Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Kami-dil almadı dil ol mələki simadan,Əlqərəz kim, bizi bifeyz elədi röyadan.
Qəzəl 3333جان کس از دیدن آن سیب زنخدان نبرداین ترنجی است که بر هر که خورد جان نبرد
Rübai 15Xaqani öpdükcə şirin ləbindən,Hərarət içində qovrulur bədən.
Qəzəl 670ای خرمن گل خوشهچین پیش تن و اندام توبلبل نخوانَد وصف گل تا من نگویم نام تو
Qəzəl 70Məhi-dəllakim olub ayineyi-əhli-nəzər,Seyd edir ayinə tək hər kəs ona baxsa əgər.
İbrət qalanlaraBir böyük adam bizim Aşqabadda naxoş idi, mən getdim ona baxmağa. Evə daxil olub oturmuşdum ki, gördüm Əzrail varid oldu, mənə baxıb bir güldü, bu adamın başı üstündə oturub qəbzi-ruh buyururdu. Bu halda o adam mənə dedi: bəs niyə mən belə ölürəm? Mən dedim, dinmə, kəlmeyi-şəhadətin de, kəlmeyi-şəhadətini demədi, amma ölən adama bu sözü dedim:Qəd ətəlmövt yığışdır ta büsatın bir görüm,
Mahbûb hidmetine eğer yârumuz diremMahbûb hidmetine eğer yârumuz diremKüllî durur ne var dahi ki yarumuz direm
Qəzəl 444جگر گر مست و دل گر مست و آه آتشین دارمخلاصی نبست جانم را، که عشقی در کمین دارم
Silahlı üsyan hazırlığı«Rus inqilabı labüddür. O, günəşin çıxması qədər labüddür!...Bu inqilabın başlıca qüvvələri şəhər və kənd proletariatı olacaqdır. Onların bayraqdarı isə siz cənab liberallar deyil, sosial-demokrat partiyası olacaqdır. Çar mütləqiyyəti tərəddüd etdiyi zaman bizim vəzifəmiz qəti hücuma hazırlaşmaqdır».
Həbibim, izzətim, canım, cahanımHəbibim, izzətim, canım, cahanım,Rəfiqim, munisim, arami-canım.
Qəsidə 172مجلس است این مگر بهشت برینکه بنای بهشت است بر این
Töhfeyi-Sami, bölmə 642پسر بایزید سلطان نبیره ی جانان سلطان است، استاجلو جدش امیر الامرای حضرت صاحبقران مغفور بود.حسن سلوک را با رأفت و عدالت جمع کرده بعد از پدر چند روزی علم امارت برافراشته متقلد دارایی آن مهم گشت سپس در سلک امرا در آمد و از آن معم معاف گردید در شهور سنه ست و خمسین و تسعمایه وفات یافت، ذهنش در نظم بغایت ملایم افتاده بود، اکثر کتب تواریخ را بنظر امعان دیده و مورخی نیک بود بهر دو زبان فارسی و ترکی شعر میگفت این رباعی فارسی زاده طبع اوست :
Oğluma nəsihət (Ey oğul, xəlqə söyləmə böhtan)Ey oğul, xəlqə söyləmə böhtan,Yaxşıya yaxşı ol, yamanə yaman.
Qəsidə 26ماه زیباست ولی چون رخ زیبای تو نیستسرو یکتاست ولی چون قد زیبای تو نیست
İçdən gələn səslərKönül sözlüyümdə ulus sözləri,Oxşayır yurdumla gülən gözləri,
Bəsdir, gözəlimMəni məftun elədin, ah, bu nə səsdir, gözəlim?!Bu nə səsdir, nə həvəsdir, nə nəfəsdir, gözəlim?
Bir büti-qönçə ləbin hicri edib bağrımı qanBir büti-qönçə ləbin hicri edib bağrımı qan,Eylərəm bülbüli-şuridə kimi ahü fəğan.
Qəzəl 3341Bu gözəl gün də keçər, dərd keçər, qəm də keçər,Həyatın şadlığı da, hətta bu matəm də keçər.
Rübai 32Gənclik fələk kimi etməyir dövran,O necə dolansın od sönən zaman?
Qəzəl 683امشب از پیش من شیفتهدل دور مرونور چشم منی، ای چشمِ مرا نور ،مرو
Qəzəl 72Bağban, yarın boyu xoşdur mənə şümşaddan,Tərbiyət almaq fəqət mümkündür istedaddan.
“Rəhbər”Bəli, bir “qəzet” də bu tərəfdən çıxdı. Vallah, Bakı mollaları fərmayiş etdikləri doğrudur: müsəlmanın evini bu qəzetlər yıxır; qəzetlər artdıqca müsəlmanın lotuları da artır.Hələ biz başa düşmürük ki, “Rəhbər” nə deyir. Gör hələ əvvəlinci nömrədə lap başdan nə yazır: “Yaşadığımız əsr bir əsrdir ki, müntəzəm məktəbi, milli ədəbiyyatı, müəyyən məsləkdə ictimai məişəti və hər cür iqtisadi mücadiləyə hazırlığı olmayan millət məişət mücadiləsində tez-gec məhv olasıdır”; yəni türküsü: bir millətin ki, məktəbi və kitabı olmasa, – o millət puça çıxar.
Bana lâzım degül mi bir terahhumBana lâzım degül mi bir terahhumNola çün adernem yidümse gendüm
Qəzəl 445از نایره شوقت در دل شرری دارمبا طلعت خورشیدت عشق و نظری دارم
XXXV. İngilislər BağdaddaBu gün Xanəgeyn şəhəri ingilis və çar bayraqları ilə bəzənmişdi. İngilislərin Bağdadı işğal etməsi münasibətilə bayram elan edilmişdi. Bağdadın işğalı Almaniyanın cahangirlik planındakı Berlin-Bağdad məsələsini nəticəsiz qoyur və Almaniyanın İngiltərə müstəmləkələrinə yaxınlaşmaq yolunu kəsirdi.Gömrükxana bağında yerləşən Biçeraxov qərargahı nəfərləri də bugünkü bayramda iştirak edirdi. Bağ bəzənilmişdi. Limu, narınc və portağal ağaclarından yüzlərcə əlvan fənərlər asılmışdı. Bağın hər tərəfində ikinci Nikolay və onun xalası oğlu beşinci Keorkinin rəsmi asılmışdı.
Hər kim ki, müştaq olmadı şol dilbərin didarinəHər kim ki, müştaq olmadı şol dilbərin didarinə,Yetişmədi Musa kimi anəstünarın narinə.
Qəsidə 179هرکه را دلبند باشد مهرجوی و مهربانروز او دائم بود نورزو و عید مهرگان
Töhfeyi-Sami, bölmə 644از ولایت ارسبار من اعمال کردستان است . در اوایل در خدمت کپک سلطان که یکی از امرای معتبر حضرت صاحبقرانی بودمی بود الحال که مدت بیست سال شد در خدمت شاهزادگی بهرام میرزا میباشد،در خوانندگی درها می پاشد در سپاهیگری نیز دعوی بسیار میکند، اما تا غایت کاری نکرده، انشاءالله تعالی بعد از این بکند وجه تسمیه سلطانی او آنکه . نواب صاحبقرانی سرکاری نمدپوشان که در اردوی معلی ترکی میباشند و خود را لشکر رضا میدانند شفقت فرمودنده اند، حضرت سلطان مذکور شعر فارسی و ترکی هر دو میفرمایند و تخلص نارنجی میکنند چون سلطان مذکور در سخن گفتن طولی میدهند ذکر ایشان نیز مطول شد این مطلع غرا از جمله اشعار آن جناب است :لطف و احسان و کرم چونکه بغایت دارم
Oğluma nəsihət (Əgər olsaydı əql ilə dövlət)Əgər olsaydı əql ilə dövlət,Olan əqli tapardı bəs izzət.
Qəsidə 40دم گیتی معنبر می نمایدچمن از خلد خوشتر می نماید