Üsuli-cədid

Bu üsuli-cədid çox qəribə şeydir. Əvvəllər uşağı bir il oxudardılar, yazıb-oxumaq bilməz idi. Amma indi iki-üç ayın içində basavad olur.Nuxada bu üsuli-cədidin tərəqqisi dəxi də artıqdır. Məsələn, keçən həftə Salahlı kəndindən iki ayağı çarıqlı, bisavad kəndli gəlmişdilər Nuxaya ki, bir həftənin içində “üsuli-cədid” vasitəsi ilə mollalığa imtahan tutub şəhadətnamə alıb getsinlər.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Şol kuş ki tutgan kuşnı âzâd kılur

Şol kuş ki tutgan kuşnı âzâd kılurSanma ki dünyede ol az ad kılur

Qazi Bürhanəddin1 dəq
Xosrov və Şirin, fəsil 12

Eşqdən başqa söz könlümə yaddır,Ömrümün quşuna sevgi qanaddır.

Nizami GəncəviMəsnəvi3 dəq
Məzhəkələr məscidi

Hacı Səməd xan bütün məscidləri və təkyələri canlandırdığı kimi, məşhur dübbələrl məscidini – Mir Müfid ağanın məscidini də rövnəqləndirməyə çalışırdı, çünki camaat bu məscidə bütün məscidlərdən daha artıq gəlirdi.Əmir bazarı və hallac bazarı kimi camaatın oynaq yerində olan bu məscid hər gün saat dörddən camaatla ağızbaağız dolu olurdu.

Məmməd Səid Ordubadi11 dəq
Məsnəvi 7

خری از پایگاهی کرد فریادکه دوران سلوک حق برافتاد

Qasım ƏnvarMəsnəvi1 dəq
Qəzəl 193

فضل اله یار شد یار دگر چه می‌کنمقوت دلم به جز غمش خون جگر چه می‌کنم

İmadəddin Nəsimi2 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 214

در خوشنویسی مسلم روزگار و در انشاء سرآمد فضلای بلاغت شعار بود. پدرش بوزارت شاهزاده بدیع الزمان میرزا اشتغال داشت خود بطالب علمی و کسب کمال مساعی جمیله بظهور میآورد و بعد از آن بسپاهیگری مشغول شده در خدمت درمش خان که لله من بود بسر می برد و خان مذکور با او ظرافت ها میکرد و او از این معنی بسیار آزرده خاطر می بود در آن ولا این دو بیت بطرز بوستان حسب حال خود گفته :گشت بی صبری من موجب رسوایی من

Sam Mirzə1 dəq
Rübai 123

ای دل صنمی برده قرار من و توآشفته چو زلف اوست کار من و تو

Qətran Təbrizi1 dəq
Ta kuyi-yardə özümə mənzil etmişəm

Ta kuyi-yardə özümə mənzil etmişəm,Asan ikən özüm işimi müşkül etmişəm.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Hisslər

Şerdir hisslərə tutan ayna,Şairin hisslərindədir məna.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Rübai 149

ای غم! تو فراق من گزینی گوییوی هجر! تو مهره باز چینی گویی

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Vüsal həsrəti

Vüsal həsrətilə yanıram yenə,Yoxdur əzəl gündən hicranla aram:

Süleyman Rüstəm1 dəq
Fəxr eyləmə, ey bülbüli-şeyda, çəmənim var

Fəxr eyləmə, ey bülbüli-şeyda, çəmənim var,Qoy fəxr eləyim mən ki, gözəl bir Vətənim var!

Əliağa Vahid1 dəq
İki qaranquş

Kür kənarı, səhər, gözəlcə hava,Bürünüb yamyaşıl çəmən, səhra.

Abdulla Şaiq19091 dəq
Rübailər, 154

Arxında suyun axmasa da bəndənlə,İnsanlığı tərk eyləmərəm mən sənlə.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Rübai 9

دین آر به دست از پی دینار مرواز دیدن زر چو طفل از کار مرو

Məczub TəbriziRübai1 dəq
Qəzəl 81

عمری که بی‌تو ای مه نوشاد می‌رودسر داده خرمنی است که بر باد می‌رود

Nəyyir TəbriziQəzəl1 dəq
Adəmi adəm eyləyən paradır

Adəmi adəm eyləyən paradır,Parasız adəmin üzü qaradır!

Mirzə Ələkbər Sabir19091 dəq
Rübai 22

گفتم که مگر رای تو فرزانگی استرفتیم و هنوزت سر بیگانگی است

Həmam TəbriziRübai1 dəq
Yanlış barmaqlar

Dostlar oturmuşdular. Gecəni qiyamət keçirirdilər. Erkək ətin bozartması, soğan-sirkə, camış qatığı, sarı yağ, kəhrəba kimi buğda çörəyi. Süfrənin ortasında qızıl minarə kimi yüksələn bir çetverlik Kaxet çaxırı. Çay stəkanları dolur, şüşə get-gedə ağarır, süfrənin nizamı pozulur, çəngəl, bıçaq bir-birinə qarışır. Süfrə başındakıların qəhqəhəsi ucalır. Bayatı, şikəstə, musiqi, mahnı, "sağ olaq, mən ölüm" səsləri bir-birinə dəydikcə qabların içinə tökülüb, çilik-çilik olur. Çox keçmir, bu balaca otaq özünə gəlir. Doymuş qarınlar stola yapışır, sərxoş başlar söykənəcək axtarır. Yuxu, gecənin hakim komandanı, bir ilıq duman olub gözlərə dolur. Gözlər xumarlanır, kirpiklər süzülür, otaqda hərəkət kəsilir. Kimi üfürür, kimi xoruldayır, kimi də keçinmək üzrə olan xəstələr kimi, əl-qolu sallanmış, boyun əyilmiş halda xoruldayır. Bir sözlə, hər şey sərxoş və qeydsizdir. Pəncərədən baxan ay bu dostlara gülüb ötür.Muradlı saat 11-da gözlərini açan kimi, dərs yadına düşdü. Tələsik özünü yığışdırdı, papağım başına basıb qaçdı. Məktəbə çatanda gördü ki, uşaqlar idman meydançasında atılıb oynaşırlar. Muradlı utandığından başını aşağı salıb yeyinlədi, özünü vacib bir iş və ya təsadüf üzündən gecikmiş göstərmək istəyərək ciddiləşdi. Uşaqlar onu görən kimi, toplanmağa başladılar.

Mir Cəlal Paşayev19365 dəq
Dəniz gəzintisi

Sevgilim, gecənin rənginə bir bax!Sayrışan ulduzlar göz kimi parlaq.

Səməd Vurğun1 dəq
Mənə biganəlik öyrət, ürəyim!

Mənə biganəlik öyrət, ürəyim!Qıvrılım içimdə,

Məmməd Araz2 dəq
Hər aşiqin bir yarı var

Hər aşiqin bir yarı var,Əlamətdi mənim yarım.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Sənə sənsizmi deyim?

Sənə mən siz deyərəmsə, özümə bizmi deyim,O böyük tanrıya sən, bəndəsinə sizmi deyim?

Baba Pünhan19991 dəq
Azad dustaq

Bir sıra kapitalist ölkələrinin başçıları güllə keçməyən xüsusi şüşələrlə qorunmuş tribunalarda əyləşir, onların iqamətgahı tanklarla və zirehli transpartyorlarla qorunur.*Qəzetlərdən*

Əliağa Kürçaylı19772 dəq
Şairlər ağlayacaq

Evdə girovdu gəlin.tərəddüdlər içində.

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Dənizdə ay çiməndə

İşıqlı pəncərələrGöz yumub qaralanda,

Fikrət Qoca19661 dəq
Səadətnamə, 49

شبهۀ اول از پی تلبیسز خرد خاست در ره ابلیس

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Qılğıl məni-gümrahə inayət, yarəb

Qılğıl məni-gümrahə inayət, yarəb,Görsət mənə bir rahi-hidayət, yarəb,

KişvəriRübai1 dəq
Ordan-burdan 20

Ha fikir edirsən, ha özünə təsəlli verirsən, ha deyirsən ki, Allah kərimdir, işimiz bu gün-sabah düzələr, ha papağını fırlayırsan ki, il gəlib keçsin, bir də baxıb görürsən ki, “millət irəli gedibdir”, ha eşidirsən ki, filan yerdə filankəs filan dana məktəb açdı, qiraətxana düzəltdi, pul bağışladı. Ha danışırlar ki, beş il keçməz müsəlmanlar yapon kimi tərəqqi edərlər. Ha deyirlər ki, indidən belə məscidlərdə başmaq, papaq, saqqal məsələləri müzakirə olunmayacaqdır. Ha inandırırlar ki, indidən belə orucluqda qəzetə oxumaq həlal olacaqdır. Ha söyləyirlər ki, daha ümumi mənafe üçün qurulan işlərin içinə qərəzi şəxsi soxulmayacaqdır. Ha deyirlər ki, daha bundan sonra müsəlmanlar arasında ittəhad və ittifaq olacaqdır, ha inandırırlar ki, müsəlmanlar millət, din və məzhəbi özlərinə bəhanə edib, partiyabazlıq salmayacaqlar. Ha deyirlər, ha söyləyirlər, ha inandırırlar, – yenə axırda baxıb görürsən ki:Əlif, zəbər ə, bey zən əb, cim, zəbər, cə, dal zən cəd – əbcəd!

Üzeyir Hacıbəyov1 dəq