Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Küllü yaranmışın püştü-pənahıƏvvəl əldə iki dürrü yaratdı.
Səadətnamə, 4بهر تأکید آیت قرآنبشنو از عقل واضح برهان
QıjhaqıjHər kəsin qəsdindən aşıqlıq keçir,Qarşı gəlsin edək cəngi qıjhaqıj.
Ərəbcə şeir 7انت نسمه من صوب ارض الاحبهبطیب تحیات و عرف موده
Haçan gəlirsənBaşına döndüyüm gül üzlü oğul,Oğul, söylə görüm, haçan gəlirsən?
Təzə pərdəUlu babam RüstəmxanınAlapaça atı varmış.
Ordan-burdan 24Yarım günlük səyahətim...qərəz mindik vaqona. Burada məndən savayı iki nəfər gəncəli ilə iki nəfər də bakılı və bir nəfər şamaxılı var idi. Başladıq söhbət eləməyə. Allah bunlardan razı olsun, çünki bunların söhbətindən bir çox bilmədiyim şeyləri qandım və öyrəndim. Məsələn, gəncəli dedi ki:
Nisviyyət tərənələriÇöhreyi-dilbərani-fəttanı –Baxışımla öpən zamanda dərəm:
Eyfel qülləsiKim bilir harda çürüyüb sümükləriEyfelin.
Xıdır NəbiXıdır Nəbi bölərəkAz ömürlü çilləni,
Şeir 102در آن سرای که زن نیست، انس و شفقت نیستدر آن وجود که دل مرده، مرده است روان
Evciyəzə oxşadıUşaqlıqda nə rayon, nə də şəhər tanıdım,Şəkərabad kəndini böyük aləm sanırdım.
Məsnəvi 12عاشقی محنتِ بسیار کشیدتا لبِ دِجله به معشوق رسید
Məhəbbətin alovu(Mahnı. Musiqisi Xəyyam Mirzəzadənindir)*Dindirirəm dinməyirsən,
Qəzəl 66فَرُّخا از تو دلم ساخته با یاد هنوزخبر از کوی تو میآوردم باد هنوز
Getdi ol dilbər, bəsi dərdü bəla qaldı mənəGetdi ol dilbər, bəsi dərdü bəla qaldı mənə ,Nə bəla, bil kim, yüküş cövrü cəfa qaldı mənə .
Səhvlərim, səhvlərim!Şübhələrim, gümanlarım,Səhvlərim, nöqsanlarım,
Sevdiyim(Azərbaycanın bayrağına)Altun köksün hilal-yıldız, işıqları öpüncə,
1280-ci (1863-cü) ildə cənab Ruhül-qüdsün öz dilindən eşidib yazdığım ali bir mətləbin mətni“Zülm” məsdərdir. Onun ismi-faili “zalim” və ismi-məf’ulu “məzlum”dur. Məsdər olan zülmü aradan qaldırmaq üçün iki şey lazımdır: ya zalım zülmdən əl çəkməlidir, ya da məzlum zülmə dözməməlidir. İdrakın təsdiqi ilə zülmü dəf etməkdə bu iki yoldan başqa heç bir yol təsəvvür edilə bilməz....Hazırkı əsrin əvvəllərinə qədər, təxminən on min ilin ərzində bütün peyğəmbərlər, filosoflar və şairlər zülmün aradan qaldırılmasını istəyərək, belə bir əqidədə idilər ki, onu aradan qaldırmaq üçün zalıma moizə oxuyub nəsihət vermək lazımdır. Ona görə də bu uzun müddət ərzində onlardan hər biri öz bildikləri kimi, əqidələrini sözdən işə, əmələ keçirmişlər. Məsələn: peyğəmbərlər zülmü aradan qaldırmaq, zülmdən əl çəkmək müqabilində zalimə behişt və’dəsi vermiş və zülmü davam etdirən zalimləri cəhənnəmlə qorxutmuşlar. Filosoflar zülmü dövlətin zəvalının səbəbi bilərək, dövlətin davamı üçün ədalətli olmağı məsləhət görmüşlər. Bu barədə peyğəmbərlər bir çox kitablar və hədislər, filosoflar isə saysız-hesabsız əsərlər yazmışlar. Şairlər həm Asiyada, həm də Avropada, məsələn, Sə’di kimi, öz əsərlərində zülmü pisləmiş və ədaləti tə’rifləmişlər ki, zalim zülmdən əl çəkib ədalətli olsun. Lakin bir çox təcrübələrin nəticəsində tamamilə aydın olmuşdur ki, bəşəriyyətin ən şərəfli nümayəndələri olan bu adamların əsrlər boyu zülmü aradan qaldırmaq yolunda çəkdikləri zəhmətlər bütünlüklə nəticəsiz və faydasız qalmışdır. Zülm isə dünyada əsla aradan qaldırılmamışdır. Zülmü aradan qaldırmaq üçün moizələr və nəsihətlər zalimin təbiətinə qətiyyən tə’sir göstərməmişdir.
Yar ala məniDedim, Pərim, yandım eşqin oduna,Demədim, atəşdən yar ala məni.
Onun məzarıDöşünə döyərdi o kürsülərdə,Əliylə sinəsi əlbəyaxaydı.
Qırıq qayıqdaMəhəbbət çələngim,Arzu güllərim
Taleİki təzə gəlin dayanıb qoşaBiri yaraşıqsız, biri tamaşa.
Həyat sevgisiAh, mən gündən-günə bu gözəlləşənİşıqlı dünyadan necə əl çəkim?
“Ruskoye slovo”, “Novı vremya”“Ruskoye slovo”, “Novı vremya”Balkandakı vulkanları yandırır,
Gəl yetişBir hökmü-xudanın elmin açarı,Nəzər eylə bu cavana, gəl yetiş.
Ad axtaranlarİnsan həyatında məyusluq olan kimi şadlıq, bayram da çox olur. Bayramlar cürbəcürdür.Elə bayram var bütün cəmiyyət, bütün dünya, bəşəriyyət üçündür: yazın açılmağı, qışın bitməyi, təbiətin ayılmağı! Elə bayram var ki, bir ölkənin, müəyyən xalqındır: azadlıq, qurtuluş, inqilab bayramı.
Sən ey millət qəhrəmanıMillətin ağır günündəA millətin nankor oğlu,
Qəsr qurdum arzulardanQəsr qurdum arzulardanSəhər-axşam.
Ağ badam çiçəkləriTəbrizdə badam ağacları çox*Borana düşdü yenə,