Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
علت غایی ز امر کن فکان ما بودهایمجمله اشیا را حقیقت، جسم و جان ما بودهایم
Töhfeyi-Sami, bölmə 215اگر چه در اصل از ساوه است اما در قزوین کسب کمال کرده بنابرآنکه پدرش خواجه شکرالله، مستوفی حسین بیک بود او را معلم سلطان یعقوب گردانیدند، چون یعقوب بیک بر وجهی که سمت تحریر پذیرفت صاحب تخت و سریر گشت قاضی مذکور مقلد امر صدارت شده اوامر و نواهیش مطاع پادشاه و سپاه گردید بعد از فوت سلطان یعقوب، سلطان صوفی خلیل بنابر سوء مزاجی که نسبت باو داشت و نا معقولی بدو کرده همت بر استیصالش گماشت و کان ذالک فی شهور سنه ست و اربعین و ثمانمایه، صاحب مجالس النفایس آورده که هیچ پادشاهی اهل علاقه را آنقدر تعظیم که آن پادشاه او را کرده نکرده، در واقع که چنین است الحق که بی جایگاه نیز نبوده چرا که بانواع فضایل و آداب و خوب طبعی آراسته بود و مردم اهل فضل و کمال در زمانش مرفه الحال و فارغ البال بوده اند، این ابیات از نتایج طبع آن سعادتمند است :همه دانند کاز بیداد آن پیمان گسل گویم
Rübai 125گر بنده بُدَم کنون شدم یِکرَهْ شاهمانده شود از پیاده بر یکره شاه
Gördüm ki, gəlir təngə nigarım, səfər etdimGördüm ki, gəlir təngə nigarım, səfər etdim,Sevdalərə saldım başımı, tərki-sər etdim.
ArkadaşlarEy duyğulu, hissli arkadaşlar,Mən sizlərə türkü söylədikcə,
Qəsidə 24چون ترا غالیه بر گرد رقم ریخته اندبر زر روی من از اشگ درم ریخته اند
Təbrizli Süleyman oldumAyrılıqdan necə gör könlü pərişan oldum,Gözü illər uzunu yol çəkən insan oldum.
Bilsən sənə, ey gül, nə qədər hörmətimiz varBilsən sənə, ey gül, nə qədər hörmətimiz var,Bir gün yetərik vəslə, əgər qismətimiz var.
Dağlar sultanıDan atınca xoruz, beçələr banlar.Dağ-dərədən çəkilməmiş dumanlar,
Rübailər, 155Dərdin o buluddur ki, tökər gözdən qan,Dərdin o zəhərdir ki, ona yox dərman.
Rübai 11زآن می نخورد زاهد پاکیزهخصالکاین نشئه در آن نشئه وبال است وبال
Digər şeir 82مزن تیر بر سینه ام ناتوانیکه دارم ولی ناتوان از جدائی
Yox, yazmaram!Molla dayı, çox bərk daşır qazanın!..Başçısısan hər yolundan azanın!
Müfrəd 27ملول شد دل ما در شب دراز فراقمگر طلوع کند آفتاب روز وصال
Söyüd kölgəsiDünyada hərənin bir həvəsi, bir adəti olar. Bostançı Salman əminin də adəti belə idi: ürəyi yandığı adama əlindən gələni əsirgəməzdi.Bir gün bostamn qırağında, yol ağzında dayanıb nəyi isə düşünürdü. Günorta yerinə qalxmış günəş düz onun açıq başına döyür, tunc kimi qırmızı alnı işım-işım işıldayırdı. O, nədənsə birdən-birə əli ilə gözünü günəşdən qorudu, xəyalına nə gəldisə, dönüb yerə baxdı, bir şey itirmiş kimi, yolun o yan-bu yanma gedib-gəldi, çarıqlı ayağı ilə bərk torpağı eşələdi də.
Çənə söhbətiQapılar bağlanır, gecə yarıdır,Gəzir pəncərəmin qabağında ay.
Bu şeytanlarBöyük Cavidi oxuyarkən*Yer üzündə hər nə qədər insan yaşar,
Dün eylədim nəzarə bəsi lalə dağınaDün eylədim nəzarə bəsi lalə dağına,Gəlməz o dağ, daği-dərunum ayağına.
Adəm gedim insan giləKüsmüsən canandan, ey can, dur gedək canan gilə,Bir də heç vaxt olmayaq mehman, şəbi-hicran gilə.
Elladanın nəvəsinəYunanıstan torpağınınƏzəli bir tarixi var.
Çoban ƏfqanŞair dostum Şahmar Əkbərzadə soruşdu ki, Çoban Əfqan adlı adam tanıyırsanmı? Yuxuma girmişdi, dedi Nəriman məni niyə unudub? Ona şairlik ilhamı vermişəm. Eyni yuxunu altı yaşımda ikən anam görmüşdü, o da bu sözləri mənə demişdi. Nəhayət, 1955-ci ildə onun şeirlərini dillərdən toplayıb ayrıca kitab şəklində çap etdirdim. İyirminci illərdə vəfat edib. Bizim Ağstafa rayonumun Qıraq Kəsəmən kəndində yaşayıb.*Müəllif*
Mənim məsləkimGözümdəki işıqdır, sinəmdəki ürəkdir.Başım üstə günəşdir, süfrəm üstə çörəkdir.
Səadətnamə, 50هست از این قوم ناصرخسروکه کند کهنه بدعتی را نو
Ey məhrəmi-pərdeyi-hərimi-hərəmeynEy məhrəmi-pərdeyi-hərimi-hərəmeyn,Vay, sahibi-me’raci-rəsuli-səqəleyn,
Ordan-burdan 26İrana dair aşıq nağılıElə ki Təbriz “guruldadı”, Əmir Bahadır Cəng başılovlu yüyürdü Şeyx Fəzlullahın yanına, şeyx bunu görüb qorxdu və dedi: ya Əmir! Bu nə pəjmürdə haldır, əhvalın nə üçün belə pərişandır? Onda Əmir Cəng əlini qulağının dibinə qoyub bir Qarabağ şikəstəsi çağırdı və dedi:
YetişdimMin cövrü-cəfayla yarıma çatdım,Ömrümə nəqş olan sana yetişdim.
YaylaqGözəllər seyrangahısan,Görüm səni var ol, yaylaq!
Qəzəl 38آنچه کفر است بر خلق، بر ما دین استتلخ و ترش همه عالم برما شیرین است
Türkoloji qurultay və sərf-nəhv məsələsiFevralın 26-da açılacaq Türkoloji qurultayı bu vaxtadək həll edilməmiş bir çox türkoloji məsələlərini aydınlaşdıracağı kimi, ötədən bəri bir mübahisə və çəkişmə nöqtəsi olan türkcə sərf-nəhv məsələsini də müzakirə edəcəkdir. Bu vaxta qədər başlıca olaraq Türkiyədə düzəlmiş və çıxarılmış bir çox sərf-nəhv kitabları vardır. Bu məsələ ilə digər bir çox xarici alimlər də uğraşmışlardır. Fəqət bu gün türk dilinin özünə, dilin xüsusiyyətlərinə istinadən yazılmış bir sərf-nəhv kitabın olmaması və yazılanların da həpsinin dəniləcək dərəcədə ərəb və Avropa dilləri əsası ilə yazılması mövcud sərf-nəhvin türk dili üçün yaramaz olduğunu göstəriyor. Və buna görədir ki, bir çoxları – “Türk dilinin sərf-nəhvi yoxdür” kimi boş iddialardan çəkinməyirlər. Türkoloji qurultayı isə bu məsələni müzakirə edərkən yalnız əsası yollar göstərəcəkdir. Bu əsasi yollar ilə çalışmaq və yalnız türk dilinin xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq mükəmməl bir sərf-nəhv düzəltmək işi yenə də bizim öz öhdəmizdə qalacaqdır.Dilimizin ahəng üsulu, incəlməyə doğru yürüşü başqa dillərdə olmayan və yalnız türk dilinə məxsus olan xüsusiyyətləri bu gün bizdən böyük tətəbbüat və əməklər tələb edir. Dilimiz araşdırılmalı, tabe olduğu qanunlar bulunub ortaya çıxarılmalı və müntəz bir hala salınmalıdır.
Baş endirərAşiq olan üzdə gəzməz,Dərinə baş endirər.