İnqilab məntəqəsində

Mərənd şəhəri ilə Təbriz arasındakı yolun şəkli büsbütün başqa idi. Bu yol Mərənd, Xoy, Səlmas, Urmi və Qaradağ mahalı ilə Azərbaycanın mərkəzi olan Təbriz şəhərini bitişdirən işlək bir yoldur. Yol at, qatır, uzunqulaq, dəvə araba karvanları ilə doludur. Faytonumuz o tərəf-bu tərəfə burulmaqla bu sıx karvanları yarıb keçməyə məcbur olur. Karvan xalqından bəziləri inqilab mahnıları oxuyurdular. Bu isə həmin yerlərdə artıq inqilabçıların nüfuzları olduğunu göstərirdi. Mərənd şəhərindən uzaqlaşdıqca, Şüca Nizamın nüfuz dairəsindən ayrıldıqca bu kimi mahnıları tez-tez eşidirdik:Təbrizdə var inqilab,

Məmməd Səid Ordubadi10 dəq
Qəzəl 311

دل آینه صورت و معنیست عجب بودکان شاهدما روی درین آینه ننمود

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Əlavə 24

چه مرغ است آن که دارد بیست و یک حرفنه پر دارد نه پا دارد نه، خود، سر

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 635

از جمله ارباب سمنان است و شعر بسیار دارد و در شعر جفایی تخلص میکند این بیت از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Xoruz və çaqqal hekayəsi

Sübh vəqtində bir qoca çaqqalAclıq etmişdi çox onu bihal.

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
Qitə 97

آن کس که بیک چشم زدن برد دل منزد آتش افروخته در آب و گل من

Qətran Təbrizi1 dəq
Dədə Qorqud ocağı

Yurdumun dörd bucağıDədə Qorqud ocağı!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Rübai 92

ای از غم هجران تو ای طرفه نگاردر هر نفسی شکایتم بودی کار

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Üçüncü məktub

Haqqım deyə ellər qalxıb ayağa,Səsin gəlmir, ey Şəhriyar, hardasan?

Süleyman Rüstəm1 dəq
İnşaallah

Ölkəmiz mərkəzi-ürfan olar, inşaallah,Oxuyub xalqımız insan olar, inşaallah!

Əliağa Vahid19252 dəq
Niyə uçdu?

Uçdu mələkim, qaldı mənə dərdü məlalı,Fəryad! Yenə almaqdadır ətrafımı zülmat!

Abdulla Şaiq19071 dəq
Qitə 20

. . . آلوده بیاری و نهی بر . . .س منبوسه‌ای چند به تزویر دهی بر نس من

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Qəzəl 56

امشب که بی‌‌تو شیشه دمی جلوه‌ساز بودبی‌نورتر ز جبهه کاهل‌نماز بود

Məczub Təbrizi1 dəq
Meydana çıkıyor

Mahmud mənəvi bir tərbiyənin, bir tərbiyeyi-diniyyənin ağruşi-himayəsində böyümüş, həyatı-ictimayiyyətdəki telxiyi-xudkamidən zərrə qədər nəsibədar olmamış idi. O, həyatını köyünün gözəl dağları, məşələri, çəmənləri, suları arasında böyütmüş; məişətin, zövqün, xüsusilə aləm-cədidin, əsri-tərəqqinin təkamülündən xəbəri yox idi… O, Allahın yolunda səbheyi-bihüdudunu çəkməkdən başqa bir məşğəleyi-madiyyə bilməzdi… Insaniyyətin məmləkətində tazə adı, tazə sədası hənüz eşidilməyə başladığı vəqt Mahmud istiğraqi-xamuşi içində təçəlliyatı-təbiiyyəsinin əşari-mütəsəvvifəsilə dəmgüzar idi…Gözəl dağlar, gözəl çəmənlər, gözəl sular, - bunlar həp təbiətin vəsaiti-ilhamdır. Hər ruh öz nəsibeyi irşadını onlardan alır… Mahmud da təbindəki ilhamatı-mütəaliyyəsini o kimi şeylərə məcub görüyordu…

Mirzə Ələkbər Sabir6 dəq
Rübai 80

تلخ است مذاق زندگانی بی توباد است حدیث شادمانی بی تو

Həmam TəbriziRübai1 dəq
Digər şeir 32

نی به دل تاب نهفتن دارمشنی به پیش غیر گفتن یارمش

Nəyyir Təbrizi1 dəq
Şapalaq

İndi evdə, şəhər yerində, televizorun xarab olmağı çırağın sönməyindən pisdir. Çünki çıraq sönəndə adam şam yandırır, ya sobanın qabağına keçir, ya da özü, birtəhər, lampoçkaları, xətləri qurdalayıb düzəldir.Amma televizor elə deyil. Bu təzə, yaraşıqlı bir cihazdır ki, ustası ola gərək, hər adam baş çıxara bilmir. Çırağın başma az adam yığılır. Külfətin çoxu o yanda-bu yanda olur. Televizorun başma bütün külfət yığılır, hətta qonum-qonşudan da gələn olur. Hamı tamaşa görmək, təzə bir xəbər eşitmək istəyir.

Mir Cəlal Paşayev19614 dəq
Şam

O alışır hər axşam,Düşünür tək, yanır tək…

Səməd Vurğun19411 dəq
Dilənçi qaçqın

İlahi, varımdan yox oldum bu gün,Mən öz yumruğumdan yıxıldım bu gün.

Məmməd Araz19921 dəq
Sənin günəş camalına

Sənin günəş camalınaOlsun şəmsü qəmər sədqə;

Qasım bəy Zakir1 dəq
Misli yoxdur təkliyin

Sən Məhəmmədsən, Əminsən, haqqa yoxmuş şəkliyin,Haqq ilə yüksəldiyiyinçün, enmədi yüksəkliyin.

Baba Pünhan19991 dəq
Daha gözəl günlərə qovuşsun deyə insan

Daha gözəl günlərə qovuşsun deyə insanİstəsək, yağış nədir, od alarıq buluddan!

Əliağa Kürçaylı1 dəq
Kaş

Oktay Kazımov bəstələmişdir*Kaş yenə mən deyən illər olaydı,

Nəriman Həsənzadə19701 dəq
Xirosima

GecəGizlicə, gizlicə

Fikrət Qoca1 dəq
Səadətnamə, 62

علم فعلی چو انفعالی نیستحالی است این سخن محالی نیست

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Qızarmış badədən yüzi güli-gülzari-minu tək

Qızarmış badədən yüzi güli-gülzari-minu tək,Yatupdur qaşları mehrabi içrə çeşmi sayru tək.

KişvəriQəzəl1 dəq
Ordan-burdan 30

İcmali-siyasi və yaxud Yevropanın halıİngilis – Mən Osmanlı ilə dostam, Rusiya gərək mənim sözümə baxa, çünki mənimlə aşnadır.

Üzeyir Hacıbəyov2 dəq
Gərək (Budur gözəllərdə əzəl nişanə)

Budur gözəllərdə əzəl nişanə,Ağ üzdə xalları ay qoşa gərək.

Aşıq Alı1 dəq
Folklor yolunda

FOLKLOR YOLUNDA*Yazılı ədəbiyyatımızın realist dövrü rus ədəbiyyatı təsirində doğulduğu kimi, bizdə folklora oyanan rəğbət də şübhəsiz rus alim və redaktorlarını təqliddən alınmışdır. Əvvəllər bu sahədə rus müəllifləri yalnız başına qalmışlar, sonralar türklər də köməyə gəlmiş və bəziləri sərbəst təşəbbüslərdə də olmuşlar. 1882-ci ildə Tiflisdə nəşrə başlamış “Sbornik materialov dlya mestnostey plemen Kavkaza” adlı məcmuə türk folklorunun toplanması yolunda ilk addımlar atmışdır. Qori və Irəvan seminariyalarını bitirmiş müəllimlər eşidib öyrəndikləri xalq məhsulunu bu məcmuələr vasitəsilə nəşrə çalışmışlar. İlk toplayış təsadüfi olmuş, heç bir sistem və plana tabe olmamış, təbiidir ki, qüsurlardan da xilas ola bilməmişdir: toplanılan yer göstərilməmiş, yerli şivə saxlanılmamışdır...

Yusif Vəzir Çəmənzəminli3 dəq
Giləyə

Ariflər, qulaq asın,Deyim bir dastan Giləyə;

Aşıq Ələsgər1 dəq