Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
– Ağa Dərviş! İran viran olub?!Səni görüm sual sahibi, evin tar-mar olsun. Balam, nə üçün mənim naxoşluğumu təzələndirdin?.. Zəf, əsəb naxoşluğu canımı alıb, gecə-gündüz, vaxtbivaxt şeytanlar ətrafımı tutub. Biri çağırır: “İsfahan məra bəsəst”. Birisi deyir: “Ağa Dərviş, mütrüblərə bir tamaşa et”. Həyasız... nifrət edirik. Dilim gəlmir ərz edim... Deyir: “Ağa Dərviş, mərmər sərvincik... Tfu, məlun rəxti-xabdan çıxıb qaçıram dəniz kənarına. Bir kimsə yox, dəli-divanə, bilməm hara gedim. Cin və şəyatin məndən əl çəkmirlər...” Biri qolumdan dartıb hökm edir: “Bax, ağa Dərviş, bu divar altında zərd, zəif, lüt-üryan, başları altında palan yatanlara”.
GözlərKönlüm gəzib, çox dolanıb,Sən gətirdin dilə, gözlər.
MəktəbMolla dayı! Gözümün ağı-qarası bircə oğlum var. O bir yaxşı balaydı! Od, qığılcım kimi bir yerdə oturmazdı. Küçədə bir uşaq onun qorxusundan elinə aşıq ala bilməzdi. Rüstəm kimi oğul idi! Kimin ne həddi var idi ona bir söz deyə? Gücü çatmayanı daşnan vurub yıxırdı.Molla, bir gün oğlum qonşum Məşədi Heydərin papağına bir daş vurdu, Məşədinin papağı üç aişin yol getdi. Xülasə, belə bir oğul tək düşərdi. Evə gedəndə od kimi gedib nə varsa götürüb yeyərdi, anasının ağzı nədi ona bir söz deyə, gözümüzün ağı-qarası bircə oğuldu! Molla dayı! İndi evim yıxılıb, qapım çırpılıb, gözəl, ağıllı oğlan dəli olub. Mən ağılsız baxdım onun-bunun sözünə, biçarəciyı qoydum şkolaya. Bilirsənmi necə dəli olub? Bax, gəlir dinməz-söyləməz oturur, açır kitabı, mırt-mırt deyə-deyə durur. Əgər Allahdan qorxmayıb çörək verməsən, istəməyəcək. Nə qədər deyirəm oğul, bir çıx küçəyə oyna, könlün açılsın, heç deyəsən bununla deyilsən, elə mırt, mırt, mırt…
Aşıq Valehlə aşıq Mahmudun 3-cü deyişməsiÜçüncü deyişmə*Aşıq Mahmud
VurursanSitəmkarsan, sən sinəmə,Yara pünhandan vurursan.
Beşinci məclisVaqe olur Dustaqxananın mərizxanasında. İki taxt qoyulub, birinin üstündə*Fərhad**, o birinin üstündə bir ayrı Dustaq.
Dünya, səndə nəyim qaldıEşit, deyim, dünya səndə,Ayım, ilim, yazım qaldı.
BaramaXərabə qalasan belə vilayət,Hər yetən toxum paylayan oldu,
AğalarO xaliq ki, girdə edib mazını,Alınımaza yazıb qara yazını,
Bülbül mənim əfqanıma qatlanmadı uçduBülbül mənim əfqanıma qatlanmadı uçdu,Yanm gecə qönçə yuxudan durdu və köçdü.
Deyişmə: Bizdən salam olsun aşıq Nadirə— Məhəmməd:Bizdən salam olsun aşıq Nadirə,
Səfalan seyrəngahlı beynava ahuSəfalan seyrəngahlı beynava ahu,Sarf qayalar ovgahında durdunmu?
BayatılarSöyünü yara bağlar,Bayqular yara bağlar,
Həsrətəm ay ilə-iləLeyli-nahar hüsnünə mən,Həsrətəm ay ilə-ilə.
Gərçi yüz min aləm içrə var yarından cüdaGərçi yüz min aləm içrə var yarından cüda,Heç kəs mən tək deyil pərvərdigarından cüda.
Billah, ey sərvi rəvan, durgil səhər, gül şən degülBillah, ey sərvi rəvan, durgil səhər, gül şən degül,Gün yüzün şəmi önündə ta gülə gülşəndə gül.
İyirmi altıncı şəkilGecə. İbrahim xan ailə üzvlərilə birlikdə böyük ipək çadırdadır. Xidmətçi həyəcanla daxil olur.*Xidmətçi**
Qıldı həngami-səfər sərvi-xuramanım vidaQıldı həngami-səfər sərvi-xuramanım vida,Vəqtidür qılsa təni-dilxəstəni canım vida.
Sabit ŞəqaqiBu şairin dəxi Aciz, Qövsi, Nişat və qeyriləri kimi ismi və əsl-nəsəbi məlum deyil. "Sabit" şairin təxəllüsüdür. Anadan təvəllüd etdiyi məhəllin ismi də yəqin ki, Şəqaqdır ki, onunla müləqqəb olmuş--Şəqaqi adlanır. Çox ehtimal var ki, onun adı Mehdi olsun. Çünki aşağıda yazılan bir qafiyəsində Sabit əvəzinə Mehdi yazılmışdır. Onun əsərlərindən Mirzə Yusif Qarabağinin məcmuəsinə daxil olan ancaq bir qəzəl ilə bir mürəbbeatıdır ki, hər ikisi burada dərc olunur.Qəzəli-Sabit:
Qəzəl 4049Heç kimsə mənim naməmi canana yetirməz,Heç kəs sarı bir yarpağı bustana yetirməz.
Qəsidə 56Bu göylər şahının lütfü mənə sayə salıb hər an,O itmiş könlümə indi dübarə olmuşam sultan.
Qəzəl 249Məgər ki, quş dilin anlar qızıl gülKi, dinlər ahü zar etdikcə bülbül.
Cami-Cəm, fəsil 14Dünyanın sirrini bilən zamandan,Məğrurluq etmədim mən heç bir zaman.
Lay-layLay-lay deyim, yat, ciyərim parəsi,Ağlama çox, ey gözümün qarəsi,
Hândem hândem hândem hândemHândem hândem hândem hândemSenün ışkun ile uyırdum oyandum
Qəzəl 136باد صبا برگرفت پرده ز رخسار دوستجمله ذرات را عربده و های و هوست
Töhfeyi-Sami, bölmə 68به رمالی مشغول بود و گاهی شعر مردم بنام خود میکند، میگوید که این مطلع از من است :مرا بزلف بتی شد دل شکسته اسیر
Qəzəl 153ای گل روی تو را حسن و بهایی دگرزلف تو از هر گره نافه گشایی دگر
UmutsuzluqUmutsuzluq çəkilməz bir bəladır, uğrayandan sor,Nə möhnətdir bu möhnət, möhnətindən ağlayandan sor.
Qitə 3Mənə o vəfasız dedi bivəfa,Onun vardır hər bir sözündə cəfa.