Şirin bülbül

1**Elə bir zamandan danışıram ki, böyüklərin xatirəsində çox yaxşı qalıb, kiçiklərin isə heç ağlına gəlməz.

Sabit Rəhman193315 dəq
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 6

بدان که تن مردم را اصل از خاک است و خاک به واسطۀ ادوار افلاک و شعاع کواکب و امتزاج و اعتدال عناصر صورت خاکی را بگذارد و به صورت نبات مکون شود. بعد از آن غذای حیوان شود و آنگاه حیوان غذای انسان گردد و شاید که آن نبات خود غذای انسان شود. فی الجمله آن غذا را در مقدمه، قوت جاذبه جذب کند و ماسکه نگاه دارد و هاضمه هضم کند و ممیزه کثیف را از لطیف جدا کند و دافعه کثیف را از راه اَمْعاء دفع کند و این حالات در معده باشد.آنگاه آنچه لطیف باشد از معده نقل کند به جگر به واسطۀ قوّۀ جاذبه و در جگر همان قوت​هاهمین فعل کنند که درمعده کردند. آنگاه هرچه کثیف بود به سه قسمت گردد: یک قسم به زهره رود و صفرا شود. قسم دیگر به سپرز رودو سودا گردد و قسم دیگر به مثانه رود و بول شود. و آنگاه هرچه لطیف باشد به عروق رود خون شود و در عروق همین قو​تها یک بار دیگر همان عمل​ها کنند و لطیف از کثیف جدا کنند.

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi14 dəq
Ürək

IBir incik dost kimi gileylənərək,

Səməd Vurğun194310 dəq
Qəsidə 41

بسوز اندرین تیه، ای دل نهانیمخواه از درخت جهان سایبانی

Pərvin EtisamiQəsidə6 dəq
On birinci fəsil

ƏVVƏLİNCİ SƏRDARİ-RUSİYA GENERALANŞEF QRAF ZUBOVUN GƏLMƏSİ VƏ

Mir Mehdi Xəzani6 dəq
Səkkizinci fəsil

Bu nə sirdir, sirri-eşqin demədən bir kimsəyə,*Şəhrə düşmüş mən səni sevdim deyən avazələr.*

Anar15 dəq
Yeddinci fəsil

Sərtib Səlimi uzun divarının biri tamamilə pəncərələrdən ibarət olan balaca salonda oturub, “İttilaat”ın son nömrəsini oxuyurdu. Qəzet Moskva danışıqları ətrafında London və Paris mətbuatından alınmış yazılarla dolu idi. Bu yazılarda ingilis və Fransa dövləti nümayəndələrinin tərkibindən, danışıqlardan, gözlənilən nəticələrdən və sairədən danışılırdı. Bütün mühakimələrin əsasında Polşa məsələsi qoyulmuşdu. Guya ingilis və fransız dövlətləri Polşanın istiqlaliyyətini, Polşa dövlətinin mənafeyini qorumaq istəyirlər. Dünyada ən çox müstəmləkəsi olan, yüz milyonlarla insanları zülm altında saxlayan, adam alverinə yol verən bir dövlətin Polşanın “dövlət azadlığından”, “milli istiqlaliyyətdən” danışmasının mənasını sərtib yaxşı başa düşürdü. Bu gəlişigözəl sözlərdə o nə isə bir təhqir görürdü. Sanki bütün bu mühakimələr qəlbinin ən əziz hisslərini alçaldırdı. “İttilaat”ı qəzet və məcmuələr üçün salonun küncünə qoyulmuş dairəvi stolun üstünə atıb, ayağa durdu və pəncərə qabağına keçib, balkona çıxdı. Həyətə baxdı... O bu gün həmişəkindən daha dalğın və qüssəli idi. Təbriz hadisələrindən sonra hiss edirdi ki, vəzarəti kişvərdə işləməyi mümkün olmayacaq. Komisyon üzvləri əvvəlcə öz aralarında məsləhətləşib, Həmidinin hərəkətlərinin həqiqi səbəblərini yazmağı qərarlaşdırmışdılar. Doğrudan da, ərəb və maliklərin qanunsuz hərəkətləri həddini aşmışdı. Azərbaycanın iqtisadi həyatı ölmüşdü. Şəhərlər işsizlər və aclarla dolu idi. Xalqın yaşayışı dözülməz bir hala düşmüşdü. Həmidinin də istədiyi bu yolda bir tədbir görmək idi. Nəticələri yazmağa başlamışdı. Elə bu zaman, sərhəngin təklifi ilə vəzir Təbriz komisyonunun bütün üzvlərini yanına çağırıb qulaq asmış və:– Qorxuram əlahəzrət elə düşünə ki, heyətin içində Həmidinin həmfikirləri var, – demişdi. – Gedin bir də yaxşı düşünün, əlahəzrət ərbabları və malikləri ki, kəndlinin ayağına ata bilməz.

Mirzə İbrahimov11 dəq
Cəhalət səmərəsi yaxud bir yetimin xoşbəxtliyi

MƏCLİS - ƏHLİFaiqəfəndi – Müəllim*

Abbas Səhhət191212 dəq
Mənim dostum

Zuvanddan gəldiyi bir ay olardı...(Onun bir dumanlı keçmişi vardı).

Mikayıl Müşfiq13 dəq
Birinci məclis

Vaqe olur İsfahan şəhərində 1717-ci ildə, Şah Hüseyn xanın otağı, qapıda iki fərraş, xanın taxtı.Ə d h ə m x a n. Tamam üç saatdır gözləyirəm, bu vaxtadək hələ cavab vermir. Kim bilir, yatır, ya balaca uşaqlar ilə oynuyur. Amma dövlətin işləri getdikcə çətinləşir, nə etməli? (Fikrə gedir. Qapı açılır, Hüseyn xan yan otaqdan daxil olur.)*

Nəriman Nərimanov189914 dəq
Mən sənə aşiqi-giriftarəm

Mən sənə aşiqi-giriftarəm –Nə qədər dövri-fanidə varəm.

Qasım bəy Zakir7 dəq
Mürəbbe 2

قوام السلطنه به پیشکار داخلی خود میرزا قاسم خان گوید:یک دو روزست دگر دست به کاری نزنی

İrəc MirzəMürəbbe6 dəq
Iı şəkil

Saray. Axşamdır. Şamlar yanır. Divarlarda pehlevanların çəng səhnələri canlanır. Axsitan döşəkcə üstündə oturmuşdur. Qəmgindir. Vəzir onun qarşısında dayanmışdır.*VƏZİR.** Buyur, dinləyirəm möhtərəm şahım,

Zeynal Xəlil7 dəq
Üçüncü İskəndər

Ərdəbildə bir İsgəndər vardı.Küçə-küçə gəzib duz satardı.

Balaş Azəroğlu19738 dəq
Xəzinə üstündə yatan ilan 4

Pambıq sahələrinin ortasında, durğun havanın çimiltisi – ilğımı içində topa bir ot tayası kimi qaralan palıd ağacının dövrəsinə yığışmış döşləri önlüklü qadınlara, qızlara, məktəb uşaqlarına və heç kəsə, heç nəyə əhəmiyyət vermədən, Abının qabağında, sağ-solunda dayanıb işlərini görən dörd nəfər yoğun boyunlu, yoğun ortalı, zorba məhlə milisionerlərinə çatıb maşından yerə atılana qədər danışmadılar. Arada tək bir dəfə Təftiş öz-özünə:– Qulağım almışdı, – dedi.

İsa Hüseynov (Muğanna)13 dəq
Şamaxının təzə bəylərini həcv

Niqtə gəl bülbüli-təbim ki, əcəb halətdir,Qıl təkəllüm ki, çəkim nəzmə düri-qəltani.

Seyid Əzim Şirvani8 dəq
[Şərq ilə Qərbi müqayisə]

Məğribdə hikmət əhli izhari-sən'ət eylər,Şəhbali-mə'rifətlə ehrazi-rüf'ət eylər,

Məhəmməd Hadi6 dəq
Qəsidə 6

تاج سلطانی که ترک اولش ترک سر استهر که سودایش ز سر بنهاد دایم سرور است

İmadəddin Nəsimi7 dəq
Tərcibənd

بیا، ای عشق عالم سوز بی غمقدم بر چشم من نه، خیر مقدم!

Qasım Ənvar13 dəq
Tərkibbənd 2

خورشید کارنامه ملک جهان نوشتنوروز عزل نامه صرف زمان نوشت

Fələki Şirvani13 dəq
Aşıq Süleymanla aşıq Valehin deyişməsi

Naxçıvanlı aşıq Süleyman iki nəfər şagirdi ilə, usta Səməd və Aşıq Valehlə deyişmək üçün Abdal-Gülablıya gəlirlər.Abdal kəndində zurna çalan Aşıq Bədələ qonaq olurlar, axşam el-camaət toplanır Aşıq Bədəlin damına. Aşıq Süleyman ayağa qalxır, şagirdləri ilə, gecədən keçincə çalıb-çağırırlar. Bir nəfər Aşıq Süleymana dövran yığmaq istəyirkən, Aşıq Süleyman deyir: – Cəmaət mən bura dövran yığmaq üçün gəlməmişəm. Eşitdiyimə görə bu kəndə Ustad Səməd və Aşıq Valeh var. Mən gəlmişəm onlar ilə meydan açam, deyişəm. Mümkündürsə, məni bu arzuma çatdırın. Aşıq Bədəl deyir: Aşıq Süleyman səni arzuna çatdırmaq müşkül işdir. Ona görə ki, Aşıq Valeh yaylağa toya gedib, Usta Səməd isə xəstədir.

Aşıq Valeh11 dəq
Şikayətin sonu

Zalım kəfsin min başı var, min rəngi var dunyada,Hər an başqa cilvə ilə uz gostərir bir əda.

Abbasqulu ağa Bakıxanov18287 dəq
Məsnəvi 2

هرکه ره با دلیل پیمایدگرچه زحمت کشد بیاساید

Həmam TəbriziMəsnəvi7 dəq
Heydərbabaya salam, II hissə

Heydərbaba, gəldim səni yoxluyam,Bir də yatam qucağında yuxluyam,

Məhəmmədhüseyn Şəhriyar10 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 267

ار غایت علو فطرت و نهایت شدت شهرت احتیاج بتقریر حال و تبیین مقال ندارد چه پرتو فضایل او از شرق تا باقصی غرب رسیده و خوان نوال افضالش از کران تا کران کشیده .نه دیوان شعر است این ملک جامی

Sam Mirzə9 dəq
Qızıl qönçələr

Gün olmuşdu ki, şəhərin böyük bazarında iş tapılmışdı və qoca Firuz bütün günü başıaşağı işləmişdi, yük daşımışdı, elə günlər də olmuşdu ki, böyük anbarlar yanında oturub qalmışdı, kürəyini divara söykəmişdi və daşıyacağı bir yükün intizarıyla kiminsə onu çağıracağını gözləyirkən, gah mürgüləmiş, gah səksənib oyanmışdı.Çox qoca idi, boş-bekar oturub qaldığı günlərdə belə sümükləri sızıldayırdı, çünki uzun ömrü boyu daşıdığı yüklər bir-biri üzərinə qalaqlansaydı, yerdən göyə bir dağ ucalardı.

Ənvər Məmmədxanlı14 dəq
Qəsidə: Ey cahan dövlətinə səy qılan talibi-mal

Ey cahan dövlətinə səy qılan talibi-mal,Dövlətə səy eyləmə, axirəti yadına sal

Mirzə Nəsrullah bəy Didə10 dəq
“İçərişəhər”

Mən İçərişəhərdəYetmişəm boya, başa.

Zeynal Cabbarzadə8 dəq
Nizami

“Poylu körpüsü” poemasından fəsil*¹... Nizami, millət də bəzən tək qalır,

Nəriman Həsənzadə9 dəq
İt günündə

Dilimizdə itə bağlı çoxlu ifadələr işlənir. Məsələn «it günündə yaşayırıq» «it yiyəsini tanımır», «it itin aağını basmazh» «itin yadına daş salma», «it aparan olsun» və s. Güzəranımız itin güzəranına yaxınlaşdıqca, bu ifadələr leksikonumuza daha çox daxil olur. Və «it insanın dostudur» deyimi, tədricən «İt Azərbaycan xalqının günüdür»ifadəsinə çevrilir.Bütün bu fikirlər məni «it günündə» rədifli bir şer yazmaq ehtiyacında qoydu. Və yazdım.

Baba Pünhan6 dəq