Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ah, kim hər gün yetər min qəm dili-naşadimə,Bir gün ol bimehr məh yetməz mənim fəryadimə.
Pərakəndə şeir 104شور دریای وجود از سر پرشور من استرقص مینای فلک از می پرزور من است
Qitə 332Kinayə edib, söylədin, Xaqani,Şerlər yazırdı rəvan Ünsüri.
Rübai 65زلف تو، که صد سینه ز دل خالی کردبر قامت همچون الفت دالی کرد
Qəzəl 297Fədakarlıqda şəmi-bəzmi-canandan deyildim kəm,Nədir, aya, günahım kim, sayılmam bəzminə məhrəm?
Bakı müsəlmanlarıAy gözüm Bakı müsəlmanları, ahay igidlər, yaşasın Bakı müsəlmanları! Ay, hay, ho, ho!.. Hay, can, Bakı müsəlmanları! İgidin adı gərək. Məsələn, necə ki, deyirlər: “Flankəsi barmaqnan göstərirlər”, yəni gör nə qədər şöhrətlənib ki, hər yanda adı dillərdə söylənir. Canımsınız, Bakı müsəlmanları, indi tamam Rusiyada hər nə danışıq var, hər nə söhbət və bəhs var, – hamısı sizin barənizdədir. Demək ki, illərlə çəkdiyiniz zəhmətləriniz, əməyiniz, çaylara tökdüyünüz müsəlman qanları puça çıxmadı; yenə hər nə isə bir səmərə bağışladı.“Novoye vremya” qəzetində Menşikov yazır ki, Bakı müsəlmanları pis adamdırlar; ondan ötrü ki, hər gün küçə və bazarda parta-part salıb bir-birini qırırlar və qoymurlar ruslar öz evlərində rahat yatsınlar. Menşikov yazır ki, “Bakı müsəlmanları hərçənd gecə və gündüz birbirini qırmaqdadır, amma bunların əsl fikri o deyil ki, yəni axırda birbirini lap qırıb qurtarsınlar, xeyr, bunların fikri budur ki, “parta-part” səsi ilə rusları narahat eləsinlər və axırda ruslar da bunlardan bir az inciyib Bakıdan çıxıb getsinlər”.
Biz senün ışkun odından yanaruzBiz senün ışkun odından yanaruzBiz senün la'l-i lebünden kanaruz
Qitə 19تجلی میکند شاهد پس از چندین عجب بر ماولی از کثرت پرده کماهی دیدنش نتوان
Şeyx Əbdüləzəl MüəyyədTəbrizdə başqa söhbət yox idi, bütün bazarlarda, məscidlərdə, camaat yığılan yerlərdə Sahibəzzəman Mehdinin zühur etdiyi söhbəti idi. İngilis-rus konsulxanaları tərəfindən düzəldilmiş bu macəra, İntizariyun firqəsinin xətti-hərəkətini doğrultmaq məqsədi ilə düzəldilmişdi, çünki onların İraqa cİntizariyunə adı altında göndərdikləri casus təşkilatının birinin fəaliyyəti eSahibəzzəman Qaiməl-Məhəmmədə:i zühur etdirməkdən ibarət olmalı idi. Nəhayət, onlar bu macəranı həyata keçirməyə başladılar.15-ci ilin əvvəllərində İranda Rusiya dövlətinə qarşı alman-osmanlı təbliğatı ciddi bir şəkil almışdı. Osmanlıların bu təbliğatda iştirak etməsi rus və ingilis dövlətlərini dini macəralar törətməyə və İran xalqının şüurunu din və mövhumat ətrafında səfərbərlik etmək məcburiyyəti qarşısında qoymaqda idi.
Rübai 77ای روی تو گلبن گلستان همهنوش لب تو چشمه حیوان همه
Qəsidə 44ابر آزاری بلؤلؤ باغرا قارون کنددر چمن بیجاده از پیروزه سر بیرون کند
Töhfeyi-Sami, bölmə 308جوانی بغایت دردمند و بی تعین است و بسی فضایل دارد. از جمله در رمل و نجوم از بی نظیران است و بر دقت ذهن و وقوف بر غث و ثمین شعر از بی بدلان است طبعش در اصناف و اسالیب سخن چسبان چنانکه از اشعار او قیاس توان کرد :کجا در خاطر آن مه در آیم
Bir bilmədim axır niyə bu qaş gözə gəldiBir bilmədim axır niyə bu qaş gözə gəldi,Çıxsın gözü, əğyar gözündən gözə gəldi,
Rübai 64بیش از مه رخسار تو پرتو نخرندوآن عشوه گرم تو نو از نو نخرند
Durma dargın kimi, qurtul bu durumdan, oğlumDurma dargın kimi, qurtul bu durumdan, oğlum,Zülməti yıx, çəni yıx, adla qurumdan, oğlum!
Təbriz gözəlinəAnır xəyalını könlüm, gözəl mələk, hər yaz,Qırıq qanadlı göyərçintək eləyib pərvaz.
Zülm qılma, gözəlim, rəhm elə, gəldim canəZülm qılma, gözəlim, rəhm elə, gəldim canə,Ürəyim dərdi-fəraqinlə dönübdür qanə.
Pərakəndə şeir 109اشک خالی کن دلهای غم اندوخته استسخن سرد نسیم جگر سوخته است
Qitə 350ز آب سخن بحر ارجیش را منمدد میدهم تا تو تاثیر بینی
Rübai 71کی ماه به حسن چون تو والا باشد؟یا چون سخنت لل لالا باشد؟
Qəzəl 299Aləmin az-çoxunu atmışıq, olmaz qəmimiz,Yemərik qəm, ola gər artığımız, ya kəmimiz.
Ana diliTatarlar ana dilində yazdığı qəzetləri oxuyanda Qafqaz cavanlarının ana dili danışmaqları yada düşür.Tatar qəzetlərinin biri İran barəsində söhbət açıb bir yerdə belə yazır:
Zülfiyle hâli olalıdan dâm ü dânesiZülfiyle hâli olalıdan dâm ü dânesiCân u dil oldı ışkı kuşı âşiyânesi
Ənisül-arifin, 20مخزن اسرار ربانی دلستمحرم انوار روحانی دلست
Sərdar Rəşidin son günləriTehranda rus və ingilis səfarətləri arasında vəliəhd Məmmədhəsən Mirzənin Təbrizə gəlməsi barəsində müzakirələr gedirdi. Bu xəbər sərdar Rəşidin Təbrizdən getməsi üçün qorxulu bir müqəddimə təşkil edirdi, çünki aralıqda vəliəhdlə bərabər Fərman-1 qRastap – təşkilat adıdır. fərma, yaxud da Süleyman Mirzənin Təbriz hökumətinə gəlməsi şayiələri gəzirdi.
Əlavə 3ای مطلع خوبی رخ چون ماه تمامتبرخاسته غوغای قیامت ز قیامت
Qəsidə 46بوستان را مهرکانی باد زر آگین کندرنگ بستاند ز گلها باده را رنگین کند
Töhfeyi-Sami, bölmə 314از شعرای هرات است بلطف و صفای ذهن موصوف بود و بمهارت در فن شعر خصوصا معما معروف چنانکه در آن باب رساله ای در سلک تحریر در آورده و این معما باسم ادهم خوبست :نی مرا یاد کند نی برد از یاد مرا
Kim ki, eylərsə libasini mübəddəl kəfənəKim ki, eylərsə libasini mübəddəl kəfənə,Deyirəm: "Çəng vurub daməni-"Hübb ül-Vətən"ə.
Rübai 99چون لطف سماع هست جامی کم گیرچون کار طرب بپخت خامی کم گیر