Qəzəl 93

Keçmiş gecə, ol yarə isitmə əsər etdi,Göndərdi dalımca, gecə vaxtı xəbər etdi.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəsidə 18

Gül gəldi, yenə gülşəndə cənnət lətafəti var,Yer tər otdan səma rəngi almışdır.

Məhəmməd FüzuliQəsidə6 dəq
Cami-Cəm, fəsil 47

Ey şəkər parçası, sən ey gözəl ay!Eyləmə dinini işvə ilə zay.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi4 dəq
Hicab məsələsi və cavabımız

Dünyada hər cür çətin və xariqüladə bir məsələ bəsirət və insaf ilə müzakirə olunsa, şəksiz, həqiqət tərəfi axtarılar. Həqiqət axtarılan yerdə də mütləq ixtilaf olur. Şüurlu ixtilaf isə, əlbət şüurlu ittihadı meydana gətirir. Hər halda, möhkəm və davamlı ittihad məhz fəhm və bəsirət yolu ilə olan ixtilafdadır. Bu səbəblədir ki, “ixtilafü ümməti rəhmətün” buyurulubdur. Amma, heyf ki, zəmanəmizin biz mollaları arasındakı ixtilaf aləmin başına böyük bir bəla olubdur. Nə cür olmasın ki, əqli ilə şəri dəlillər ilə mübahisə edib həqiqəti axtaracağımız yerdə, hər birimiz başımıza bir avam dəstəsi yığıb “təkfir” silahilə vuruşmağa başlayırız. Gözəl şəriəti əldə bəhanə edib biçarə avam camaatı öz qərəz və mərəzimizə alət edirik. Dəstə riyasətliyini, avamlıqdan gələn mənfəəti-şəxsiyyəni həmişə saxlamaq üçün araya min cür böhtan və təvil salırıq. Heç mümkün deyil ki, biz mollalar öz aramızda, öz qaydasilə müzakirə və mübahisə edib axırda bir tərəfə tabe olaq: görəcəksən ki, bir paramız əcələ bir dəstə sazlayıb qışqırırıq: filankəs, məsələn, hicabı inkar edib dinindən çıxıb, onun qanı halaldır. Biçarə camaat da elə güman edir ki, bu cür mollaların qeyrət və namusları bu cür həqarətə davam gətirə bilmir; elə zənn edir ki, bir para mollalarımızda doğrudan din, millət və vətən qanı var və o qan qoymur ki, müsəlmanların haqq və etiqadına toxunsunlar.Amma vallah, yalan: gündə yüz kərə milli və dini haqq və ixtiyarımıza toxunurlar. Milli və dini hüquq və namusumuzu ayaqlar altına alırlar. Lakin heç birimizdə dodaq tərpədəcək bir cürət yox. Cümləmiz siçan kimi evlərimizin deşiklərinə soxulub öz canımızın qeydinə qalırıq. Bir saatlıq rahəti, bir qəpiklik mənfəəti heç bir şeyə dəyişmirik. Amma Allah göstərməsin ki, bir adam məhz tərəqqiyi-millət naminə, bir ixtilaflı məsələdən bəhs aça və ya “adət”in ziddinə gedə, hər deşikdən baş qaldırıb başına ildırımlar yağdırırıq. Hər birimiz guya din və millətin ən qeyrətli hamisi, canıyananı donuna girib zəmanə aslanı, qəhrəmanı oluruq. Halbuki bunların hamısı avamı allatmaq, “mən varam” demək, yalançı alimlik göstərmək, asanca şöhrət qazanmaqdır. Nə deyim? Həqq – taala cümləni biz mollaların fəndi felindən, riyasət və mənfəət tamahından, ikiüzlülük sifətindən uzaq eləsin.

Cəlil Məmmədquluzadə11 dəq
Zihî rüsvâ-yı ışk oldı şehâ dil

Zihî rüsvâ-yı ışk oldı şehâ dilZihî düşdi zenahda bir çehe dil

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 9

Sən, ey peyğəmbərlərin tacına bəzək, gövhər,Gövhəri səndən aldı tacına azadələr.

Nizami GəncəviMəsnəvi4 dəq
Nümayişdən sonra

1903-cü il aprelin 27-də keçirilən nümayiş Bakıda ümumi tətillər zəminəsini hazırladı. Bakı komitəsi, müxtəlif millətlərdən ibarət olan Bakı fəhlələri arasında həmrəylik duyğularının əmələ gəldiyini və inkişaf etdiyini gördü.Mayın birində ümumi tətil gözlənilirdi. Özünü itirmiş yerli hökumət işçilərin ortaya atdıqları tələblərə burjuaziyanı razı salmaq əvəzində, Rusiyanın başqa yerlərində olduğu kimi, Bakıda da fəhlələrin həmrəyliyini pozmaq işini əsas götürmüşdü.

Məmməd Səid Ordubadi18 dəq
Qəzəl 640

گر شمس منیر آمدی، ار بدر تمامییک جرعه تصدق طلب از ساقی جامی

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 276

فضل حق می‌دهدم هردم از این می جامیکه ندارد چو ابد مستی او انجامی

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 167

از طایفه دیالمه اند و از اکابر قزوین و خود را از نسل مالک اشتر میدانند و ملک مذکور در اوایل به وزارت سلطان یعقوب اشتغال مینمود بعد از آن به خدمت صاحبقرانی مغفور سرافراز شد و قامتش را بخلعت جلیل القدر منصب مزبور بیاراستند بسیار کریم الأخلاق و نیکو نهاد بود و زیاده از حد خلیق و متواضع با بزرگان ببنوت و با خردان بطریق ابوت معاش میکرده فضایلش بیش از حد تقریر و تحریر و لئالی نظمش از سر حد تعریف و توصیف متجاوز . این مطلع مشهور از اوست :بعد از وفات خاک وجودم سبو کنید

Sam Mirzə1 dəq
Dün eşitdim bir siyəhzülfə giriftar olmusan

Dün eşitdim bir siyəhzülfə giriftar olmusan,Ey mələksurət, mənim tək aşiqi-zar olmusan.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Ağrı

Həyatda bitməyir ölüm çağrısı,Çox zaman çox yerdə yarır o bağrı.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəsidə 116

تنم به گونهٔ نال و دلم به گونهٔ نیلجهان ز نیلم نال و روان ز نالم نیل

Qətran Təbrizi4 dəq
Qəsidə 14

شش جهت ملک را کار یکی در ده استکز پس هفتم قران ملک به دست شه است

Mücirəddin Beyləqani3 dəq
Gəl, gəl!

Hər yan bəzənib əlvan,May, sən nə gözəl aysan.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Ucal mələkim!

Qadınla yüksələcək şəni Azəristanın,Olursa tərbiyə uğrunda səyi nisvanın.

Əliağa Vahid1 dəq
Gənclərə

Qızıl əsrin övladı, sən əsrlər aşaraq,Eniş-yoxuş yollarda sellər kimi coşaraq,

Abdulla Şaiq19291 dəq
Rübai 49

Mən söylədim: – Ey gül, mənə tez mey ver gəl,Dilləndi, dedi: – Adna günü bir dincəl.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Qəzəl 200

به اصل و نسل مباهات ای پسر کم کنتو خویش را خلف دودمان آدم کن

Məczub Təbrizi1 dəq
Uşaq və pul

Kücədən bir çocuq yüyürdü evə,Bir bumajnik bulub dedi bu nevə:

Mirzə Ələkbər Sabir1 dəq
Qəzəl 114

زهی شمایل موزون و قد دلبندشکه هر که دید رخش گشت آرزومندش

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Atəşkədə, fəsil 12

وقت آن شد که کشد کلک نزارچون نی از دل ناله های زار زار

Nəyyir Təbrizi8 dəq
Anket Anketov

Anketov hamamlar trestinə rəis təyin olunan gündən indiyə qədər kabinetinin qapısında həmişə adam olur. Bəzən uzun bir nöbvə düzülür. Birinin rəisə şikayəti var, biri maaşının artırılmasını xahiş edir, biri qulluğunu dəyişir, biri oxumağa gedir, biri iş paltarı davası edir, biri məzuniyyətə çıxır, kurorta getmək istəyir.İş böyük, işçi az, məsuliyyət ağır, Anketov da bu postda təzə!

Mir Cəlal Paşayev193710 dəq
Şeir

O axşam gəldim sizə,Nə hörmət etdin bizə?

Səməd Vurğun1 dəq
Təəssüfə təəssüf...

Dünən biri vaxtsız köçdü dünyadan,Təəssüflər ünvanına axışdı.

Məmməd Araz19721 dəq
Qeyr üşşaqə edən rəhmi nigar eməz imiş

Qeyr üşşaqə edən rəhmi nigar eməz imiş,Mütləqa sərzənişi-qeyrdən ar etməz imiş.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Gəlsə qiyamət, ay ata

Nə yaman eyləmisən rüşvətə adət, ay ata,Yıxacaq evmizi bir gün bu cinayət, ay ata.

Baba Pünhan20021 dəq
Balıqlar

Doğrudan balıqlarınQəribə şakəri var:

Əliağa Kürçaylı19701 dəq
Fələstin nəğmələri

Fələstinli şair Mahmud Dərvişə*Vətənsizdi Mahmud Dərviş,

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Qürbətdəki həmvətənlərimə

Qəriblərin yorğun gözləri,Bir çimir vətən yuxusu istəyir.

Fikrət Qoca1 dəq