Qış günündə

Şaxta,sazaq...

Əli Kərim1 dəq
Səhər ki, badədən aldı üzün bu rəngilə tab

Səhər ki, badədən aldı üzün bu rəngilə tab,Şəfəq utandı, günəş ruyi üstə çəkdi niqab,

Abbasqulu ağa BakıxanovQəzəl1 dəq
X

Ancaq bu qaralıq elə bir qara hiyləgər cilddə gizlənmişdi ki, Şükran görə bilmirdi. Onun gözlərinə qaranlıq çökdüyündən, heç nəyi görməyi, seçməyi bacarmırdı. Hər necə olsa da, daha Şükran üçün döndü yox idi. Hər necə qaralıq çəksə də, o görürdü ki, Ulduz çox yamanca dolaşıqdadır. O yıxılmaq, boğulmaq, ölmək təhlükəsindədir. O, gözə görünməyən qara qüvvənin əlində əsirdi. Yox, buradan dönmək, qara daşın daldasından çəkilmək olmazdı!..Şükran sağ əli ilə gözlərini bərk-bərk sildi, sanki qara pərdələr azazacıq da olsa çəkildi, Şükranın gözləri ayazıdı, nə isə atası Göyalı, anası Qaratel, yeddi bacı, yeddi bacının balaları göz qabağına gəldi. Sanki onlar hamısı birdən səsləndi, birdən qışqırışdı: “Özünü bəladan qoru! – dedilər. – Şükran, özünü şeytan işinə qurban vermə, Şükran, bizi ağlar qoyma!..”

Süleyman Rəhimov2 dəq
Yaz

“Heydərbaba!” yaz günəşi parlayır,Gülə dolmuş yaşıl bağlar, göy çayır.

Həbib Sahir1 dəq
Üzündən ol günəş rüxsar ta məcər çəkib durmuş

Üzündən ol günəş rüxsar ta məcər çəkib durmuş,Özün bir guşəyə ondan məhi-ənvər çəkib durmuş,

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Əvvəlinci məclis

Əhvalat vaqe olur Səlman bəyin otağında; Səlman bəy əyləşib otağın bir tərəfində, yanında dəftərxana kağızları. Səlbnaz xanım oturub bir tərəfdə, yanında podnos və neçə stəkan-nəlbəki.*Səlman bəy** (saata baxır). Səkkiz tamama qalıb beş dəqiqə. Əzizim, sənin samavarın gec oldu, mən gedim. Bu gün poçt günüdü, tamam çinovniklər yığılıb.

Nəcəf bəy Vəzirov18908 dəq
Talan olmasın deyə

Talan olmasın deyəElin dövləti-varı –

Zeynal Xəlil19701 dəq
Qarabağ-Şuşa şəhəri

Sabiqdə Şuşa şəhəri Qarabağ xanlarının paytaxt şəhəri hesab olunurmuş. Bu şəhərin banisi Pənahəli xan olubdur. Şəhərin təmir və binası vaqe olubdur 1170-ci sənədə ki, tarixi-məsihiyyənin 1757-ci ilinə mütabiqdir. Bu şəhər əvvəlcə öz banisinin adı ilə adlanırmış. Pənahabad. Sonradan şəhərin üç-dörd verstliyində olan erməni Şuşa kəndinin adı ilə təsmiyə olundu. Pənah xan mərhum Şuşa şəhərini təmir və təsis edib, ətrafına möhkəm hasar çəkdirdi və sonra hamı xalqa müəyyən yurd və məkan göstərib, fəraqət dolanmaqlarına lazımi binagüzarlıq edibdir və yeni bina etdirdiyi şəhərin adı ilə gümüş pul zərb etdirdi--"Pənahabad" ki, rusların indiki gümüş üçşahılığı vəznində imiş.Məlum ola ki, Pənahəli xanın əsli qarabağlıdır və Sarıcalı qəryəsindəndir və Sarıcalı onun babalarından birisinin adı ilə--ki, Sarıcalı imiş,--təsmiyə olunubdur.

Firidun bəy Köçərli19257 dəq
Əsir Azərbaycanım

Nerdə məni gül qoynunda doğuran,Xəmirimi göz yaşıyla yoğuran,

Almas İldırım1 dəq
Pəri

Nə gülürsən mənim kimi gülüncə,Sən mənə gülüncə, dərdə gül, Pəri!

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
"Şəlalə" ədəd 3

Səbribəyzadə, bizi atma, amandır, getmə!..Millətin halı bu gün xeyli yamandır, getmə!

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Babamın ömrü

Sən ağlaya-ağlaya gəldin həyata,Gedərkən

Balaş Azəroğlu19643 dəq
Gənc maşinistka və qoca yazıçı

On səkkiz yaşında sevimli bir qız. Keçmişi bilməz. Yaşmaq görməmiş, çarşaf bürünməmiş, molla, seyid tanımaz, siğə kimi çürük məhv olmuş sözləri anlamaz. Çəhrə, falaqqa kimi asari-ətiqəmizdən xəbəri yox. O, bir sözlə, Şura balasıdır. Adı Nərkiz, özü də onun kimi bir çiçək. İşlədiyi yer Azərnəşr sarayı. Saat dörddə gələr, saat onda qulluğunu bitirər. Nərkiz çox iti işlər. Yazdığı zaman barmaqları yazı maşınında ləzkihənki oynardı. Nərkiz həssas qızdır. Maşında yazdığı zaman əsərin təəssüratını onun simasından oxumaq olar. Dodaqlarında təbəssüm – demək əsərdən aldığı zövq, nəş’ə qəlbini şad etmiş. Barmaqları altında şaqqıldayan düymələr kimi özü də şaqqıldar – demək əsərdən aldığı zövq, nəş’ə ona artıq tə’sir etmiş. Gözlərində atəş, qaşları hərəkətdə, qəlbi çarpar – bu da əsərdən aldığı bədii həyəcandır.Nərkiz məşğul olduğu otaqda səkkizə kimi maşinistka işləyir. İş zamanı bu otaq bir pulemyot bölüyünə dönür. Şaqqıltıdan ağız deyəni qulaq eşitmir, fəqət bu hal adət etməyənlər üçündür. Maşinistkalara gəldikdə, onların əlləri işdə olduqda ağızları da bekar qalmayır. Mehriban söhbət etdikdə pulemyotların səsləri, incə, həzin səda verir. Fəqət mübahisəyə keçdikdə şaqqıltı səsi artır. Sözləşmədən qovğaya keçdikdə batareya aramsız uraqan atəşi açır.

Süleyman Sani Axundov3 dəq
Var

Əziz dostum, xəbər alsan halımı,Deyə bilməm, məni dərdə salan var.

Usta Abdulla1 dəq
Saz ola

Usta, məni gözlərinə fəda qıl,Səndən saz istərəm, amma saz ola.

Xəstə Qasım1 dəq
Qurban olum

Güllər dərən gözəl sənin,Əllərinə qurban olum,

Aşıq Heydər1 dəq
Məktub

Cənab Molla əmi! Vallah, sən qəribə adamsan. Kor tutduğun buraxmayan kimi sən də biz arvadların yaxasından yapışıb əldən qoymaq istəmirsən. Qəsdin budur ki, biz müsəlman arvadları da erməni arvadları kimi üzüaçıq gəzək. Yaxşı hələ qoy bunu da deyim. Daha başına adam qəhət idi, gərək elə bizi erməni harsinlərinə tay edəydin? Yaxşı mollasan, afərin sənə! Daha nə deyim?..İndi gələk mətləb üstə.

Ömər Faiq Nemanzadə19073 dəq
Qəsidə 23

دوش چو کرد آسمان افسر زر ز سر یلهساخت ز ماه و اختران یاره و عقد و مرسله

Fələki Şirvani4 dəq
Nizami Azərbaycan şairi

Nizaminin yaradıcılığı forma baxımından Azərbaycana nisbətdə milli deyilsə də, hissiyyat, duyğu, düşüncə, şüur və şüuraltı varlığı ilə öz yetişdiyi mühitə dərindən bağlıdır.Bu bağlılıq onu bizim gözümüzdə azərbaycanlı bir şair olmaqdan başqa, bir Azərbaycan şairi də etmişdir.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19491 dəq
Eylər-eylər

Ay camaat, xəstə düşüb ölürəm,Dərdimə dərmanı yar eylər-eylər.

Aşıq Bəsti1 dəq
İsmi pünhan, neçin belə sınıqsan

İsmi pünhan, neçin belə sınıqsan?Zülflərin görürəm şanadan qalmış.

Molla Cümə1 dəq
Təcnis: Adəm ata üçün fərman enəndə

Adəm ata üçün fərman enəndə,Yetmiş iki millət söylər aman hey,

Aşıq Valeh1 dəq
Qəzəl: İçib mey qanə-qanə bağrımı qan etdi ol nov-xət

İçib mey qanə-qanə bağrımı qan etdi ol nov-xət,Həvasım qönçəsin gül tək pərişan etdi ol nov-xət

Qövsi Təbrizi1 dəq
Çatha çat

Nə yatırsan, aç didarın, de: hasil,Gəldi əcəl, yetdi sənə çatha çat.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 5

“Nə əcəb?”“Bibi ağladı, dedi mən əgər belə bilsəydim qoymazdım İrana gedəsən.” Bu vaxt ağa dedi: "Ya həqq, ya mədəd!"

Zeynalabdin Marağayi20 dəq
Pərakəndə şeir 372

محنت مردم آزاده فزونتر باشدبار دل لازمه سرو و صنوبر باشد

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 94

Hər kirpiyi sinəmə bir təzə peykan atar,Oxlar sınar qəlbimdə, ciyərimdən qan atar.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qitə 10

Dedi Əhməd: Əli mənlə olub Harunla Musa tək,Şəriklik rəmzi var bunda, kəmali-cahü izzətdir.

Məhəmməd Füzuli1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 47

Ey şəkər parçası, sən ey gözəl ay!Eyləmə dinini işvə ilə zay.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi4 dəq
Azərbaycan

Dünyavü aləm dəyişildi, mənalar özgə təbir əxz elədi, yəni bizim dilcə söyləsək, o şeylər ki əsl mənalarını itirmişdi, qayıdıb əslini tapdı – inna lillahi və inna ileyhi raciun, amma buna hamı qail oldu ki, vətən, vətən, vətən; dil, dil, dil; millət, millət, millət!.. Dəxi bu dairələrdən kənar bəni-növibəşər üçün nicat yolu yoxdur.Qur’an ayəsindəndir: “Biz Allahın bəndələriyik və [öləndən sonra] Ona tərəf [Onun gərgahına] qayıdacağıq” (Qur’an, “Bəqərə” surəsi: 156) . Bunuyla bərabər, yəni “bavücude inki” hər söz danışıldı, hər mətləbə əl vuruldu, hamı pəhləvanlarımız öz hünərlərini çıxartdılar meydana və lakin bunuyla bərabər bu qədər var ki, bircə lazımlı söz ki, mənim zəndeyizəhləmi aparır – haman söz Azərbaycan Vətənimin üstündədir. Bəzi vaxt otururam və papağımı qabağıma qoyub fikrə gedirəm, xəyalata cumuram, özümdən soruşuram ki:

Cəlil Məmmədquluzadə19173 dəq