Bir odlu susuzluq – yuxusuzluq

Bir odlu susuzluq – yuxusuzluq,İçdikcə, sovuşmaz bu susuzluq!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Çörəyim, ağla

Təbrizli bağlarda soldu gül-çiçək,Ağla, gülüm, ağla çiçəyim, ağla.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Məni hicran qəminə saldı o məhparə yenə

Məni hicran qəminə saldı o məhparə yenə,Zülfü tək eylədi aydın günümü qarə yenə.

Əliağa Vahid1 dəq
Pərakəndə şeir 118

زبان شانه درازست بر سر عالمبه این که خدمت زلف تو حق شمشادست

Saib Təbrizi1 dəq
Qitə 361

İyirmi yaşdan azsa da sinnim, mənimtək bir cavan,Görməmiş doqquz fələk söz sənətində kamiran.

Xaqani Şirvani1 dəq
Rübai 72

مشنو تو که: گل بی‌سر خاری باشدیا بادهٔ حسن بی‌خماری باشد

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 303

Şümşaddır, deyim necə, ol sərv qamətin,Ağzın necə yumum, desəm əhli-məlamətin?

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Murdar

İrəvan şəhərinin yavıqlığında Toxmaxangöl adlı müsəlman kəndinin dağılmaq xəbərini “Zaqafqaziya” qəzetində oxuduq.Əhvalat belədir ki, otuz il bundan qabaq bir neçə müsəlman, şəhər yerini icarəyə götürüb, başlayıblar əkinçiliklə güzəran eləməyə və həmin yerdə dam-daş tikdirib, bir balaca kənd salıblar. İndi şəhər idarəsi müsəlmanlara deyir ki, “çəkilin gedin buradan!”. Kəndlilər soruşurlar ki, “biz ki, icarə pulunu tamam-kamal veririk, nədir bizim günahımız ki, bizi kəndimizdən qovursunuz?”. Şəhər idarəsi cavab verir ki, “kefimiz belə istəyir”. Müsəlmanlar möhlət istəyirlər ki, özlərinə bir özgə yer tapsınlar və evlərini öz əllərilə söküb dirək-pərdilərini və akoşkalarını çıxardıb aparsınlar. İdarə möhlət vermir və bir neçə gün bundan qabaq bir dəstə adam göndərib kəndi dağıdır.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Yuzı gul gısusı ud-ı kımarı

Yuzı gul gısusı ud-ı kımarıYiter oyna bizüm ile kımârı

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 20

گریبان می‌درم هردم که: دامان درمکش از ماکه ما مشتاق دیداریم و رند و عاشق و شیدا

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Oktyabr inqilabı

Oktyabr inqilabı qaçqınlıqda və gizlində yaşayan firqə üzvlərinin Təbrizə qayıtmasına səbəb oldu. Oktyabrın axırlarında çağirilan firqə iclasının gündəlik müzakirəsində Oktyabr inqilabından sonra firqənin xətt-hərəkəti müzakirə olunurdu. Hazırkı vəziyyət barəsində firqə üzvlərindən bir çoxları danışdı. Hamıdan sonra mən söz alıb danışdım:– Əziz yoldaşlar, – dedim. - Hazırda Rusiyada nə çar hökuməti, nə də Kerenski hökuməti yoxdur. Rusiyada hakimiyyət Sovetlərin əlinə keçmişdir. Artıq Azərbaycan kəndlisi Rusiyadan gələn istilaçı və rus kəndlisinin qardaşlıq köməyini gözləməlidir. Biz son günlər rus soldatının azadlıq uğrunda uzun illər çarpışan Azərbaycan xalqına göstərdiyi qardaşlıq məhəbbətini öz gözümüzlə gördük. Bir az əvvəl çar generallarının komandası ilə Azərbaycan xalqını qorxu altında saxlayan soldatlar bu gün öz silahını həmin qəsbkarlara və istilaçılara qarşı çevirmişdir. Əziz yoldaşlar! İran torpağı İran kəndlisinindir. Kəndlini torpağa, fəhləni fabrik və zavodlara sahib etmək üçün firqəmiz özünə təzə iş və təzə mübarizə planı düzəltməlidir. Firqə şah hökumətinə qarşı qəti mübarizə tədbirləri görməlidir, çünki şah hökuməti və üsuliidarəsi davam etdikcə, torpağı onun feodallarının və mülkədarlarının əlindən alıb kəndlilərə vermək mümkün olmayacaqdır, çünki şahın özü də və onun soyğunçu vəzirləri də böyük mülkədardır. Biz işçi və kəndlilərimizin möhkəm ittifaqını düzəltməli, firqəmizin silahlarını möhkəmlətməliyik. Biz bir məsələni də qeyd etməliyik: bu məsələ mövhumat məsələsindən ibarətdir. Mövhumat şah hökumətinin və əcnəbi kapitalistlərin əlində güclü bir silahdır. Onlar bəzən top-tüfəng ilə edə bilmədiklərini mövhumat vasitəsilə edirlər. Biz bunu Səttar xan hərəkatı zamanında da, indi də təcrübədən keçirmişik. Onlar bir çox mövhumatçı ruhaniləri öz əllərində silah kimi saxlamaqdadırlar. Biz xalqın gözünü açmalı, mövhumat, avamlıq, savadsızlığa qarşı amansız mübarizə etməliyik! Azərbaycan kəndlisi və fəhləsi demokrat firqəsinin rəhbərliyi sayəsində gec-tez şah üsuli-idarəsinin boyunduruğunu öz üzərindən atacaqdır. İngiltərə, Amerika, Almaniya və Türkiyə dövlətlərinin istilaçı siyasətinə qarşı aparılan mübarizəni şah hökumətinə qarşı aparılan mübarizədən ayırmaq lazım deyil, çünki bütün əcnəbi müstəmləkəçilər şah hökumətinə və onun rüşvətxor məmurlarına arxalanırlar. Mübarizəni ciddiləşdirmək və onu kəskin bir hala gətirmək üçün firqənin sağlamlığina diqqət vermək lazımdır. Çünki şəxsi mənafe üçün firqə sırasına daxil olmuş tacirlərin varlığı ilə şah hökumətinə və onun feodallarına qarşı mübarizə təşkil etmək çətindir. Bunu da qeyd etmək lazımdır ki, kəndlilər arasında apardığımız iş kifayət dərə- «ədə deyildir. Səttar xan hərəkatı zamanında bu işin bünövrəsi qoyulmuşsa da 11-ci illərdən sonra çox zəifləməyə başlamışdır və bizim başımız xalqın daxili və xarici düşmənləri ilə mübarizəyə qarışdığından biz son zamanlar kəndlilərin siyasi və ictimai tərbiyəsi ilə çox az məşğul oluruq, bu bizim öz işimizdə buraxdığımız böyük nöqsandır.

Məmməd Səid Ordubadi3 dəq
Əlavə 17

ای «سقاهم ربهم » نام لبتآب حیوان جرعه جام لبت

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Qəsidə 49

هرکه جانان را بمهر اندر عدیل جان کندگر تواند جان خویش اندر ره جانان کند

Qətran Təbrizi5 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 316

پدرش خیاط بود فاما چون در ازل قامت قابلیتش را بخلعت استعداد و کسوت رشد و رشاد آراسته اند لاجرم سررشته قبول بچنگ آورد در زی ارباب فضل گریخت و بسوزن جد و جهد وصله تفاخر بر خرقه آمال خود دوخته دست طلبش را بدامن مردم اهل انگیخت و همواره اوقات در صحبت اهالی بکسب مجد و معالی مصروف میداشت . در آنکه در این فن قابل است سخنی نیست سخنی که هست در مربی است اگر او را مربی بودی گوی تفوق از بسیاری در ربودی خداش مزد دهاد که بسعی خود را بدین مرتبه رساند سیاق کلامش مصداق حال و شاهد این مقال است :گر غمی از تو نبودست الم داشته ایم

Sam Mirzə1 dəq
Qasımım, zülfi-xəmin üzdə hüveyda görünür

Qasımım, zülfi-xəmin üzdə hüveyda görünür,Bu əcəbdir ki, gün üzrə şəbi-yelda görünür.

Seyid Əzim Şirvani2 dəq
Rübai 103

دی از می عشق مست برخاسته اممحنت کش و غم پرست برخاسته ام

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Ulusu anlamayanlardan uzaqlaş, Xəndan

Ulusu anlamayanlardan uzaqlaş, Xəndan,Yurd yasaq onlar üçün, sən də yasaqlaş, Xəndan!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Yenə Araz qırağında

Ömür keçdi, hicran quşu can evimdən köçmədi,Arazından iki qardaş yan-yana su içmədi.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Mail oldu könlüm ol mahin ruxi-zibasinə

Mail oldu könlüm ol mahin ruxi-zibasinə,Payibənd oldu siyəh geysuyi-müşkasasinə.

Əliağa Vahid1 dəq
Pərakəndə şeir 120

ستاره سحر عشق چشم بیدارستغبار لشکر غم ناله شرربارست

Saib Təbrizi1 dəq
Tərcibənd 4

آن نه روی است آنکه آشوب جهان است آنچنانو آن نه زلف است آنکه دست آویز جان است آنچنان

Xaqani Şirvani11 dəq
Rübai 73

تا کی دلم از تو در بلایی باشد؟جانم ز غم تو در عنایی باشد؟

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 312

Gəzirkən kölgə kuyində məni rəşk etdi sərgərdan,Səni görməkliyə onda göz olsaydı, verərdim can.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Filosoflar

Axır vaxtlarda Qərb övrətləri barəsində müsəlman qəzetlərinin bir parasında bir neçə məqalələr gözümə sataşır. Bu məqalələrin məzmunundan belə anlaşılır ki, Qərb övrətlərinin hamısı həya və ismətsiz övrətlərdir; demək ki, cümləsi fahişə kimi bir şeydirlər.Mənim bu barədə heç bir etirazım yoxdur, heç bir sözüm yoxdur; çünki mən də elə bilirəm ki, Avropa və Amerika övrətləri təmamən fahişədir. Amma yenə hərdənbir xəyalıma gələrdi ki, bəlkə bu övrətlərin içində heç olmasa bir-iki həyalı övrət tapıla. Amma təzə filosoflarımızın sözlərindən belə məlum olur ki, heç biri də tapılmaz.

Cəlil Məmmədquluzadə4 dəq
Nidelüm neyleyelüm dünyâda bu hûb ile biz

Nidelüm neyleyelüm dünyâda bu hûb ile bizYanalum yahılalum hâliyâ mahbûbile biz

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qitə 21

هله! ای مردم مکاره پرتلبیسو«لعنة الله علیکم و علی ابلیسو»

Qasım Ənvar1 dəq
Çarşaflı qadın aradan çıxdı

1902-ci il sentyabrın ikisində, Bakı təşkilatının rəhbəri və gizli mətbəənin yekanə təşkilatçısı Lado Ketsxoveli və onunla bərabər bir çox rəhbər fəhlə tutuldu.Çar hökuməti min doqquz yüz ikinci ilin may nümayişindən aldığı təsirlər nəticəsində Bakı təşkilatı ətrafına toplananları ciddi təqib etməyə başladı və polis mühafizə şöbəsi sədri Lavrovun təlaşı sayəsində sosial-demokratların tutulmasına nail oldu.

Məmməd Səid Ordubadi4 dəq
Afitabın tələtindən mahi-taban ru tutar

Afitabın tələtindən mahi-taban ru tutar,Çini-zülfündən Xətada nafeyi-ahu tutar.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Qəsidə 87

مه نیسان برون آورد بر صحرا یکی لشگرکه با فیروزه گون در عند با بیجاده گون مغفر

Qətran Təbrizi4 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 324

اصلش از ولایت بسطام است و در اقسام سخن بغایت شیرین کلام و در خدمت خواجه عبدالله مروارید می بود این مطلع و بیت از اوست و فی الواقع نیکو گفته:مصاحب غم وهم صحبت الم شده است

Sam Mirzə1 dəq