Bülbül

Məftuni-şükufəzar bülbül,Xanəndeyi-xüldzar bülbül,

Məhəmməd Hadi2 dəq
Ordan-burdan 100

Rus hökuməti əmr eləyib bərk-bərk tapşırıbdır ki, içəri Rusiyada sakin olan müsəlman molla və axundları yerlərində dinməz oturub heç bir partiya-martiyaya qoşulmasınlar. Bu cürə əmri rus hökuməti öz çinovniklərinə də veribdir, deməli rus hökumətinin nəzərində başı çalmalı bir molla ilə başında “şlafka”sı olan çinovnikin heç bir təfavütü olmadığına görə də rus hökumətinin borcudur ki, öz çinovniklərinə verdiyi ixtiyarlardan çinovnik hesab elədiyi mollaya da versin, amma di gəl işə bax ki, özgə cürədür də! Məsələn, bu gün içəri Rusiyadan birisi mənə kağız yazıb deyir ki:“...mollalarımızdan birini bazarda tutub dedim ki, bircə de görüm sən nəçisən? Dedi: “Əlhəmdülillah axundam!”. Dedim: “Xub, indi ki, sən axundsan – bəs hanı sənin vəzin? Bəs hanı sənin islama xidmətin? Bəs hanı sənin millətə ruhani köməyin? Bəs hanı sənin fəqir-füqərayə iyanətin? Bəs hanı sənin xalqa əsərin? Bəs hanı sənin ittihad və ittifaq barəsində odlu-odlu sözlərin? Bəs hanı sənin maarifə göstərdiyin yol? Bəs hanı sənin islam dilşikəstələrinə mənəvi təskinliyin? Bəs hanı sənin məsləkin? Bəs hanı sənin?..” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur!”. Dedim: “Nədir?” Dedi: “Sözün doğrusu, mən axund deyiləm, çinovnikəm. Binəva, elə bildi ki, bu sözlərlə canını qurtardı”. Dedim: “Xub, indi ki, sən çinovniksən, bəs hanı sənin ixtiyaratın? Bəs hanı sənin haqqın? Bəs hanı sənin nişanın? Bəs hanı sənin çinin? Bəs hanı sənin xəzinə maaşın? Bəs hanı sənin pensiyan? Bəs hanı sənin imtiyazatın? Bəs niyə səni saldat aparırlar? Bəs hanı sənin...” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur”. Dedim: “Nədir?” Çinovnik-axund istədi bir söz desin, amma sözün əvəzinə başladı udqunmağa; udqundu, udqundu, udqundu, udqundu axırı mən ötüb getdim. O, elə udquna-udquna qaldı”.

Üzeyir Hacıbəyov4 dəq
Sevgi candan ayrılmaz

Sevən könlüm sevdi səni,Sevgi candan ayrılmaz!

Əhməd Cavad1 dəq
Qitə 8

بچه هایِ زمانه رند شدندبی ثمر دان تو ژاژخایی را

İrəc Mirzə1 dəq
Qəzəl 111

به اختیار دلی برد چشم یار از منکه دور از او ببرد گریه اختیار از من

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
İtirərsən

İşdir, kəm baxsan əgərHalal el malına sən,

İslam Səfərli1 dəq
Unudulmaz yara

Ol səfa əhli, könül, dünyada, get, qaldır qədəh!Millətin əhvalını sal yada, get, qaldır qədəh!

Cəfər Cabbarlı2 dəq
Dünyanın

Baş çıxarmaq həm çətindir, həm asanİblisindən, mələyindən dünyanın.

Bəxtiyar Vahabzadə19771 dəq
Yaxşı adam

Darıxırdım, yol yoldaşımKöməyimə çatdı mənim.

Qasım Qasımzadə1 dəq
Vəchində peydadır sənin əncari-zati-kibriya

Vəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriya,Ol yüzə qarşuda da şərməndədir şəmsüz-züha.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Ay əsər indi

Səhər-səhər bir gözələ uğradım,Ondan dəydi mənə ay əsər indi.

Aşıq Qurbani1 dəq
İlk bahar

Gəldi martın doqquzu,Bayram etdik novruzu.

Abbas Səhhət19121 dəq
Vətən

Mən gözümü bu torpaqda açmışam,Mənim dilim bu torpaqda söz tutub,

Qabil19631 dəq
Əbdürrəhman ağaya

Məcdətli Dusti-mehriban Əbdürrəhman ağa cənabları, iqbalınız daimi olsun!**Allah şahiddir ki, sizin səadətmənd olmağınızın xəbəri həmişə məni ilaqeyrənnəhayə məsrur eləyibdir. Xüsusən bu ovqat Hacı molla Məhəmməd əfəndi sizin tərəqqiyatınızı təqrir edib, ziyadə xatirimin fərəhinə bais oldu. Lihaza bu fürsəti qənimət bilib həmvətənliyimizi yad və qədimi dostluğumuzu təcdidinə iqdam edirəm. Keçən sənənin cəmadiyəl-əvvəl ayında, yəni məsihiyyə tarixinin dekabr ayında sənə 1857-də sərkar şərafətmədar canişini-Qafqazın icazəti ilə onun vəziri cənab general Kruzenştern dövləti-behiyyəyi-Rusiyyənin İstanbulda müqim olan vəziri-muxtarı cənab general Butenova mənim əlsineyiislamiyyənin təhsili üçün təlif etdiyim əlifbanı tərsil edibdir ki, övliyayidövləti-Osmaniyyənin mülahizəsinə məruz etsin. Çün o vəqtdən bu zamana qədər əlifbayi-məzkurun xüsusunda heç bir xəbər İstanbuldan mənə vüsul olmayıbdır, ona görə də nigaran qalmışam, bilmirəm ki, aya, mənim əlifbam övliyayi-dövləti-əliyyeyi-Osmaniyyənin mülahizəsinə məruz olunubdur, ya yox? Lihaza, cənabi-məcdətməabınızdan kəmali-etimad ilə təvəqqe edirəm ki, mənim xatirimin şadlığı üçün bu məktubun vüsulunda hümmət edib, hər növlə səlah görsəniz, təcəssüm və təhqiq edəsiniz ki, aya, mənim əlifbam vizarəti-dövləti-behiyyəyi- Rusiyyədən övliyayi-dövləti-əliyyənin mülahizəsinə məruz olunubdurmu və əgər məruz olunubsa, onun ərbabı-mərifət və məşvərətində mülahizə olunmasına ehtimam göstərəsiniz və bu xüsusda xəbəri-sərih və fərəhəngiz yazıb yenə Hacı molla Məhəmməd əfəndinin vəsaiti ilə mənə yazasınız. Mən sizdən həmişə razı və xoşnud olmuşam, bu dəfə dəxi gərək həmvətənliyi və qədimi dostluğu mənzur edib məni özünüzdən xoşhal edəsiniz və sizin ittilaınız üçün əlifba kitabçasının dibaçəsi və əşkali-hüruf və xətti-cədidə yazılan bir qitə bu məktubun zimnində infaz olunur. Əgər padşahani-islam bu xətti-cədidin intişarına ehtimam göstərsələr, hər ayinə külli-firqeyi-islam nikbəxt olacaqdır. Məlum ola ki, bu əlifbanın kitabçasından bir cild dövləti-əliyyeyi-İrana və beş cild Firəngistanın mümtaz dövlətlərinə ki, onlar da mədrəseyi-əlsineyiislamiyə məmurdur, irsal olunubdur. Baqi cavabınıza müntəzir qalıram.

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Gözəldi

Bir dilbəri bəsləyibdi anası,Vəsfi düşüb bu cahana, gözəldi.

Novrəs İman1 dəq
İllər

İllər külək yürüşlü,Qartal qanatlı illər.

Mikayıl Müşfiq1 dəq
Ana dilim

Qalxıb Şahdağına söz istəyirəm,Çatsın hay-harayım dinləyənlərə.

Tofiq Bayram3 dəq
Özü duyaydı ki, ürəyimdədir

Özü duyaydı ki, ürəyimdədir,Yanaydı verdiyi hicran içində.

Əli Kərim1 dəq
Dauqava

İncə bir çiçəyim vardı, Dauqava,Bir gözəl-göyçəyim vardı, Dauqava,

Həkimə Billuri3 dəq
Həkim dostum, elə demə…

Qan təzyiqim qalxır hər gün,Qan təzyiqim…

Cabir Novruz19922 dəq
Xatirat

I**Bəzən dalıb xəyalata, düşündükcə səni mən

Zeynal Cabbarzadə4 dəq
Mən kədər mülkündə şaham

Mən kədər mülkündə şaham,Taxtı, tacı neylərəm?

Mirvarid Dilbazi19991 dəq
Gülmə

Nə qədər ağlasan ağla! Ki sənin ağlayışın,Bu qaranlıq gecə içrə əriyib məhv olacaq,

Həbib Sahir1 dəq
Savalan

Səni neçə şair saldı nəğməyə,Növbə mənə çatdı indi, Savalan.

Mədinə Gülgün19761 dəq
İlk bahar

Kiçik bir məktəbliyə*Bahar, bahar gəlmiş, yenə ilk bahar;

Hüseyn Cavid1 dəq
Düzlər məsləkini izləyənlər dastanının davamı

Bu aşiqlik, bu məşuqluq əvvəlinci mənzildir,Eşq əhlinin kami-dili bu mənzildən hasildir.

Abbasqulu ağa Bakıxanov18281 dəq
Dönük qardaş

1944-cü ildə Ana yurda sığınıb, sonradüşmənlərə təslim edilən və ruslar tərəfindən

Almas İldırım2 dəq
A yazı belə

Nəzər əyiləndə, iqbal yatanda,Qananı qanmaza a yazı belə.

Usta Abdulla1 dəq
Şamama

Bir sənəmin sinəsinə muştağam,Cox cəkirəm ahu zarı, şamama!

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Həsənin ölümü

Bir səhər,kəndə yayıldı acı bir xəbər:

Balaş Azəroğlu19673 dəq