Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ərənlər sərvəri Şah Qulkəfi,Şücaət yaraşır Həsən Mövlayə,
Ana diliBir gün əsir düşmüş bir qəhrəmanıSorğuya, suala çəkəndə cəllad,
Kimə deyimBu zəmanə betər gəlib.Mən dərdimi kimə deyim?!
Sidiİlk əvvəl onu bir avtomobil fabrikində görmüşdüm: manövr idi, yəni ən aşağı dərəcəli iş görürdü: süpürürdü, zibil daşıyırdı. Maşınları təmizləyirdi və qazandığı da yalnız bir parça yavan çörəyə və mənzil kirayəsinə gedirdi. Onu fabrikdə tanımayan yox idi, hər kəs ona buyurur, işlədir və onunla əylənirdi.Qiyafəsi qəribə idi: başdan ayağa qədər yağ və çirkə batmış paltarı əvvəlki rəngini çoxdan itirmişdi. Hətta üzünün dərisi belə solmuş və kirləşmişdi. Yalnız dişləri ağarır və gözləri işıldayırdı.
Şad ol, könül, nə məlulsanKeçər dövran belə qalmaz,Şad ol, könül, nə məlulsan?!
Qəzəl: Təğafül eyləmə, saqi, ki növbahar keçərTəğafül eyləmə, saqi, ki növbahar keçərYetincə bir də mənə dövr, ruzigar keçər
Balaca mütəfərriqələr 29Dərvişin fəryadı**Biçarələr, dalında palan, başında mündəris börk, ya dəsmal, libası zibil içindən tapılmış, ömründə hamam görməyən, bir gün tox, bir gün ac, biçarə, bədbəxt, günü qara qardaşlarım!.. Halınız yadıma düşəndə ciyərim odlanır. Xaraba qalsın İran, necə ki qalıbdır. Vəzirləriniz əlimə düşsəydilər, sizləri qətrəbəqətrə düzərdim, qardaşlarım, ərz edərdim cənaba: buyuruz tamaşa ediz bu hala, bu ruzigara, biçarə, sərgərdan, köməksiz qardaşlar! Vətəninizdə insaf, vicdan, rəhm, mürüvvət, namus yox, millət tar-mar olub, vilayətiniz viran... Vüzərayi-İran! Çöküb dizlərim üstə, üzümü tutub xudavəndi-aləmin dərgahına dilisuzanidən hərdəm çıxan əfğanə tapşırıram sizi! Qorxun nalədən, bəd duadan? Eyş-işrətdə ömr keçirib axırı təşrif aparacaqsınız. O dünyada yeriniz məlum. Tarix tutacaq yaxanızdan, cavab istəyəcək, İranı viran qoyub, milləti zar, əli qoynunda, xanlıq etdiniz, nə verdiniz əvəzində? Cavabınız nə olacaq, əfəndilərim?..
Qəzəl 2135De görüm, məskən olub Kəbə, ya bütxanə sənə?Ey evi bərbad olan, hardadı bəs xanə sənə?
Qəsidə 7Söz mülkünün məndən yaxşı yoxdur özgə şəhriyarı,Bu dünyada tək mənimdir söz mülkünün ixtiyarı.
Rübai 87Zahirdə talibik məşuqəyə biz,Batində bu yolda yoxdur zövqimiz.
Cami-Cəm, fəsil 118Əvvəldə etmişdim səni xəbərdar;Üç ruh bədən ilə daim olur yar.
Câmı tolu la'l idiben billâh sâkî al berüCâmı tolu la'l idiben billâh sâkî al berüİy ayağı altun u iy sîm sâkî al berü
MəəttəlDünyada çox az ittifaq düşüb ki, birisinə cavab verməyə aciz qalam. Həmişə hazırcavab olub, hər bir kəsin sözünü haman saat rədd eləmişəm. Amma dünən bir söz məndən soruşdular və mən cavab tapa bilməyib məəttəl qaldım.Dünən küçədə nuxalı dostlarımdan birisi mənim qabağımı kəsib başladı məni məzəmmət eləməyə ki, “a kişi, hələ utanmırsan da köhnə sultanı pisləyib təzəni tərifləyirsən?” İstədim ki, dostumun cavabını verəm, tez cibindən təzə sultanın şəklini çıxardıb, tutdu qabağıma və bir az hirsləndi və başladı:
Ənisül-arifin, 23حاکم مطلق،خدای ذوالجلالقادر بی چون، قدیم بر کمال
Qəzəl 10تا هوای طوبی قد تو دارد جان ماهست منزل آیت «طوبی لهم » در شأن ما
Töhfeyi-Sami, bölmə 238پسر خلیفه محمد حیات است و در جهات صنایع غریبه صاحب اختراع از جمله در شعر بافی در زیر فلک اطلس نظیر ندارد . و تا نقش پرداز فلک نیلوفری و استاد کارخانه معصفری تار و پود لیل و نهار در کارگاه روزگار درهم کشیده مثل وی ندیده و نشنیده، طبعش در شعر مرغوب و موزون و خوبست این مطلع از اوست :بدین مگر ز گناهان خویش پاک شوم
Şairlər uçuşdadırBəzən bir dağ başındaDursalar da lal kimi,
Toxucunun hekayəsiVar idi İsfəhanda bir nəssac,Toxudu şahə bir gözəl dibac.
Rübai 108افتادم در دام بتی سیم انداموز صحبت او دلم رسیده است بکام
Müləmmə 47اقبلا هذا مکانی منعما لولا زمانیاسمعی یا نور عقلی صوت قلبی من لسانی
DeyirəmDeyirəm, əsarətdə inləyən ölkələrdə,Ürəyi dağlılara ürək, dayaq olaydım!
Baba öyüdüMehtər Nəim əfəndiyə oxşatma*Əzizim, aqil olma, cəhd qıl tut rəsmi-nadanlıq.
Rübai 160Zülfün camalına bir yaraşıqdır,Xərabat əhlinə nurdur, işıqdır.
Şərəfnamə, fəsil 2Kimsəm yox, ey bizə böyüklük verən,Pənahım da sənsən, köməyim də sən.
Qəzəl 25مرا که با لب او نوبت سخن نرسداز آن چه باک که دستم به انجمن نرسد
FisincanSanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq olur.Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq olur!
Qəzəl 167ترک مه پیکر من تا که برفت از بر مندور از آن روی ندانم که چه شد بر سر من
Digər şeir 33گر بپوشم سینه در تنگ آیدمشیشۀ اشکیب بر سنگ آیدم
GetdilərMərdi yıxılmağa qoymadı mərdlər,Hayına, sayına yaraq getdilər.
DanışaqAşıq, bağrına bas sədəfli sazı,Min cavablı bir sualdan danışaq;