Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Mən sizi ürəyimin başında gəzdirmişəm,Mən sizə ürəyimin atəşini vermişəm.
Mənim həyatımAdi bir insanam mən,Adidən də adiyəm.
QızlarBiri qaşa bənd olur,Biri gözə bənd olur.
Bu qaranlıq gecə yarəb çəkəcəkdir nə qədərBu qaranlıq gecə yarəb çəkəcəkdir nə qədər,Olacaqmı bitə hicran, gülə nurani səhər?!
Zamanın sirriYenə gövərdi ot,Sarı gül açdı.
Mən də bakılıyam– Nə əcəb?– Bu, nə sayaq olub?
SəyavuşƏŞXASKeykavus — Kəyan tacdarı, bir qədər ixtiyar.
Bəri baxAla gözlü, sərvi boylu dilbərim,Həsrətin çəkdiyim canan, bəri bax.
NərimanNəriman Nərimanovun vəfatı münasibətilə yazılmışdır*Şərqə bir səadət aradığın gün
Şəhidi-hürriyyət Səid Səlmasinin ruhuna ithafBu baxışlar melalü hüzn saçar,Bu baxış dağidar edər ciyəri,
Birisi pəhləvan deyib özünəBirisi pəhləvan deyib özünə,Yaxına qoymadı bir pəhləvanı.
Aydın olsunGözəlliyi elə car olan Pəri,Gərdənə həmayil tax, aydın olsun!
Yay indiOvçusan, durubsan ov bərəsində,Qur tələni, maral keçdi, yayındı.
Ləzgi Əhmədlə Xəstə Qasımın dördüncü deyişməsiXəstə Qasım:**O kimdir ki, otuzunda cavandı?
Niyar karvanıHələ oyanmamış günəş yuxudan,Yenicə boylanır üfüqdən səhər.
Üç yaşına çatıramTale küsüb, qismət qaçıb, bəxt yatıb,Kövrəlmişəm, üç yaşına çatıram.
Dərs(İstudentlər məişətindən)İstudent Həmzə-bəy güzgünün qarşısında durub özünə tumar verirdi: başını darıyırdı, bığlarının uclarını maşa qüvvəsilə şişliyib yuxarı qovzuyurdu; kirpikləri qara idisə, şimalda artıq xoşa gəldiyi üçün, daha da sürmə ilə qaralıyırdı.... Həmzə-bəy zahirində bir qüsur qoymadı: üzünü kirşanladı, dodaqlarına allıq sürtdü və ətirlənib otaqdan çıxdı. Yayın son ayı idi. Peterburqun havası istiləşmiş idi, gün də hərdən bulutların arasında görsənirdi. Həmzə-bəy tramvaya minib Neva caddəsinə düşdü. Caddə həmişəkindən də artıq izdihamlı idi: lətif libaslarda xanımlar və qızlar deyib gülüşürlər; tələbə və talibələr ötüb keçirdilər. Zabitlər təmkin viqar ilə qılınclarını qaldırım ilə sürüyə-sürüyə gəzirdilər; tacirlər, mə’murlar, qəzetəçilər və ilax... Hər dəqiqə gözə sataşmaqda idilər. Səs küydən qulaq tutulurdu; tramvay, avtomobil, fayton, qaret və cürbəcür arabalardan küçədə tərpənməyə imkan yox idi... Həmzə-bəy ahıstə-ahıstə caddədə gəzirdi və qarşısına çıxan qız və xanımları şəhvətəngiz bir nəzərdən keçirməmiş olmurdu. Birinə göz edirdi, bə’zinə gülümsünürdü, kimisinə də seçmə bir kompliment deyib nəzərini özünə cəlb edirdi. Həmzə-bəyin bu hərəkəti adi bir iş idi: neçə illər idi ki ömrünü bu minval ilə keçirirdi və təngə gəlmək, usanmaq bilməzdi. Çünki gündə bir təzə iş ittifaq düşürdü. Gündə bir vəqəyə rast gəlib sonra yoldaşlarını kamal-iftixar ilə bu «qəza-vü-qədərdən» xəbərdar edirdi.
Ghazal 1هجر تو یکباره زبونم گرفتدرد تو ز اندازه برونم گرفت
Qara deyilmiMənə qara deyən gözəl,Qaşların qara deyilmi?
NecolduBaşına döndüyüm, ay uca dağlar,Səndə gəzən ağır ellər necoldu?
Ay, ayTək gəldin cahana, didarı göyçək,Dəndanı yaqutsan, ləlsən, ay, ay.
Mən gedirəm, halallaşaqMən gedirəm, halallaşaqGözləginən, yar, yolları.
Balaca mütəfərriqələr 40Xahi nə şəvi rüsva həmrəngi cəmaət şo**Yəqinən, oxucu qardaş, bu misranı eşitmisən, çünki xalq arasında çox mütədavüldür.
Qəzəl: Zəxmi-tiğin xalqdan biyhudə yaşırmış könülZəxmi-tiğin xalqdan biyhudə yaşırmış könül,Mümkün olmaz etməyə ol qönçə sirabi gül
Halal eyləAna, billah dura bilməm,Mən bağrı daş, halal eylə.
Aşıq Valehin Qənbərə ikinci cavabı(ikinci cavabı)Bu təbi-təbabətliyi bir kəs bilə haşa,
MəktəbMolla dayı! Gözümün ağı-qarası bircə oğlum var. O bir yaxşı balaydı! Od, qığılcım kimi bir yerdə oturmazdı. Küçədə bir uşaq onun qorxusundan elinə aşıq ala bilməzdi. Rüstəm kimi oğul idi! Kimin ne həddi var idi ona bir söz deyə? Gücü çatmayanı daşnan vurub yıxırdı.Molla, bir gün oğlum qonşum Məşədi Heydərin papağına bir daş vurdu, Məşədinin papağı üç aişin yol getdi. Xülasə, belə bir oğul tək düşərdi. Evə gedəndə od kimi gedib nə varsa götürüb yeyərdi, anasının ağzı nədi ona bir söz deyə, gözümüzün ağı-qarası bircə oğuldu! Molla dayı! İndi evim yıxılıb, qapım çırpılıb, gözəl, ağıllı oğlan dəli olub. Mən ağılsız baxdım onun-bunun sözünə, biçarəciyı qoydum şkolaya. Bilirsənmi necə dəli olub? Bax, gəlir dinməz-söyləməz oturur, açır kitabı, mırt-mırt deyə-deyə durur. Əgər Allahdan qorxmayıb çörək verməsən, istəməyəcək. Nə qədər deyirəm oğul, bir çıx küçəyə oyna, könlün açılsın, heç deyəsən bununla deyilsən, elə mırt, mırt, mırt…
Üçüncü şəkilHəmin otaq Əmiraslan, Simon, Əhəd, Zeynal.*Ze ynal. Əmiraslan, Simon olmasaydı, İndi biz yığılıb başımıza döyüb “yoldaş vay” deyə ağlayırdıq.
Pis arvadPis arvadın qaydasıdır, igidlər,İlkindidən salar yer yatağını,
Nadiri taxtda görmüş Kamırxan qarının əhvalatı və Bayram bəyin Qarabulağa gəlməsiİndi sənə kimdən danışım, Kamırxan qarıdan...Qarabağda bir adamın çox yaşlı olduğunu bildirmək istəyəndə zarafatyana deyərdilər: «Filankəs Nadiri taxtda görüb». Amma Kamırxan qarı, doğrudan da, Nadiri taxtda görmüşdü, yəni Nadir şah Qarabağa hücum eləyəndə o, nişanlı qız imiş. Amma mən Kamırxanı görəndə qarı o qədər qocalmışdı ki, balacalaşıb olmuşdu bir tikə, gözləri də olmuşdu noxud boyda. Kamırxan qarıgil Güney Güzdək kəndində olurdular. Kənd Ərgünəş meşələrinin yaxınlığında idi. Kamırxan qarı nağıl eləyirdi ki: «Mən nişanlı qız idim, bir gün səs düşdü ki, İran şahı Nadir qoşun çəkib, gəlib Qarabağın üstünə, kəndləri dağıdır, adamları qılıncdan keçirir. Biz də ayın-oyunumuzu ata-eşşəyə yükləyib qaçdıq Ərgünəş meşəsinə. Mənim babam ağır xəstə idi. O bizə dedi ki, hamısı birdi, mən sizinlə gedə bilməyəcəm. Yanıma bir bardaq su, bir az da çörəkdən-zaddan qoyun, gedin.