Mingəçevir dənizində

Sular aydın, göy ləkəsiz,Şəhər saldıq bu yerdə biz.

İslam Səfərli1 dəq
Qəsidə 17

تا شهنشاهِ جهان گردید مهمانِ وزیرمتّفق دید آسمان بختِ جوان با رایِ پیر

İrəc MirzəQəsidə1 dəq
Xeyli vaxtdır görüşmürük

Xeyli vaxtdır görüşmürük,Ayrılığa dözmürəm mən.

Qasım Qasımzadə1 dəq
Qəzəl 109

ای طلعت تو خنده به خورشید و ماه کنزلف تو روز روشن مردم سیاه کن

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl1 dəq
Neylərəm ol cənnəti içində dildar olmasa

Neylərəm ol cənnəti içində dildar olmasa,Qoy anı viranə qalsın bağçada bar olmasa.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl2 dəq
Türk Bədaye Teatrosunda “Hacı Qara”

Öz 50 illiyini keçirmiş Azərbaycan türk teatrosu yaşayışının ilk günlərindən başlayaraq 1873-cü ilin türk dramaturqu Mirzə Fətəli Axundzadənin “Hacı Qara” pyesini öz səhnəsində görməyə alışmışdır. Günün orijinal türk pyeslərinin babası olan bu pyes başlıca olaraq 19-cu əsrin yarılarında pozulmaqda, ölməkdə olan feodalizmin boş və məqsədsiz həyatını, o biri tərəfdən də güclənməkdə olan ticarət burjuaziyasının nə qədər canlı və çevik olduğunu təbii və tünd boyalarla təsvir edir.Öz pul sandıqlarına öz allahlarından daha möhkəm səcdə edən və bir qəpik qazanc üçün hər bir alçaqlığa və hətta oğurluğa belə razı olan bütün bu xəsis tacirlər, əməyi ayıb bilən, hər bir oğurluğu, soyğunçuluğu və hər cür alçaqlığı əməkçilikdən yaxşı sanan quru bəylər, öz Quranını bir baqqalın kartof kisəsi kibi alverə qoyan mollalar və nəhayət, çar Rusiyasının bütün o uryadnik, kəndxuda və bu kibi müftəxor parazitləri, o dövrün həqiqi həyatından o qədər doğru və düzgün alınıb təsvir edilmişdir ki, tamaşaçılar vaxtilə dramaturqun iti qələmi və acı gülüşü altına salınıb rüsvay edilən və imdi keçmişin malı olub aradan qalxan bu gün bu oğrular cəmiyyətini çox aydın təsəvvür edə biliyor.

Cəfər Cabbarlı1 dəq
Unudam gərək

Ayrıldıq... güc gəldi bizə hücumlar,Ayrıldıq, usanıb tənədən, sözdən;

Bəxtiyar Vahabzadə1 dəq
Həsən bəyə

Bizim əzizimiz və gözümüzün işığı Həsən bəy!**Sən hər qəzetində biz müsəlman tayfasına elmin fəzilətini və səməratını zikr edib, bizə hey təklif edirsən elm öyrənin, elm öyrənin!.. Çox yaxşı, sözün baməna və nəsihətin mufid və xeyirxahlığın sabit. İndi biz hazırıq ki, sənin nəsihətini əmələ gətirək. Bizə de görək, elmi harada öyrənək və kimdən öyrənək və hansı dildə öyrənək? Əgər şəhərlərdə öyrənək, şəhərlərdə məktəbxanalar yoxdur. Əgər külli-şəhər xalqı padşahlıq məktəbxanalarda oxusalar, yer tapılmaz. Deyəcəksən ki, özümüz şəhərlərdə məktəbxanalar bina edək. Çox yaxşı. Hansı istitaətlə? Bərfərz ki, etdik, müəllimləri haradan alaq? Türki və farsi və ərəbi dillərində bilən müəllimlər yoxdur və bu dillərdə elm kitabları yoxdur. Pəs necə edək? Deyəcəksən ki, rus dilində oxuyun, öyrənin! Çox yaxşı, şəhərlərdə məktəbxanalar açdıq, rus dilində elm öyrənməyə başladıq. Aya, ünas və kənd əhlimiz necə etsinlər? Kəndlərdə də məktəbxanalar açaq və müəllim gətirək, ya yox? Əgər deyirsən açın, insaf elə, hansı istitaət ilə və hansı qüdrət ilə? Dövləti-qəviyyəyi-Rusiyyə bu istitaət və qüdrət ilə hələ kəndlərdə məktəbxanalar bina etməyibdir. Biz füqəra necə edək? Əgər deyirsən ki, kənd əhli qalsın, ancaq şəhər xalqı elm öyrənsin, onda sənin muradın əmələ gəlməz. Bir gül ilə bahar olmaz. Şəhər xalqı kənd əhlinə nisbət qətrədir dəryaya nisbət. Elmin mənfəəti o surətdə zahirdir ki, kafeyi-nas, prus xalqı kibi və Yengidünya xalqı kibi, ünasən və zükurən elmdən bəhrəyab ola. Pəs bica yerə bizə tənə etmə. Əl çək bizim yaxamızdan! Buna ancaq şakir ol ki, dövləti-Rusiyyənin təhtihimayətində keçən zəmanələrin qoşunkeşliyindən və çapqınından azad olub, asayiş tapmışıq və zindəganlıqdan razıyıq. Elm öyrənməyə istitaət gərək, ittifaq gərək, vəsilə gərək. Əvvəla, istitaətimiz yoxdur, səbəbini izhar etməyə cürət yoxdur. İttifaqımız da yoxdur. Qafqaz səfhəsində sakin olan müsəlmanların yarısı şiədir, yarısı sünni. Şiələrin sünnilərdən zəhləsi gedir, sünnilərin şiələrdən. Heç biri bir-birinin sözünə baxmaz, ittifaq haradan olsun? Vəsiləmiz dəxi yoxdur. Ondan ötrü ki, türki və farsi və ərəb dillərində on beş ilin müddətinədək ancaq bir yarımçıq savad kəsb etməyə qadirik. Əgər müttəsil oxusaq, aya, bu dillərdə elmi necə öyrənək? Sənin sözünə qoy osmanlılar və qızılbaşlar baxsınlar. Pəs olar niyə elmsizdirlər? Külli-Ərəbistan bisavaddır. Ərəblər ya dilənçilik, ya çəpovulçuluq edirlər. Külli-Anatoliya bisavaddır, külli- İran bisavaddır. Ancaq İstanbulda və Tehranda və Təbrizdə beş-altı nəfər yazan və oxuyan tapılır. Səbəb odur ki, müsəlman dillərində oxumaq çətindir. Bir də şikayət edirsən ki, sənin qəzetini alan yoxdur. Sözün çox hesabi. Kim alsın? Vəqta ki, şəhərlərdə və kəndlərdə və obalarda xanzadəmiz, bəyzadəmiz, sövdəgərzadəmiz, əkinçilərimiz, sərkarlarımız, çobanlarımız oxumaq və yazmaq bilmirlər, ünas əhli hakəza, qəzetəni alıb neyləsinlər? Cırsınlar və tollasınlar? Külli-İrəvan quberniyasının xalqı türki oxumaq bilmir. Talan yerlərdə ki, bir paraları filcümlə oxumaq, yazmaq bilirlər, alıblar. Dəxi nə istəyirsən? Sənin muradın o vaxtda kamilən yetər ki, bizim hətta çobanlarımız da Prus çobanları kibi oxumaq, yazmaq bilələr və ünas tayfamız da oxumaq bilə.

Mirzə Fətəli Axundzadə18773 dəq
Mustafa ilə deyişmə

M u s t a f aCavan oğlan, nə məkandan gəlirsən,

Aşıq Qurbani1 dəq
Burda bir insan yatır

Burda bir insan yatır,Ləyaqətli bir ağa.

Tofiq Bayram1 dəq
Ana məktubu

Əfqanıstanda əsgəri borcunu qəhrəmanlıqla*vermiş Səxavət Hüseynova*

Mirvarid Dilbazi19883 dəq
Qabilin qars səfəri

Ötən il dekabrın 2-də çox balaca bir dəstəylə, Naxçıvana anarın altmış ilini keçirməyə getmişdik. Tədbirdən sonra - ertəsi günü səbəbkarın arzu və təşəbbüsüylə və əlbəttə ki, hamımızın ürəyincə bizi Türkiyənin İqdır və Qars şəhərlərinə gəzməyə apardılar.*Əslində xudmani bir yubiley gecəsi Qarsda da oldu.*

Qabil2 dəq
Əşar (“Kəlniyət”, ağrın bu qoca naqqala”)

“Kəlniyət”, ağrın bu qoca naqqala,Bircə sözüm var, onu yaz jurnala,

Abbas Səhhət19122 dəq
Qəhrəman qız

Səfərəliyev rayonunda Füzuli kəndinin "Qırmızı Oktyabr" kolxozunda cavan bir qız ən yaxşı pambıq ustaları ilə yarışır. O, yaşına münasib olmayan bir rəşadətlə əkinçilik işində elə işlər görür ki, çoxlarını heyran qoyur.Bu qız kolxozçu Mürsəl kişinin qızı, komsomolçu Sədaqət Verdiyevədir. Mən onun haqqında çox eşitmişdim. Qəzetlərdə oxumuşdum ki, Sədaqət manqa başçısıdır. 1947-ci ildə beş hektar pambıq sahəsinin hər hektarından 90 sentnerə yaxın pambıq vermişdir, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı almışdır.

Mir Cəlal Paşayev19484 dəq
Əvvəl-əvvəl dünya bütöv bir ev imiş…

Dünya əvvəl sonsuz nəhəng bir ev imiş,Zaman-zaman neçə yerə parçalanıb…

Cabir Novruz19942 dəq
Mənim balaca Leylam

Gəlir zərif pərvanətəkQonur hər gün yatağıma.

Həkimə Billuri1 dəq
Fəsillər qarışmış biri-birinə

SahildəQızılgül kolları

Mədinə Gülgün19682 dəq
Yaxşıya pis desələr

Yaxşıya pis desələr,pisə yaxşı desələr,

Əli Kərim1 dəq
Qəzəl 65

Başımı verrəm, zəmanə silsə qəm təsirini,Yandırar ahım odu öz xanəmin hər tirini.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 239

Qəlbim kimi odludur dəhanım,Çəkməz, odur, ismini zəbanım,

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 274

Alışdım şam kimi ol atəşin rüxsarını görcək,Ölürdüm, canə gəldim nərgisi-bimarını görcək.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qəzəl 482

چو بر سفینهٔ دل نقش صورت تو نبشتمحکایت دگران سر به سر زیاد بهشتم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Yalıdı bağrumı nigârâ âteş-i derd ü firâk

Yalıdı bağrumı nigârâ âteş-i derd ü firâkSaldı vahşet dehşetine bini yine iştîrak

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Dəmir yol

Dünən getmişdim Bakı vağzalına. Bilet sandığının qabağında düzülən cərgənin quyruğu gəlib küçəyə çıxmışdı. Deyirdilər ki, bu qədər adamın hamısı səhərdən növbəyə durublar.Birinci zəng vuruldu, həmin cərgədə duranlar tərpəşmədilər, ikinci zəng vuruldu, yenə həmin halət: heç kəs yeridən tərpənmir. Üçüncü zəng vuruldu, yenə duranlar yerində durublar. Amma söz burasındadır ki, çox-çox cavanlar gördüm ki, cərgədə duranlara baxmayıb hərə cibindən bir möhürlü kağız çıxartdı, uzatdı bilet satana ki, “mən məsul işçiyəm”. O dəmdə kağıza peçat basıldı və kağız sahibi keçdi getdi vaqonun istədiyi yerində özünə yer tutdu və maşın hərəkət elədi. Dünən mən cərgədə gördüyüm camaatın hamısı qaldı; çünki maşın ancaq məsul işçiləri götürdü apardı.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Qəzəl 494

سامان عیش نیست درین دار پر فتنساقی، بیار باده مستان ذوالمنن

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 90

مشتاق گل از سرزنش خار نترسدجویان رخ یار ز اغیار نترسد

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 122

از سادات قاضی سیف الدین است و بطلب علم اوقات میگذراند این بیت از اوست :ز سوز سینه ام بیهوش گردد هر گه او یکدم

Sam Mirzə1 dəq
Nuşirəvanın sualı

Bir dəfə məclisdə Nuşirəvan Büzürgmehrdən sual elədi ki, eyhəkimi-rövşənrəy, dünyada nə şey yaxşıdır?

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
Yadırğamaq

Bir eloğlu dedi ki, yurdum olub Fransa,Dili yadırğamışam, bunu bilmə asan sən.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəsidə 111

ای مشک فشان زلفین ای غالیه گون خالبا هر دو بود غالیه و مشک چون آخال

Qətran Təbrizi5 dəq