Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Dedim, könül keçmə söz sərhəddini,Öz sözündən öz-özünü gözlə, sən.
BilinSəhər durur kolxozçularTarlaya katan aparır,
Asivü bədəməlü rusiyəhü xaram mənEy xuda, sənə əyandır ki, vəfadaram mən,Tutduğum işləri yad eyləyib ağlaram mən.
Qalmağay erdi bu aləmdə məhəbbət kaş kiQalmağay erdi bu aləmdə məhəbbət kaş ki,Tuşkey erdivü berdin rəsmi-müvəddət kaş ki.
İbrahim Əfəndi NicatiNuxa şəhərində nəşvü nüma tapıb təlim və tərbiyə almış şuəradan birisi də mərhum İbrahim əfəndi ibn Mustafa əfəndi olubdur ki, Mirzə Fətəli Axundovun və Kərim ağa Fatehin müasiri imiş. Səhih məlumata görə, İbrahim əfəndi hənuz tifl ikən valideyni ilə məən Qazax mahalından mühacirətən Nuxa şəhərinə gəlib orada sükunət edərmiş. Onun abavü əcdadı ruhani olublar.Belə rəvayət olunur ki, İbrahim əfəndi iyirmi beş sinninə çatınca zərgərlik edərmiş və o vaxta kimi bisavad imiş. Bir dəfə ona kağız yazdırmaq lazım olubdur və bu işdən [ötrü] əhli-savad bir şəxsin himmətinə rücu edibdir. Məzkur şəxs naməni yazdıqdan sonra ona bir növ töhmət izhar edibdir ki, sənə eyib deyilmi özün üləma nəsli ola-ola qeyrisinə hali-dilini kəşf qılıb məktub yazdırırsan? İbrahim əfəndi bu etirazdan xeyli mütəəssir və pərişanhal olub, iyirmi beş yaşında ikən başlayıbdır oxuyub yazmağı və bu yolda gecə və gündüz xürdü xabı özünə haram edib, elmü mərifət təhsilinə məşğul olubdur və axırda alim və fazil bir şəxs olub müdərrislik edərmiş. Təbi-şeriyyəsi olaraq bir xeyli əsərlər vücuda gətirmişdir. Vəli onlardan çoxusu dağılıb tərk olubdur. Əşarü kəlamının əksəri münacat, nəti-rəsul və qəsaid qismi əsərlərdir. Onlardan bir-iki[si] nümunə olaraq burada yazılır.
Ön sözKeçmişini bilməyən bu günün dərki edə bilməz həqiqəti bayağı olduğuqədər də acıdır. Qoçaqları illərlə qılınc və qələm çaldılar. Lakin elə həmin nəslin
Qəzəl: Könlümə mehrin ilə, ey mah, mübtəla əksik dəyilKönlümə mehrin ilə, ey mah, mübtəla əksik dəyil,Başıma zülfün ucundan bir bəla əksik dəyil
IX fəsil, 2Güllü xanımın qulağı almışdı ki, qonşu kəndlərdən adamları evli-eşikli, arvadlı-uşaqlı arabalara doldurub harasa göndərirlər. Onlara yorğan-döşək, paltar-palaz götürməyə də icazə vermirlər. Adambaşına cəmisi ikicə pud yük götürmək olardı. Güllü xanım gecələr səhərə qədər yerinin içində qıvrılır, hər şıqqıltıya diksinir, bir şey olan kimi ayağa durub otaqda gəzinirdi. Gəlinlərdən xəlvət yaxtanları açır, boxçaları yır-yığış edirdi. Vəzndən yüngül, qiymətdən ağır şeylərini ayrıca bir ehtiyatla paltarlarının ağıla gəlməz yerlərində gizlədirdi. Onun ürəyinə dammışdı ki, evlərinin başı üstdə qaranlıq var.İki gün bundan əvvəl isə Qaybalı kişi onların yanına gizlincə adam göndərmişdi. Özü ortaya çıxa bilmirdi. Kənddə min göz, min çuğul var idi. Camaatın yarısının bir ayağı Gepoda, bir ayağı da kənddə idi. Şənlikdə biri asqıran kimi şəhər xəbər tuturdu. O, göndərdiyi adamdan Güllü xanıma ismarlamışdı ki, hazırlıq görsün, deyəsən, uzaq səfərə çıxacaqlar. Qaybalı kişi bu evdə çoxlu duz-çörək kəsmişdi, haqqı-salamı itirmək istəmirdi. Güllü xanım gəlinləri yanına çağırdı.
Ghazal 491ای که از عالم معنی خبری نیست ترابهتر از مهر خموشی سپری نیست ترا
Ghazal 298چه کردهام بجای تو که نیستم سزای تونه از هوای دلبران بری شدم برای تو
Ghazal 43چشم بگشادم ببالایت بلا دیدم ترابیخودم کردی نمی دانم کجا دیدم ترا
Jam-i Jam, chapter 40خوردن باده گر شود ناچارکوش تا نگذرد حریف از چار
Atalar sözüDunyada hər bir kəs üçün sözdən böyük yadigar yoxdur, zira ki, mal-mülk tələf olur gedir, amma söz qalır. Belə ki, keçmiş hükəmanın, şüəranın sözləri hala baqidir. Buna görə türk hükəmalarının təcrübəli və işə yarar zərb-məsəllərindən “Atalar sözü” namilə bir neçəsini məcmuəmizdə yazdıq ki, qarelərimiz oxuyub lazımi yerində onları dəsturüləməl etsinlər.Atı atın yanında bağlasan – xan görüb deyər: Birini bağışla mənə. Ata malı olan yerdə özün qazandığın haramdır.
Göz cemâlün göricek olur karîrGöz cemâlün göricek olur karîrGöz ki görmeye cemâlüni karır
Ənisül-arifin, 12خارپشتی بد میان کوهسارخویشتن را کرده پنهان زیر خار
Töhfeyi-Sami, bölmə 442از رودبار قزوین است خط نسخ و تعلیق را طوری مینویسد و شعر بسیار گفته بهترین اشعارش این مطلع است :به نو بهار رخت آفت خزان مرساد
Ghazal 52خلاق دو عالم بجز از فضل خدا نیستاو ذات و صفاتش بجز از سی و دو تا نیست
Bir şəhidin dilindənQollarımı qanırdılar burdular,Ömrüm-günüm, canım-gözüm, anam, oy!..
Qasida 66بلای غربت و تیمار عشق و فرقت یارشدند با من دلخسته این سه آفت یار
Qasida 48الطرب ای شکرستان چون دم سرد در سحرگرم درآی و دم مده باده بیار و غم ببر
YaxşıdırSalmasa cananın hicrana canan, yaxşıdır,Saxlasa öz eşqini qəlbində pünhanı, yaxşıdır.
Baqqalın arvadının hekayəsiÇəkdi bir padşahi-xunxarə,Bir nəfər düzdi-müfsidi darə.
Rubaiyat, 38من برخی آبی که رود در جویتمن مردهٔ آتشی که دارد خویت
Ghazal 196دشمنی با ما به حرف دیگران دیگر مکنهر چه گوید مدعی در حق ما باور مکن
Ghazal 219دانی چگونه باشد از دوستان جداییچون دیدهای که ماند خالی ز روشنایی
Eşqin tamam nəşəsi divanəlikdədirEşqin tamam nəşəsi divanəlikdədir,Meyxanənin məlahəti məstanəlikdədir.
Sharafnama, chapter 11Come, cup-bearer! from the jar of the old villager,Pour wine (a portion of senselessness) into the goblet, like honey and milk:
Ghazal 86محتسب با ساغر می گر مرا سر بشکندبا کم از سر نیست ز آن ترسم که ساغر بشکند
Məktəbə tərğibMənim bağım, baharım!Fikri işıqlı oğlum!
Sara xanımAzərbaycan torpağındaBir səs gəzir,