Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bu ölkədə nələr yoxdur görənə?Hər yan, hər şey bir-birindən gözəldir.
Çəmənə demə ki, göyərməyəsənÇəmənə demə ki, göyərməyəsən,Dağlara demə ki, qarsız qalasan,
Tehranda Azərbaycan səfirliyi, Üçrəngli bayrağımızSəni qaldıranacan,can verdik, nə qədər can.
Günortadan sonra duranGünortadan sonra duranKişilərə bax, kişilərə,
Sənsiz ol bixanuman kim, var idim, varəm hənuzSənsiz ol bixanuman kim, var idim, varəm hənuz,Eylə rüsvayi-cahan kim, var idim, varəm hənuz.
Qəzəl 95دیده سرگردان و نور دیده دایم در نظرچشم در منظور ناظر لیک از وی بیخبر
Bir gün mən də gedəcəyəmƏbədilik qalan yoxdu,Bir gün mən də gedəcəyəm.
Öz məişətimizdən bir dramƏvvəlinci məclisİki uşaq:
Dərdim ortağıGəldim, niyə sevinmədin,Çağırdım, niyə dinmədin?
Qəzəl 6800Ey gözəl, həm meypərəst, həm də qəzəlxan olmusan,O yaman gözdən uzaq, məşhuri-dövran olmusan.
Rübai 144Dün gecə ləbini dişlədim, canan,Ondan isitməyə düşdü bu gün can.
Qəzəl 373باز پیوند، که دوری به نهایت برسیدچارهٔ درد دلم کن، که به غایت برسید
Qəsidə 20Fələk öz gərdişinə yoxsa peşiman olduKi, bizim arzumuz ilə belə dövran oldu.
Cânını câna virmege yürek içinde cân gerekCânını câna virmege yürek içinde cân gerekYüreği kanı su olup gözleri suyı kan gerek
ZeynəbFirəngistanın ən müqtədir filosof və dramnəvisi Volterin qələminin əsəri olan “Zeynəb” adlı teatrı iki yüz il bundan qabaq böyük bir qiylü qala səbəb olmuşdu: bir tərəfdən islamın dininə iltifatını müzayiqə edən cəmi katolik mütəəssibləri əsər sahibini hədsiz təbrik məktubları ilə alqışlamağa başladılar və digər tərəfdən yer üzünün müsəlmanlarını həmin əsər artıq dərəcədə rəncidə-xatir qıldı; səbəb budur ki, “Zeynəb” deyilən həmin əsər fəxri-kainatımızın yeddinci övrəti Zeynəb Cəhş qızının Məhəmməd peyğəmbərə övrət olmağının müfəssəl rəvayətidir. Müsəlmanların da o vaxt Volterdən inciməkləri o babətdən idi ki, Zeynəb Cəhş qızı ilə seyyidüs-səqilinin münasibəti peyğəmbərin haman öz əsrində də xeyli danışıqlar və hədyanlar yaratdı və məlum ki, Məhəmmədin dininə sitayiş edənlər əbəda razı ola bilməzdilər ki, müşriklər və münafiqlər dillərində əzbər etdikləri böhtanlar indi dübarə təkrar olunsunlar və Paris, Londonun, Rim və Berlinin həşəmətli teatrlarında islamı dost tutmayan xristianların nəzərindən keçsinlər.Söhbət buradadır ki, Zeynəb binti Cəhş deyilən – qabaqca Harisə oğlu Zeydin övrəti idi. Möhtərəm oxuculardan iltimasım budur ki, iki Zeynəbi bir-birinə qarışdırmasınlar. Xatəmül-ənbiya həzrətlərinin hesabı çox olan övrətlərinin içində iki Zeynəb var idi: biri Zeynəb Həzimə qızıdır ki, peyğəmbərin beşinci övrəti idi; ikinci Zeynəb də haman Zeydin övrəti idi ki, bir gün Məhəmmədül-mustafa səlləllahü əleyhə və səlləm Zeydin mənzilinə təşrif aparıb; Zeyd mənzildə yox imiş, onun övrəti Zeynəb Cəhş qızını başıaçıq görüb; amma çün Zeynəb həmin əsrin gözəllərinin ən birincisi sayılarmış, həzrət rəsulixuda da onu gördükdə onun şöhrətini həmin tarixi ibarə ilə təsdiq edir, belə ki, Zeynəbi görən kimi buyurur: “fətabarəkallah əhsənülxaliqin”. Elə ki, Zeyd evə gəlib bu fəqərəni eşidir, övrəti Zeynəbin üzünə baxıb dərindən bir ah çəkir və deyir:
Qəzəl 489بر سر راهم بدید و گفت: «هی سن کیم سن؟»گفتم: ای جان و جهان، هم بوالعلا، هم بوالحسن
Qəzəl 96مأوای غمت جز دل پردرد نباشدتشریف بلا جامه هر مرد نباشد
Töhfeyi-Sami, bölmə 44از سادات اسفراین خراسان است، شاعری شیرین گفتار « نکته دان و سخن گذار بود، در اوایل جوانی بعراق آمده بواسطه لطف طبع به مجلس « سلطان یعقوب افتاد . ترقی کلی او را دست داد، پادشاه او را خسرو کوچک میخواندند، گویند او را تعلق خاطر با جوانی پیدا شد اسیر کمند عشق او گردید تا کار « بجائی رسید که او را در زنجیر کشیدند و بعد از روزی چند که بخود آمد این مطلع گفته « بخدمت پادشاه فرستاد :بزنجیرم چو کرد از بیقراری دلستان من
Göndərməsə gər ol ləbi şəkkər kağızGöndərməsə gər ol ləbi şəkkər kağız,Mən göndərərəm anə mükərrər kağız.
AtamızKönül sizə türküsünü açıqlar,Sevginizlə ətirlənir butamız.
Qitə 8سر و بالایی که دارد بر سر گل مشک نابآفت دلهاست و اندر دیدهام چون آفتاب
Qəzəl 13با غمت دل زحمت جان بر نتافتجان که زلفت دید ایمان بر نتافت
Kim der ki, ləli-nabinə kövsər deyilməyib?Kim der ki, ləli-nabinə kövsər deyilməyib?Mehri-cəmalına məhi-ənvər deyilməyib?
Bu gecəGəlmədin məclisimə, sevgili canan, bu gecə,Can evimdən elə bildim ki, köçüb can, bu gecə.
Qitə 7مؤلف تذکره آفتاب عالمتاب درباره مَهْسَتی میگوید: در موزونی طبیعت و قد و قامت و تناسب اعضا و لفظ و معنی و حسن صورت و محبت سرآمد اقران و سرخیل لولیان زمان بود. سلطان سنجر سلجوقی و بنظر بعضی بابر پادشاه فریفته حسن و جمال و شیفته غنج و دلال آن بدیعه الجمال گردید بنابرآن به حضوری مجلس خاص سلطانی اجازت تمام داشت و در آن بزم با شعرا و ادبائی مانند امیر احمد و غیره طریقه مطارحه و معارضه میپیمود، روزی سلطان به مَهْسَتی چنین گفت:«چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن »
Qəzəl 4عاشقی را بنا نباید کردیا حذر از بلا نباید کرد
Tərpənmə, amandır, bala, qəflətdən ayılmaTərpənmə, amandır, bala, qəflətdən ayılma!Açma gözünü, xabi-cəhalətdən ayılma!
Rübai 8عشق تو که در دل آتش تیز افروختدانم که به شمع سوختن او آموخت
Qəzəl 80شانه هر دم که بر آن کاکل مشکین گذردوه چه گویم که چهها بر دل خونین گذرد
Bir səs...Qərib bir səs gəldi bu gün qəlbimdən:Ömrün baharında öləcəyəm mən…