Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Var neçə şair ki, rəsmi-şeri məndən ögrənib,Onların ustadiyəm, aləm bilir, bilittifaq.
Rübai 119در شیوه عشق بیش ازین کم نزنمور دل ببرد دو دیده بر هم نزنم
İnsanları sevənlərAçıq gözlü ərənlərKönülləri mənimsər.
İtirsəm ağlaram mənÖzümdən tez ilhamım qocalsa, ağlaram mən,Könlüm xoş arzulardan boşalsa, ağlaram mən
Səni mən, ey büti-məhru, özümə aşina derdimSəni mən, ey büti-məhru, özümə aşina derdim,Xəyali-xam edib, cana, səni əhli-vəfa derdim.
Qəzəl 3745Sübh çağı mey kuzədə dalğalanıb gəldi dilə,Sanki bülbüldü, səhər vaxtı qoşur nəğmə gülə.
Qəsidə 33Könül əgər görməmiş diləyinin üzünü,Könül duyan insanın tapmamışdır izini.
Qəzəl 601مرا مپرس که: چون شرمسارم از یاران؟ز دست این دم چون برف و اشک چون باران
Rübai 43Seyidlər göz nuri, taci-sərdirlər,Ədəbdə onlara yoxdur bərabər.
Əbdürrəhim əfəndiAlicah Əbdürrəhim əfəndinin hünəri barəsində “Bürhanitərəqqi”, “Həyat” və “İrşad”da yazılan məqaləni oxuduq. Və lakin həmin əhvalat “Noqarelli” adlı gürcü qəzetində bir özgə məzmunda yazılıb. Məzkur qəzetə 141-ci nömrəsində yazır: “Zəmani ki, hələ rus padşahı Yaponiya ilə davanı təzə başlamışdı, Şamaxı məhkəməsinin üzvü Hacı Əbdürrəhim əfəndi öz tərəfindən ərəb dilində şeirlə bir mədhnamə inşa edib, imperator Nikolay və imperatrisa adına Peterburqa göndərmişdi. Çox çəkmədi ki, bunun əvəzində padşah tərəfindən cənab qazıya bir ədəd qızıl saat, üstündə padşahın və əyalının surəti nəsb olunmuş, – göndərildi. Cənab əfəndi isə o hədiyyəni yadbud edib, o vaxtdan bəri hər işin tərk eləyib, yenə cənab imperatordan bir başqa hədiyyəyə nail olmaqdan ötrü bu neçə vaxtlarda tamah dəndanın gecə və gündüz tiz etməyə məşğul olub, tədbirlər və politikalar tökürlər idi ki, aya yenə nə iş qayırım ki, padşahi-alindən dəxi də artıcaq bir başqa padarkaya layiq olam. Odur ki, neçə həftə bundan əqdəm cənab əfəndi 40 ədəd peçenyə manənd çörək bişirdib, hər bir çörəyin üstündə bir cür tilsimmanənd dualar yazıb və bir neçə kəlmədən ibarət olan quran ayələrindən bir parça kağıza yazıb, rusca və müsəlmanca tərcümə də həm eləyib, poçt ilə imperatorun hüzuruna irsal edib və bu mənada bir kağız yazıb göndərib: “Uca olan və yenə ucadan da, ucadan da, ucadan da uca olan imperatori-əzəm sələməllahü təaliyə poçt ilə bir pasılkeyi-həqir, – ki [ibarət] ola qırx ədəd xırda ayə ilə yazılmış çörəklərdən və yenə bir parça kağızda tilsim, – göndərdim uca olan cənabınızın xidmətinə. Həmin bu çörəkdən qırx gün hər sübh bir ədəd yeyərsiniz və bu parça kağızda olan duanı hər sübh qırx dəfə vird və təkrar oxuyarsınız, inşallah dəxi o vaxtda duma tərəfi məğlub olar və əsla duma tərtib etməyə meyil etməzlər və dumanın tifaqı bərhəm olar və özünüz (köhnə səyaq ilə) qaimməqam olarsınız, inşallah”. Və bu barədə imperatori-əzəm tərəfindən hacı Əbdürrəhim əfəndiyə bir rizaməndlik teleqramı gəldi və teleqram da polisə vasitəsilə gəlmişdir”.Molla Nəsrəddin öz tərəfindən:
Ben gâyetde dertlü oldum gel derdüme devâyisenBen gâyetde dertlü oldum gel derdüme devâyisenBen gözlerün hastasıyam la'lün kanı şifâyisen
Qəzəl 503با هیچ رسید این صفت باده فروشاندایم ز سر سود شود مایه گریزان
DilşadBu gecə Əmir İnanc həddindən artıq içmişdi. İstinin şiddəti də onun sərxoşluğunu artırmış və hissiz düşüb qalmasına səbəb olmuşdu. Rəqqasələr və saqilər bu vəziyyətdən istifadə edərək çəkilib yataq otaqlarına getmişdilər. Xidmətçi və cariyələrdən də bir çoxu gözə dəymirdi. Gecə saat 2-də cariyələr və qulamlar Əmiri sərxoş bir halda xalçanın üstünə qoyub yataq otağına gətirdiyi zaman Əmirin süfrəsindən qayıdan artıq şərabları da Əmirin saray qarovulları içib bitirmək üzrə idi. Saray həyatı büsbütün dayanmışdı. Otaqlarda yanan şamdanlar söndürülmüşdü. Piy çıraqlarının piltələri yanıb böyrü üstünə düşürdü.Əmirin qapısında yanan fənərlərin piltəsindən qalxan sünbül biçimli alovlar minlərcə pərvanəni yandırıb səkidə mürgüləməkdə olan qarovulun başına tökürdü.
Camalın tələti gülzara bənzərCamalın təl’əti gülzara bənzər,Dodağın şərbəti xunxara bənzər.
Qəsidə 91همیشه بد بود اندوه و درد فرقت یاربتر بوقت گل و صبح روزگار بهار
Töhfeyi-Sami, bölmə 578از شعرای بسیار گوی شهر قزوین است این مطلع از اوست :بهر جا که آن جامه گلگون نشسته
Qardə gər acından olsa həlakQardə gər acından olsa həlak,Yeməz it artığın zəmanədə şir.
Rübai 135چون سایه نه نیستم نه هستم بی تووز سایه خویشتن گسستم بی تو
Azərbaycan türklərinin bayrağıEşqi ulusla yurddur,Yaşıl alovlu oddur,
Mənim günəşimGündüzlər də, gecələr də mənimlədir günəşim,Dar günümdə cəbhələrdə mənimlədir günəşim.
Sənin gözəlliyinin mübtəlasıyam, gözəlim!Sənin gözəlliyinin mübtəlasıyam, gözəlim!O qarə gözlərinin can fədasıyam, gözəlim!
Qəzəl 3764Hər səhər məstlik edər, yarım olar sonra xumar,Yaxşı, ya pis ola, axır keçəcəkdir rüzgar.
Qəsidə 50Gördüyün abad Misir xərab olubdur yaman,Kəramətli Nil çayı səraba döndü haman.
Qəzəl 604ای کس ما، چون شدی باز مطیع کسان؟بیخبریم از لبت، هم خبری میرسان
Dostum, aləm səninçin gər olur düşmən manaDostum, aləm səninçin gər olur düşmən mana,Qəm deyil, zira yetərsən dust ancaq sən mana.
İran konsullarıYetişsə daşlara fəryadi-dadim, daşlar ağlarlar,*Bəni-növi-bəşər, sən bəs neçün fəryadə yetmirsən?*
Şâhâ sinün cemâlüni göreyim andan öleyimŞâhâ sinün cemâlüni göreyim andan öleyimSusamışam visâlüne ireyüm andan öleyim
Qəzəl 513حیات تن ز جان آمد، حیات جان ز جان جانزهی حکمت،زهی قدرت، زهی سلطان جاویدان!
“Namus”Toxtamış bir çox təlaşdan sonra Əmir ilə Safiyə xatun arasında baş vermiş ixtilafı ləğv edə bilmişdi. Əmir Safiyə ilə Mühakimin əlaqə məsələsinə inansa da, belə çətin bir zamanda qadın və ailə məsələləri ilə məşğul olmaq istəməmişdi. Buna görə də Safiyə xatunla barışmış və necə olursa olsun, bu hadisəni unutmağa çalışmışdı. Əmir axşam yeməyindən sonra adəti üzrə yenə də öz ailəsi içərisində vaxt keçirirdi. O yenə də Qətibənin saçlarını tumarlayır, onun başından öpür və onu nazlandırırdı. O, əlini atıb kitabın arasından bir parça kağız götürdü, Qətibəyə göstərdi və soruşdu:– Gözəl qızım, sən şeiri və ədəbiyyatı sevirsənmi?
Cana, üz istivasına şəqqül-qəmər gərəkCana, üz istivasına şəqqül-qəmər gərək,Ol mö’cüzün bəyanına xeyrül-bəşər gərək.