Şeir 97

عاقلی، دیوانه‌ای را داد پندکز چه بر خود می‌پسندی این گزند

Pərvin Etisami3 dəq
Axı necə oldu ki...

Hərdən nağıl eylədikcə mən döyüş illərimi,Sevgilim mehribanca oxşayıb tellərimi

İslam Səfərli1 dəq
Qitə 11

اندر خبر بُوَد که نبی شاهِ حق پرستچون سویِ عرش در شبِ معراج رخت بست

İrəc Mirzə1 dəq
Tez evləndirək

Düz deyiblər, bilmir bəzi cavanlarAta olanacan ata qədrini;

Qasım Qasımzadə1 dəq
Qəzəl 65

دیدمت دورنمای در و بام ای شیرازسرم آمد به برِ سینه؛ سلام ای شیراز

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Fələknin gərdişindən dadü fəryad

Fələknin gərdişindən dadü fəryad,Məni ayırdı səndən dadü fəryad.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Yol - dağ

Addımlaya-addımlaya mən illəri,Yol gedirəm

Bəxtiyar Vahabzadə19711 dəq
Boranlı qış gecəsi

Boranlı qış gecəsi, şaxta şiddətilə kəsirKülək vıyıldayaraq səs salır biyabanə;

Cəfər Cabbarlı3 dəq
[Nəzm və nəsr haqqında]

Hər dilin təkəllümü və kitabəti qərari-mütəarif üzrə nəsr ilədir və gahi bir para məzaminin fəhmindən ziyadə ləzzətənduz və mütəəssir olmaq üçün təkəllüm və kitabət şe’r ilə olur. Şe’r gərək laməhal ziyadə ləzzətə və hüzndə və fərəhdə ziyadə tə’sirə bais ola. Əgər olmasa, sadə nəzmdir. Və şe’r təbaye və adata və istilaha qərib əlfaz və məzamin ilə deyiləndə ləziz və müəssir düşəcək və ləvazimatdandır hüsni-əlfaz və təşbihat və təmsilat və tövzih və təsrih və sair mühəssənat. Əgər bunun xilafınca deyilsə, məzaci-müstəme’də onun eşitməyindən heç bir gunə təğyir hasil olmaz. Bu cəhətdəndir ki, əksər qəzəliyyat məzaci-insanidə hərgiz bir şövq və vəcd əmələ gətirmir. Bəs mə’lum oldu ki, şe’r əgərçi nəzm ilə olur, amma hər nəzm şe’r deyil. Məsələn: bir para mətalibi sühuləti-hifz üçün və hüsni-təbyin üçün nəzmlə zikr edərlər. Əlbəttə, belə nəzmlərə şe’r və naziminə şair demək xətadır.Tarixi-hicridən bu zamana qədər milləti-islam arasında bir kimsənə şe’r ilə nəzmə fərq verməyib, hər nazimin adına bərxilafi-həqq şair deyiblər. Şe’r əlahiddə bir bəxşi-ilahidir və maddeyi-qabiliyyətişair xudadadədir və təhsil və tərbiyət o maddənin ancaq inbisatına və əş’arın artıq zinətinə bais olar. Belə maddə sahibləri çox nadir vücuda gələrlər. Əhli-fürsdən ancaq Firdövsi və Nizami və Cami və Sə’di və Mollayi-Rumi və Hafiz şairdirlər. Bunların da qüsuru budur ki, bir para məqamda izhari-fəzl üçün xilafi-təbiətü adət göftgu ediblər. Belə məqamlarda onların xəyalatına da şe’r demək caiz deyil, ancaq mənzumati-məqbulə və pəsəndidə demək olur. Şe’r dərəcəsindən əsfəl, bunlardan masəva sairlərinin hərgiz şe’r maddəsi yoxdur. Ancaq sənətkardırlar ki, əlfaz hifz edib şüruti-nəzmə müvafiq haman əlfazı rişteyi-nəzmə düzürlər və hərgiz nəzmlərində bir tə’sir yoxdur; bəlkə əksərinin nəzmlərində heç məzmunu-səhih dəxi tapılmaz və bu sənət bir belə asan zaddır ki, hər bir məktəbdən çıxan kimsənələrin əksəri fürs arasında bir az məşq etməklə əlfazı nəzmə düzməyə qadir olur və belə kimsənələrə şair demək qələtdir.

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Məni

Ay ağalar, ay qazılar,Yar yaman aldatdı məni.

Aşıq Qurbani1 dəq
Güzgüdə gördüyüm

Oğlum gözlərini dikib güzgüyə,Şövq ilə darayır şəvə telləri.

Tofiq Bayram1 dəq
Quzular mələşəndə

Zoğallar çiçək açır,Fikrimdə durna uçur,

Mirvarid Dilbazi19911 dəq
Kipr

Kipr, zümrüd sularQoynunda-qoynunda,

Qabil1 dəq
Gülüşlər

Gülüş vardır səslərinə tuncəkslər yapdırır,Gülüş vardır könülləri ruzgarlara qapdırır.

Mikayıl Müşfiq1 dəq
“Varsa doğru sözə həvəs səndə”

Varsa doğru sözə həvəs səndə“Kəlniyət”, durma gəl bizim kəndə.

Abbas Səhhət19121 dəq
Düşdüm

Xaliqin qüdrəti, hökmi-bəyanıO gün ki zülümət dünyaya düşdüm.

Novrəs İman1 dəq
Xallı xanım

O xal tu xaldır, kim? doydürmüsdn?..– Qara şanıya xal düşəndə ağaca peyvənd vurmaq olar.

Mir Cəlal Paşayev19694 dəq
Nə gündəydi, indi qalıb nə günə…

Nə gündəydi, indi qalıb nə günə,Gözdən düşüb gözdə olan-bu millət.

Cabir Novruz19931 dəq
Xəzərim mənim

Mənim gözəl dənizim,Doğma Xəzərim mənim

Həkimə Billuri1 dəq
Təbrizim

Səni neçə-neçə nəğməkar ötdü,Sazında, sözündə, Təbrizim mənim.

Mədinə Gülgün19721 dəq
Gecə də

Gecə də,gündüz də

Əli Kərim1 dəq
Ay dost!

Məni qınayırsan, deyirsən yetərGecəni gündüzə qatdığın sənin.

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Gözlərin kim aşiqə məxmur şəklin göstərir

Gözlərin kim aşiqə məxmur şəklin göstərir,Əhli-fəqrə mərdümi, məğrur şəklin göstərir.

Abbasqulu ağa BakıxanovQəzəl1 dəq
Kimlər sevinir

Dan yeri ölkəsin atəşdə yaxanAl Yunanıstanda deyirlər qan-qan!

Həbib Sahir3 dəq
Sevmişəm

Uzun ağ, dəyirmi, gözun məstana,Baxışın bağrımı dondərdi qana.

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Məndən fələk ayırdı vəfapişə yarimi

Məndən fələk ayırdı vəfapişə yarimi,Tar etdi zülfi-yar kimi ruzigarimi.

Hüseyn CavidQəzəl1 dəq
Kamil paşa, kamilliyinə min barəkallah

Kamil paşa, kamİlliyinə min barəkallah,Etdin nə gözəl millətini xürrəmi xendan.

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Sən uçurum döşündə

SənUçurum döşündə,

Zeynal Xəlil19701 dəq
Göl min il yaşadı

Göl min il yaşadı səssiz-səmirsizNə bir bulaq gördü, nə də bir dəniz.

Balaş Azəroğlu19651 dəq
Qəzəl 403

Kənara çəkmə üzündən ol ənbər əfşanı,Amandı, qırmagınan bu dili-pərişanı.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq