Ey qaşı kaman, kirpiyi peykan, qaraçarqat

Ey qaşı kaman, kirpiyi peykan, qaraçarqat!Olsun belə canım sənə qurban, qaraçarqat!

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Daldan atılan daş topuğa dəyər

(Komediya)*Əhli-məclis

Nəcəf bəy Vəzirov18901 dəq
– Neçin pəncərəmi döydün, ey külək?

– Neçin pəncərəmi döydün, ey külək?– Odur bax, yar gəlir... Çiynində örpək!

Zeynal Xəlil19711 dəq
Nişat Şirvani

Nişat Şirvani Ağaməsihin müasiri imiş. Şirvan şairlərinin mötəbərlərindən birisi hesab olunur, Nişat həqiqət əhli olduğu üçün zahiri zöhdü təqvanı və riyai ibadəti sevməz imiş və şerlərinin çoxunda xudbin vaizlərə və müdəmməq abidlərə dolaşarmış. Heyfa ki, Nişatın tərcümeyi-halına dair məlumat cəm edə bilmədik.Ağaməsihlə onun həməsr olduğu əşarından görünür. Məlum olduğuna görə, hər iki şair ömürlərinin çoxunu başqa diyar və ölkələrdə səyyahlıqla keçiriblər və səyahət etdikləri vilayətlərin əksəri İran məmləkətində olan vilayətlər olubdur və İran şüəra və ürəfasından təhsili-kəmalat etmişlər. Və lakin Nişat qürbət vilayətlərdə kamal və təcrübə kəsb edibsə də, xeyli məşəqqət və zəhmətlərə dəxi düçar olubdur. Necə ki, bu xüsusda bir qəzəlində yazır:

Firidun bəy Köçərli19255 dəq
Dağlar səslənirkən

Ey uzaqdan gələn yolçu, böylə sapqın getmə, dur,Çox yolçular sinəmizdə etdi çapqın, getmə dur…

Almas İldırım2 dəq
Olmaz

Özündən kiçiyi işə buyurma,Sözün yerə duşər, heç miqdar olmaz.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
İki ildir vafat edib Sabir

İki ildir vgfat edib Sabİr,Onu millət gözəlcə yad eliyib,

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Neçə bahar yola salmışam

Neçə bahar yola salmışam,ancaq

Balaş Azəroğlu19621 dəq
Bax mən buna yoxam

İbrahim çadra, papaq və əski əlifba əleyhinə təşkil olunmuş mədəni hücum kampaniyasında iştirak edərək çox çalışdığı üçün artıq yorulmuşdu. Mənzilinə qayıdarkən, rəfiqi Qulamkildə bir qədər dinçini almağı və onun xəstə oğlunu yoluxmağı qət etdi.Qapıdan içəri daxil olduqda Qulamdan başqa, qısaboylu, ortayaşlı, başında 60–70 manata dəyən bir papağı olan həkimi masa üzərində oturub, resept yazan gördü. Qulam ilə salamlaşıb xəstə çocuğunun halını soruşdu.

Süleyman Sani Axundov7 dəq
Həcər

Səhər vaxtı qəfil çıxdı qarşıma,Sandım sənsən bağçalarda gül, Həcər.

Usta Abdulla1 dəq
Oxurdu

Bir nazənin sevdim məktəbxanada,Haqq kəlamın dil əzbərdən oxurdu.

Xəstə Qasım1 dəq
Kirvə məni qonaq eylə

Salam Əleyküm, Məşədi,Məşədi bir ağa kişidi.

Aşıq Heydər1 dəq
G-k hərfləri̇

Bəzi səsli və səssiz hərflərimizin əskikliyi bir az təməyyüzə iqtidarı olan hər oxuyanımıza məlumdur. Bu əskiklik və nöqsanımızı görmək, əlifbamızı indiki çətinlikdən bir dərəcə qurtarmaq zamanımızda ən lazımlı maarif məsələlərindən biridir. Bu böyük məsələnin həll ve islahını böyüklərə, lisan mütəxəssislərinə buraxaraq burada acizanə bir ricadə, təxtirdə bulunmaq istərəm: hərflərimizin şəkilləri zatən əskik, imlamız çox qarışıq, türkcə sərf ve nəhv qaydalarımız ziyadə nizam ve ittirazsız olduğu halda bu qarışıqlığa bir də bezi hərflərin işlenecek, yazılacaq yerləri dəyişəcək olursa, ağırlıq üstünə ağırlıq, çətinlik üstünə çətinlik artırılmış olur.Hər bir elm sahibinə məlumdur ki, səslərinə və söylenişlərinə görə bu gün ayrı-ayrı şəkil ve əlamətlərlə yazdığımız bəzi hərflər bundan irəli yalnız bir şəkil ilə yazılırdı. Lakin bu son zamanlarda her şeydə görülən islah və tərəqqi hərflərimizin şəkillərini də əski halında buraxmadı. Zaman ve zərurət müqtəzası olaraq hərflərimiz de yavaş-yavaş düzəlməyə başladı. Məsələn, bu gün səslərinə görə şəkillərini de ayrı-ayrı yazdığımız g, k və nuni-sağır hərfləri bir az əvvəl bir hərflə, yəni yalnız k şəklində yazılırdı.

Ömər Faiq Nemanzadə19042 dəq
Qəsidə 22

ز بهر تهنیت عید بامداد پگاهبر من آمد خورشید نیکوان سپاه

Fələki Şirvani4 dəq
Mövzulardan çıxan nəticə

Farsçılığı yox onun,Türklüyə çox bağlıdır.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19495 dəq
Bu dünya

Məleykə boyludur, şirin ləhcəli,Əzəldən tamaşa olan bu dünya.

Aşıq Bəsti1 dəq
Molla Cümə və Bilal

İsti yay günlərinin birində Molla Cuma yoldaşları ilə toyagedirmiş. Bu an qarşıdan kəndliləri Bilal bir araba yemişlə bostandan

Molla Cümə2 dəq
Aşıq Valehin Şahsevən səfəri

Aşıq Valehin şagirdləri Calal və Əhməd sənət səfərinə çıxaraq gedib Araz yaxasında, Şahsevən kəndində bir toy məclisinə çıxır. Zəmanəsinin ən hörmətli adamlarından biri olan Hacı Mürsəlin oğlunun toyu olduğuna görə toyun aşıqları Ərdəbilli aşıq Mahmud və Aşıq Soltan olur. Aşıq Mahmud Valehin şagirdlərini əli sazlı görəndə kinayə ilə gülür və deyir. A bala! Aşıq Mahmud adı gələndə məşhur ustadlar sazlarını gizlədirlər. Siz də saz götürüb Mahmudun üstə gəlmisiniz? Calal deyir:– Usta bizi çox aciz bilmə. Biz də kamil ustada qulluq etmişik.

Aşıq Valeh8 dəq
Tərkibbənd: Qurbanın olum, Qövsi, məhcur sənindir

Qurbanın olum, Qövsi, məhcur sənindir,Şirin söz ilə xalqa salan şur sənindir

Qövsi Təbrizi1 dəq
Dağlar

Qışda, yazda, yayda səninƏskik olmaz qarın, dağlar.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 4

Bu vaxt mən qapını döyüb dedim:“Xanım, buyurun gəlin, mən gedirəm.”

Zeynalabdin Marağayi20 dəq
Qəzəl 265

Xoş o əyyama ki, həmdərdü dəva olduq biz,Fikri bir, arzusu bir, əhdə vəfa olduq biz.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 93

Keçmiş gecə, ol yarə isitmə əsər etdi,Göndərdi dalımca, gecə vaxtı xəbər etdi.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəsidə 10

Lütfə bax, gör nə gözəl mənzəreyi-xəzradır?!Yenə sübhün küləyi gör necə ruhəfzadır!

Məhəmməd FüzuliQəsidə3 dəq
Cami-Cəm, fəsil 37

Şaha yaxınsansa əgər, ey oğul,Səhv etmək yaramaz, çalış ayıq ol.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi3 dəq
Qərardad

Qabaqca bunu ərz edim ki, mən özüm zəhmətkeş bir adamam və bütün ömrümdə həmişə çalışmaqda olmuşam; onun üçün də nə qədər ki, rəməzan ayı gəlib keçib, heç bir dəfə də oruc tutmağa vaxt tapa bilməmişəm; çünki heç vaxt bikar olmamışam. Dərsə gedən uşaqlarım da habelə: onlar da kitab və dəftər içində dərs və qələm-kağıza məşğul olduğundan həmçinin oruc tutmağı yada sala bilməyiblər.Yəni oruc-namaz söhbəti keçən vaxtlar heç yadıma da düşməzdi: heç bilməzdim oruc tutan kimdir, namaz qılan kimdir? Məscidə harada gedərlər, orucu nə vaxt tutarlar, nə vaxt başlanar, nə vaxt qurtarar?

Cəlil Məmmədquluzadə3 dəq
Yir yaşıl ağaç ağ oldı gül kızıl

Yir yaşıl ağaç ağ oldı gül kızılYâr elin al bâğubâna kul yazıl

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 57

Onda ki, xilafəti Harun əlinə aldı,Abbasilər nəslinin tuğu göyə ucaldı.

Nizami GəncəviMəsnəvi2 dəq
Qorxulu gecə

Hara getdiyimi hiss etmirdim. İclasın istəmədiyim kimi bitməsi, bu qədər qorxu və böhranlı saatlarda Təbrizdəki inqilab rəhbərləri ilə sazişə girə bilməməyim, onların bilərəkdən özlərini təhlükələrin qoynuna atmaq istəməsi mənim əsəblərimi tamamilə sarsıtmış və məni təbii halımdan çıxarmışdı. Mən gedirdim, nə üçün və hara getdiyimdən xəbərim yox idi. Mən yüz dəfələrlə keçdiyim bu küçələri indi tamamilə başqa quruluş və başqa şəkildə görürdüm.Söyüd ağaclarının hər birisi bir dar ağacı, nəvdanların ucunda donub sallanan buzların hər parçası bir cəllad qılıncını xatırlatdığı kimi, küçələrə baxan bacaların görünüşü də mənə yaxın səhərin qorxulu dastanını oxuyurdu. Məni bir dəhşət titrədirdi. Bu dəhşət öhdəmə düşən tarixi bir məsuliyyətin nə dərəcədə ağır olması fikrindən doğurdu.

Məmməd Səid Ordubadi19 dəq
Qəzəl 557

ما داغ آرزوی تو داریم بر جبینما در هوای عشق تو داریم عقل و دین

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq