Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bakı stansiyasına çatdığı və şəhərin mənzərəsini uzaqdan gördüyü zaman onda başqa bir hal doğdu: – “Qoca Bakı, yenə qovuşdum sənə!” – deyə pıçıldadı. Moskvadan çıxdığını teleqramla xəbər vermiş olduğundan yaxın dost-aşna onu qarşılamağa gəlmişdi. Görüşdülər, matəm münasibəti ilə ona təsəlli və başsağlığı verdilər. Sonra oradan birlikdə evə gəldilər.Atası Ağamürsəlin həftəsi idi. Bir neçə gün təziyədarlıq və dostaşnanı qəbulla məşğul oldu. Sonra atasının qoyub getdiyi əmlak və sərvətin hesabına oturdu. Ağamürsəl son günlər ağır borca düşdüyündən mülklərinin bir çoxunu satmışdı. Həyatının son dəqiqələrində klubda qumar oynarkən yüz min manat uduzmuş, bir buruğunu da bir mədənçinin yanında girov qoymağa məcbur olmuşdu. Klubda oyun stolu üzərində bir əli ilə qədəhi dodaqlarına götürdüyü, o biri əli ilə də kartı açmaq istərkən ürək partlamasından vəfat etmişdi. Atasının bu qədər israfçı və belə faciəli ölümü Əşrəfi çox düşündürdü. O, əvvəlcə əyyaşlıq və səfaləti ataraq işə ciddi yapışmaq və atasının puç etdiyi sərvəti yenidən qazanmaq, buruğu girovdan çıxartmaq istədi. Ancaq Moskva həyatı bütün qüvvəti ilə onu özünə doğru çəkməyə başladı, o bütün əşya və əmlakını satıb Moskvada yaşamağa qərar verdi, çünki Bakı onu sıxırdı. Başqa sərvətdarların oğulları ilə rəqabət etmək iqtidarı qalmamışdı. Bu səbəbə görə Bakıdan tamamilə uzaqlaşmaq istəyirdi. Lakin o günlərdə Gülcahan xala ilə görüşməsi onu Moskva səfərindən daşınmağa məcbur etdi.
Qəzəl 137پر گذشتم به تماشاگه انسان و ملَکسیر کردم همه خوبان جهان را یک یک
Atəşkədə, fəsil 22ماند چون تنها به میدان شاه دینغلغله افتاد بر چرخ برین
Müfrəd 12ملامتی نتوان کرد روستایی راکه پیش شهد و شکر نام کشک و دوغ برد
Qafil yaşamaqdansa gözəl kardır ölməkQafil yaşamaqdansa gözəl kardır ölmək,Hərçənd ki, qəflətlə dəxi ardır ölmək;
Tarla mənzərələriMən rəssam olsaydım, elə həmin bu yerdə, Alıuşağı kəndinin üzüm bağları qurtaran, pambıq tarlaları başlayan yerdə dayanar, bir yuxarıya - Kəpəzə, Qoşqara gedən yollara, bir də aşağıya - qələmə, palıd, qarağacların arxasında görünən, Reməyə ətəklənən geniş düzlərə baxar və fırçamı işə salardım. Burada gözəl bir lövhəni əmək qəhrəmanlarının əlləri yaratmışdır. Deyəsən, fikrimdən keçəni "Azərbaycan" kolxozunun qocaman sədri, sovet kəndinin məşhur adamlarından biri - Allahverdi əmi hiss etmişdi:– Gedək, - dedi, - tarlada gözləyirlər.
Ləbi-ləlin həvəsilə cigərim xun olmuşLəbi-ləlin həvəsilə cigərim xun olmuş,Rəngi-zərdim onunçün əşq ilə gülgun olmuş.
Həkim, mənə o nüsxəni yazma sənHəkim, mənə o nüsxəni yazma sən,Mənim dərdim başqa dərman istəyir.
Məni təbrik eləyirlərQapı-qapı, ev-ev gəzir şerlərim,çanta-çanta, cib-cib gəzir şeirlərim.
Ancə sənsiz ağlardım, ey baği-cənnət laləsiAncə sənsiz ağlardım, ey baği-cənnət laləsiKim, düşər hər yan gözümdən uş cigər pərkaləsi.
İkinci pərdəH ə s ə n x a n--Bu inqilab törədəni
Qəzəl 6396موقوف انقطاع بود اتصال مناز خود گسستن است کمند غزال من
Rübai 292Dedin ki, olaram mən sənə kömək,Səbr elə, darıxma, dərdə dözərək.
Qəzəl 467توبه کردم ز توبه کردن خامببر این جامه و بیار آن جام
Qəzəl 77Halım hər an sənin eşqində digərgun olmuş,Şərh edim halımı, bir gör necə məhzun olmuş.
Qızdırma müalicəsiQızdırma bir yaman azardır ki, indiyədək ona bir yaxşı dərman tapa bilməyiblər.Doğrudur, qızdırmanı genə dərmanı ilə müalicə edirlər. Amma bir fayda bağışlamır.
Ben cânı niderem velî cânâna sahlaramBen cânı niderem velî cânâna sahlaramBen akl ile gönülümi şol câna sahlaram
Xosrov və Şirin, fəsil 96Xosrov dedi: "Bura gəlmişik nədən?Hara getməliyik, hardanıq, de, sən?"
Qəzəl 62این همه موج بی کران ز چه خاست؟عشق با دست و جان ما دریاست
XLII. QəzvindəBiçeraxov Həmədandan Qəzvin üzərinə hücum etdiyi zaman, Leyla xanım Həmədanda qalmışdı. Çünki Qəzvin şəhərinin alınması ehtimal olunurdu.Kiçikxanın böyük hazırlıq gördüyü, alman miralayı Fon-Pahenin komandası altında böyük ordu yığması və ingilislər gəlmədən Qəzvin şəhərini işğal etmək şayiələri ağızdan-ağıza dolaşırdı. Lakin bu şayiələrin əsası olmadı. Fon-Pahen Kiçikxana təslim olmağa hazırlanmış Qəzvin şəhərini almağa cəsarət etmədi.
Qəzəl 228ای در بلا فتاده دل مبتلای منکس را مباد هیچ بلا چون بلای من
Töhfeyi-Sami, bölmə 138اصلش از سادات هرات است اما در مشهد مقدسه رضویه نشو و نما یافته در خدمت مولانا سلطانعلی مشق نستعلیق کسی به از او نکرده و ننوشته و در سنه خمس و ثلاثین و تسعمایه بواسطه انقلاب خراسان بماوراءالنهر افتاد و میگویند که در آن وقت باصره اش ضعفی پیدا کرد از آن جهت خطش تنزل کرد در نظم اشعار طبعش ملایمت بسیار دارد . این معما باسم مهدی از اوست :خوش آنکه بعشق مبتلا گردیده
Tərkibbənd 1نوبهار آمد کز او گیتی جوان گردد همیروی هامون همچو روی نیکوان گردد همی
Xorasan xəsisi və qulamıŞaiq, ol hadiyi-bədikəlam,Güli-xoşətri-gülşəni-əyyam,
GörünməzDağların başını duman alıbdır,Dumanın üzündən dağlar görünməz.
Rübai 142ای دل! تو اگر ز رنج جان پرهیزیدر جستن وصل آب رخ خود ریزی
Bir dədə axtarıramEldən gizli deyil bu, yetim böyümüşəm mən,Məşq edirəm qələmlə kağızlar üstdə hərdən.
Çıx, ey qaniçən yırtıcı, çıx torpağımızdan!Çıx, ey qaniçən yırtıcı, çıx torpağımızdan!Xain gözünü çək dərəmizdən, dağımızdan!
Hər şey köhnəDoğarmı bir yenilik bu hilalın altında?..Bu yer, bu göy, bu günəş köhnə, bu həyat köhnə!
Qəzəl 151قدح زمرد و می لعل و دست ساقیسیمخزینهای به کف آوردهام به یک تسلیم