Atabəy Məhəmməd

Atabəy Məhəmməd Qızıl Arslanın məktubunu Kirmandan Həmədana qayıtdığının ikinci günündə aldı. O, məmləkətin vəziyyətini çox da yaxşı hiss etmirdi. Bağdaddan gələn xəbərlər xəlifənin təzə bir qüvvətə istinad etməyə hazırlandığını bildirirdi. Əyyubilərin Misirdə böyük bir səltənət qurmuş fatimilərə qalib gəlməsi xəlifədə təzə bir ruh oyandırmışdı. O, xilafəti türklərin təsirindən qurtarıb əyyubilərin nüfuzuna tapşırmaq istəyirdi.Xəlifənin Atabəy ölkələri içərisində dolaşan təbliğatçıları əyyubilərin lehinə olaraq geniş təbliğat aparırdı. Musildə, Xarəzm şahlarının sərhəd şəhərlərində atabəylərə qarşı sui-qəsd hazırlanırdı.

Məmməd Səid Ordubadi5 dəq
Çünki rəf’ oldu üzündən, ey şəhi-xuban, niqab

Çünki rəf oldu üzündən, ey şəhi-xuban, niqab,Qalmadı küfrü zəlalət, zahir oldu afitab.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Qəsidə 102

دوشم شبی خجسته بد و مجلسی ظریفعیشی چو روح روشن و وقتی چو جان نظیف

Qətran Təbrizi2 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 589

از آدمی زاده های شهر تبریز است و در شعر مسلم اهل آنجا خصوصا در قصیده و غزل طبعش خوب و ذوقش مرغوب بوده این دو مطلع از اوست :بفکر آن میان هر سو دل صد ناتوان گم شد

Sam Mirzə1 dəq
Şagirdlərin müəllimə kələk gəlmələri

Var idi bir müəllimi-dana,Xoşzəban, xoşədavü nüktəsəra.

Seyid Əzim Şirvani2 dəq
Rübai 140

با دل گفتم چو دلبری بگزیدیبنشین و بگو که با منش چون دیدی؟

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Didərgin

İşgəncə olarmı hər gün olsun,Yurd bunca rəvamı gərgin olsun?!

Rəfiq Zəka Xəndan19901 dəq
Cavab verməliyəm

Mən atayam, sən – oğul, xalqımın qarşısındaHər bir hərəkətinçün cavab verməliyəm mən.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Hicrin yetirdi aşiqini canə, dilbərim

Hicrin yetirdi aşiqini canə, dilbərim,Canlar fədadı sən kimi cananə, dilbərim.

Əliağa Vahid1 dəq
Qəzəl 3930

Eşq düşməndi cana, eyləsən həzər, neylər?Zəmanə çəksə qılıncı üstünə, sipər neylər?

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəsidə 140

Afiyətdən nişan tapmayıram,Dərd-qəmdən aman tapmayıram.

Xaqani Şirvani2 dəq
Qəzəl 628

باغ جهان روی تست، رای گلستان مکنطیرهٔ سنبل مخواه، طره پریشان مکن

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 47

Könüldə, canda eylər ol pərinin dərdini pünhan,O kəs kim, gizlədə bilsin odu xaşak ilə asan.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qoloşapova

Ey yari-bivəfa Qoloşapov! Bu imiş məgər dostluğun şəraiti? Biz məgər sənlə belə danışmışdıq? Heç bilirsənmi ki, kimi qırırsan, kimin evlərini topa tutursan, kimin məhəlləsinə od vurub yandırırsan? Məgər Qarabağ müsəlmanlarını tanımırsan? Məgər qeyri müsəlmanları tanımırsan? Məgər müsəlmanlar sənin padşahın barəsində etdiyi rəftarının əvəzidir ki, sən müsəlmanlar barəsində eləyirsən?..Məgər bu, onun əvəzidir ki, Rusiya dövləti bina tutandan indiyə kimi hər bir müsəlman küçədə getdiyi yerdə bir rus görəndə tez qaçıb düşüb onun ayaqlarına və deyib: “Fəda olum sənə, ey rus”?

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Sarrâf eğer görse dişün gibi dür-dâne

Sarrâf eğer görse dişün gibi dür-dâneTerk eyleye hirfetin oturmaya dükkâna

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 529

مقررست و معین بحجت و برهانکه: غیر دوست کسی نیست در مکین و مکان

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Təsadüf

– Sən heç vaxt ruhdan düşmə, bu hadisəyə məğlubiyyət adı vermək olmaz, çünki mübarizə hələ bitməmişdir. Son cəbhəyə kimlərin sahib olacağı bəlli deyildir. İki döyüşən qüvvət növbətlə qələbə əldə edə bilər. Lakin mübarizənin sonunda hər kəs qazandığı qələbəni əlində möhkəm saxlamağı bacarsa, həqiqi qalib odur. Əmir isə əldə etdiyi qələbəni hələlik möhkəmləndirə bilməmişdir. Mən elə zənn edirəm ki, bu qələbə, nəhayət, onun ifşa edilməsilə nəticələnəcəkdir.Nizami bu sözləri Fəxrəddinə deyirdi. Lakin Fəxrəddin bir daha qələbə əldə edə biləcəyinə əmin deyildi. Onun fikrincə, Atabəy məmləkətin vəziyyətini öyrənmədən və xalqın həyatı ilə tanış olmadan Arandan gedəcəkdi.

Məmməd Səid Ordubadi7 dəq
Dilbəra, dil səndən özgə bir dəxi yar istəməz

Dilbəra, dil səndən özgə bir dəxi yar istəməz,Çün müyəssər oldu vəslin, qeyri didar istəməz.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Qəsidə 104

با درنگ از درد دل در بوستان دی داد رنگزرد و پرچین شد چو روی دردمندان با درنگ

Qətran Təbrizi4 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 592

از مردم عراقست و کاتبی سریع الکتابت بود چنانکه روزی هزار بیت مینوشت و در شعر شناسی مسلم بود بروم رفت و دیگر خبری از او نیامد این مطلع از اوست :جام برکف چشم بر رخسار ساقی مانده ام

Sam Mirzə1 dəq
Oğluma xitab (Ey oğul, alim olsa rəbbani)

Ey oğul, alim olsa rəbbani,Sən onun ol dərində dərbani.

Seyid Əzim Şirvani2 dəq
Rübai 143

زان دل ز من ای سرو سهی! نستانیخواهی که ز من دل تهی نستانی

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Yunus deyə-deyə

Yazda gözləri yol çəkərDağlar Yunus deyə-deyə,

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Xəzansız çiçəklər

Döyüş illərinin təcrübəsiniCavan nəsillərə ötürən oldum.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Yetişdi qeyri aşiqlər vüsali-yarə, mən qaldım

Yetişdi qeyri aşiqlər vüsali-yarə, mən qaldım,Xəlayiq çarə tapdı dərdinə, biçarə mən qaldım.

Əliağa Vahid1 dəq
Qəzəl 3954

Sən fikir vermə mənim ahıma, ey nazlı nigar,Ud yanar odda, nə tüstü, nə də ki, nalə çıxar.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəsidə 143

Mən kiməm, xilqətdən üstün nəfsimə qiymət verəm?Xilqətin tacı əgər olsa başımda, kafərəm.

Xaqani Şirvani4 dəq
Qəzəl 633

خلاف دشمنان روزی نظر بر دوستان افگنحسودان را بخوابان چشم و بندی بر زبان افگن

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 48

Eşqdə məzmun olub xətti-rüxi-canan mənə,Böylə yazmış taleyimdə saneyi-dövran mənə.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Vətən məhəbbəti

Vətəndən bəzi səbəblərə görə uzaq düşən qarabağlılar bəlaya giriftar olan vətəndaşlarının əhvalını hər bir vasitə ilə yoluxub izhariməhəbbət və təəssüf etməkdədirlər.Peterburq darülfünununun tələbələrindən bir Qarabağ ermənisi “Novoye vremya” qəzetində üzünü Şuşa şəhərinə tutub deyir: “Ax, mənim qardaşlarım, yox olaydı o gün və o saat ki, mən vətəndən uzaqlaşdım, niyə mən bilmədim ki, siz bir belə dərdə düçar olacaqsınız? Niyə mən orada olmayaydım ki, sevgili qardaşlarıma əlimdən gələn qədər köməklik göstərib məzlumlara təsliyyət verəydim! Ax! Bu sözləri yaza-yaza uşaq kimi ağlayıram, dəxi səbr edə bilməyib əvvəlinci dəmir yol qatarı ilə gəlirəm vətənə!”.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq