Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ey könül, ləli-ləbi-cananə eylərsən həvəs,Məxfi qalsın söz, nihani canə eylərsən həvəs.
Bir saniyədən sonraTanrım quruyan gözlərimə yaş verəcəkdir,Yurddaşlarıma bir Ata türkdaş verəcəkdir!..
Qəzəl 4144O xalın göz yaşı içmiş ki, belə tər göyərib?Ya ona xidmət edib hansı bəxtəvər, göyərib?
Qitə 246آن به من میرسد ز سختی و رنجکه به جان مرگ را خریدارم
Qəzəl 809بکوش و روی مگردان ز جور و بارکشیمگر مراد دل خویش در کنار کشی
Bu, Növfəlin Məcnunla müqəddimeyi-ixtilatıdır və ol cəvahiri-pakdan inbisatıdırSaqi, yenə qəsdi-can edər qəm,Ver cam ləbaləbü dəmadəm!
Tarab atına nigârâ gönül çü bağladı zînTarab atına nigârâ gönül çü bağladı zînGerek ki ma'rekesine felek kıla tahsîn
Heç vecinə deyilDoğrudan da, bu müsəlmançılıq qulaq dincliyidir. Dünya-aləm birbirinə dəysin–müsəlman bəndəyə təfavüt eləməz. İstər zəlzələ olsun, yenə müsəlman bəndəyə təfavüt yoxdur.Məlum şeydir ki, bu ibadət özü böyük bir məşğələdir, özü də çətin və zəhmətli bir işdir.
Ənisül-arifin, 21شیخ عالم، آفتاب اولیاپیشوای دین، صفی الاصفیا
Töhfeyi-Sami, bölmə 512پدرش معمار آنجاست و او خود جوانی درویش و فقیر است این مطلع بدو متعلق است :
Oldu sənsiz çəmən, ey gül, məni-şeydayə qəfəsOldu sənsiz çəmən, ey gül, məni-şeydayə qəfəs,Nə çəmən, cümlə cahandır məni-rüsvayə qəfəs.
Sönən deyildirKim deyir, bir sabah sönər bu dünya,Günəş sönməyincə sönən deyildir!
Qəzəl 4148مردم ز فیض عالم بالا چه دیده اندغیر از حباب وموج ز دریا چه دیده اند
Qitə 247در دهر سیه سپیدم افکندبخت سیه سپید کارم
Qəzəl 817نه بیگانهای، ای بت خانگیمکن با من خسته بیگانگی
Bu, Növfəlin ikinci növbət rəzm edib qalib olduğudur və fayi-əhdə kazib olduğudurÇün tiğ çəkib mübarizi-Rum,Şam əhlini etdi əmrə məbkum,
Dil niçe diye sevdügümüzi sini dildenDil niçe diye sevdügümüzi sini dildenGitmedi sini göreli zikrün şehâ dilden
Heyvan sürüləriMən həmişə Məkkəyə gedən hacıların karvanını heyvan sürüsünə oxşatmışam. Bunların bir-birinə oxşarı o babətdəndir ki, hacı sürüsünün də qabağına bir çavuş düşüb bunları çəkə-çəkə aparır, heyvan sürüsünün də qabağına bir çoban düşüb heyvanları çəkə-çəkə aparır.Bunların bir-birinə bir oxşarı da budur ki, necə ki, heyvanlar çobanın dalına düşüb gedəndə bilmirlər ki, haraya gedirlər, habelə hacılar da Məkkəyə kor gedib, kor gəlirlər.
Rübai 22ما را ز عنایتش جمیلست جمالعالم همه تشنه اند و ما آب زلال
Töhfeyi-Sami, bölmə 513بمکتب داری اشتغال مینمود و مرض جوع بر مزاجش غالب بود گویند در سفری آذوقه اش آخر شده بود جامه خود میخورد! از صلاحیتی خالی نبود این شعر از اوست :بهر نثار برکف خود جان نهاده ایم
Səni əhli-vəfa bilmişdim, ey gül, bivəfasənmiş.Səni əhli-vəfa bilmişdim, ey gül, bivəfasənmiş.Bağışla, bilmədim biganələrlə aşinasənmiş.
NeylərQuzğunlar sürüsü dağları yıxmaz,Çirkablar çırpınan odlara neylər?!
Qəzəl 4160Bu göyün altı yenə əhli-duayla doludur,Kəbə Allah evidir, indi gədayla doludur.
Qitə 248فرزند بمرد و مقتدا همماتم ز پی کدام دارم
Qəzəl 819ای بر شفق نهاده از شام زلف خالیبر گرد ماه بسته از رنگ شب هلالی
Bu, Məcnunun Leyliyə müqabil olub əhvalın bildirdigidir və fürsətlə razi-pünhanın əyan etdigidirMəcnun ki, ona nəzarə qıldı,Razi-dilin aşikarə qıldı,
İşvesi ol nigârun dil mi kodı bu tendeİşvesi ol nigârun dil mi kodı bu tendeYa söylemeğe derdin dil mi kodı bu tende
Gecənin sahibsiz vaxtıYay zamanı gecələr Bakıda şəhəri mühafizət etmək üçün kifayət qədərincə milis nəfərləri vardır; ancaq yay gecələrinin ikicə saat sahibsiz vaxtı var: o da sübh saat dörddən saat beşə və altıya kimidir.Həmin iki saatın müddətində, – mən milis nəfəri tərəfindən üzü istəyirəm, – bu vaxt şəhər bunların ixtiyarından çıxıb keçir aşağıda saydığım vətəndaşların ixtiyarına:
Qəzəl 23ساقی، ز کرم پر کن این جام مصفا راآن روح مقدس را، آن جان معلا را
Töhfeyi-Sami, bölmə 516از جمله مریدان نور بخشیه است و خود را در نظر مردمان بلند مرتبه می نمود، این مطلع از اوست :ندیده ام من بیدل بجز جفا از تو