir!
Şahnamə ("Şəhim, tacidarım, qəvi şövkətim!")Şəhim, tacidarım, qəvi şövkətim!Mələk – ehtişamım, fələk – rüf’ətim!