Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Səndən səvay baxmamışıq bir nigarə biz,Təqsirimiz nədir çəkilək, söylə, darə biz.
CavabÜçüncü nömrəmizdə yazmışdıq ki, Mərv naçalnikinin dəftərxana mütərcimi aşqabaddan gələn tərəqqipərvər cavanlarımızı incidib. İndi mərvlilər yazırlar ki, bu yalandır.Məlum şeydir ki, Mərv əhli işin həqiqətini necə ki, lazımdır, bilir: biz yazdığımız yalandırsa da bilir, doğrudursa da bilir. Amma bu var ki, qeyri yerin oxucuları əhvalatı bilmir və bəlkə də bəzinin fikrinə gələ ki, doğrudan da, biz böhtan yazmışıq və tanımadığımız bir müxbirin sözünə etibar eləyib möhtərəm bir şəxsin barəsində iftira söyləmişik.
Âşık gerek ki hîç ser ü sâmâna kalmayaÂşık gerek ki hîç ser ü sâmâna kalmayaBu yolda başını saya samana kalmaya
Qəzəl 12خوش خاطرم که یار مرا گفت: مرحباهمراه مرحباست صفا در پی صفا
Mən tacir deyiləmMən bu görüşdə çoxdan bəri demək istədiyim sözü ona deməyi qərara almışdım. Nina dünənki sevgi söhbətindən, bunu açıq dediyindən utanır və başını qaldırıb üzümə baxa bilmirdi. Sözümü heç dayanmadan dedim:– Siz istəsəniz, inqilabda böyük bir vəzifə götürə bilərsiniz. Lazımi yardımı verə bilərsiniz. İran inqilabının yardıma böyük ehtiyacı var. O, indi hər tərəfdən mühasirə altındadır. Siz özünüz həmişə deyirsiniz ki, qəhrəmanlar az qüvvənin içindən çıxır. Hazırda o qəhrəmanların önündə böyük çətinliklər durur. O çətinlikləri də məhv etmək üçün inqilab qəhrəmanlarına yardım əlinizi uzatmalısınız.
Rübai 21خاصیت آن که در کلام ازلی استدر فاتحه دان که جمله «بسم » جلی است
Qəsidə 9کنون دانم که با مردم بدل میلست گردون راکه بر تخت شهی بنشاند شاهنشاه فضلون را
Töhfeyi-Sami, bölmə 301شرافت سخنانش از دیوانش معلوم و طراوت کلامش در طی کلام فصاحت آیاتش مفهوم میشود در شعر از جمله شاگردان مولانا لسانی است . اگر چه نسبت بمولانا از او چند بیروشی سر زده نسبت شعری چند بیمعنی باو کرده و نام او سهواللسان کرده اما چون سوگند بغلاظ و شداد میخورد که این معنی به اغوای جمعی مفتن که عقل در وادی ایشان حیرتی دارد سمت ظهور یافت و آخر از آن بغایت خجل و منفعل بود یحتمل که روح پر فتوح مولانا نیز از او این معذرت پذیرد آخر در سنه ست و خمسین و تسعمایه در حینی که من در دارالأرشاد اردبیل بودم بآنجا آمد و در وبای عامی که در آنسال در آنجا واقع شده بود فروشد و دست تعلقات از دامن حیات گسست و بحظیره ی قدس پیوست و مضمون این بیت بادا رسانید :این غزل از جمله اشعار آبدار اوست :
Neylərəm gülşəni kim, ol güli-əhmər getdiNeylərəm gülşəni kim, ol güli-əhmər getdi,Göz yaşım cuyə-dönüb sərvü sənubər getdi.
Rübai 27درد توام ای عهد شکن در جانستغم در دل باشد آن من در جانست
Əl çalanUlusun düşməninə əl çalan alçaqlardır,Yapalaqlarla düşüb alçalan alçaqlardır.
Mübarizə elan edirəmDəmir kimi kəlmələrdir mənim silahım,Şeirlərdir, nəğmələrdir mənim silahım!
Ey deyən, xar yaxınlaşdı vəfasız gül iləEy deyən, xar yaxınlaşdı vəfasız gül ilə,Gül bu az ömrü ilə bəhs qılır bülbül ilə.
Qəzəl 92کِی نیامِ پوچ میسازد به تمکین تیغ را؟آستین زندان بود چون دستِ گلچین تیغ را
Qitə 312Ata köçüb getsə bir gün dünyadan,Dudimana oğul sahib olacaq.
Rübai 57هر کس که ز کبر و عجب باری دارداز عالم معرفت کناری دارد
Qəzəl 279Bu şikayətlər ki, yarımdan məni-zar eylərəm,Məqsədim yar adıdır kim, dildə təkrar eylərəm.
Haradadırlar?Haradadırlar rusca yazanlarımız? Necə olublar qələm sahiblərimiz? Hara gizləniblər rus darülfünunlarını qurtarmış cavanlarımız? Niyə onlardan bir səs çıxmır?İndiyə kimi çox vaxt ittifaq düşübdür ki, biz müsəlmanların barəsində cürbəcür böhtanlar rus qəzetlərində yazıblar ki, bizi qeyri millətlərin və dövlətin nəzərində töhmətləndirsinlər. Amma böhtanların iyirmisinə bizlərdən bir dənə də cavab yazılmayıb.
Nev-rûz u nev-behâr irişdi ki câm içemNev-rûz u nev-behâr irişdi ki câm içemİşbu cihân içinde müdâmı müdâm içem
Rübai 15آنها که ز سودای تو سرگردانندآشفته و شوریده و بی سامانند
Ərəblər xanıƏrəblər kəndi – Naxçıvan şəhərinin qərbində Araz çayının İran sahilindədir.Biz bu kəndə axşam vaxtı yetişdik, burada bir çox çayçı dükanı vardır. Biz burada mənzil edərək Şahtaxtı, Noraşen, Xobək, Qıvraq kontrabandaçılarının vasitəsilə Şahtaxtı kəndinə keçəcək idik.
Rübai 28چون هستی ما ز کاف و نون پیدا شدماهیت کاف و نون عین ما شد
Qəsidə 12اگرچه من نکنم عاشقی به طبع طلبکند طلب دل من عاشقی ز مهر . . . ب
Töhfeyi-Sami, bölmə 303از موضع نهاوند است و در فنون فضایل وجودت فهم بی مثل و مانند، طبعش در شعر و انشاء بغایت عالی افتاده بود در جوانی از آنجا جلا کرده بهمدان رفت و در آنجا ساکن شد بواسطه عداوتی که حیرتی را با او بود این قطعه در باب او گفته است:که سرشتش ز بغض و کین باشد
Nə həddi bir əhəd olsun sənə hüsn ilə oxşariNə həddi bir əhəd olsun sənə hüsn ilə oxşari,Yaratmışdır səni öz surətində həzrəti-bari.
Rübai 37با من غمت ای فقاعی حور سرشتهنگام وفا تخم تبهکاری کشت
Hər kəsin dünyada öz dünyası varHər kəsin dünyada öz dünyası var,Sənət dünyası var, söz dünyası var.
Anam Xırdaxanımın xatirəsinəAna! Köçdünsə də, öpüşlərininYeri xatirətək üzümdə qaldı.
Sevimlisən, gözəlim, gəzmə bivəfalar iləSevimlisən, gözəlim, gəzmə bivəfalar ilə,Məhəbbət ilə dolan yarü-aşinalər ilə.
Qəzəl 94از سیهبختی نگردد دیده گریان برق رامیشود ز ابرِ سیه آیینه رخشان برق را