Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
La'l-i lebün gibi begüm kanı şeker kanı şekerDişlerünün dürri gibi kanda bulma bir güher
VəhşilərQuba meydanında bu günlərdə üz verən vəhşiliyi indiyə kimi biz tarixlərdə eşitməmişdik.Bütün camaat doluşub bir nəfər canına qurban olduğum seyidin başına: adamlar bir-birini elə basır ki, qabağa getməyə macal yoxdur. Seyid cənabları nəyə məşğuldur: onun üzünə tüpürür, bunun üzünə tüpürür. Bəs camaat nə eləyir? Camaat da üzünü ağanın qabağına tutub yalvarır: “Ay ağa, mənim də üzümə tüpür”.
Ghazal 363ای جان جهان، ساقی جان، رطل گران داراز صومعه جان را بسر دیر مغان آر
Ey nazı çox dilbər, məni yandırma hicrin narinəEy nazı çox dilbər, məni yandırma hicrin narinə,Çün yanaram pərvanətək şəm’-rüxün ənvarinə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 8پادشاه عدل گستر و شهریار رعیت پرور بود، بهار ایام دولتش، چون ایام بهار خرم و خوش، خرمی ایام سلطنتش مانند هنگام خرمی دور از غم و و بیغش بی تکلف مدح گستری، بدانچه او موفق شده کم پادشاهی را میسر شده، چون بسطت زمان سلطنت و توفیق ساختن بقاع خیرات و رعایت علما و طلبه علوم و ادرار وظایف و اشاعه مبرات چنانکه در ایام سلطنت او دوازده هزار طالب علم در هرات موظف بوده اند دیگر معموری بلاد و رفاهیت عباد و رعایت اهل هنر و شعر از این قیاس توان کرد. در واقع کسی را که چون میر علیشیر چاکری و چون مولانا جامی مدح گستری باشد. همانا که از مدحت مادحان غنی و از صفت واصفان مستغنی است.سلسله نسبش به خسرو ایران و توران امیر تیمور گورکان بر این وجه منتهی می شود.سلطان حسین میرزا بن منصور بن بایقرا بن حسن بن عمر شیخ بن امیر تیمور مذکور، و نسبت او به چند واسطه باجداد چنگیز می پیوندد. چنانکه از کتب مفصله تواریخ معلوم میشود، او ببرادر خود بایقرامیرزا که بعد از فوت پدر در صدد تربیت او بوده منسوبست و در اوایل عمر خود مشقت بسیار، از چرخ ستیزه کار کشید بعد از سرگردانی در بوادی و صحاری در شهور سنه خمس و سبعین و ثمانمایه «۸۷۵» بر یادگار محمد بایسنغری دست یافته و او را در هرات دست حیات بر تافته بسلطنت تمام ملک خراسان رسید و مدت سی و هفت «۳۷» سال در مسند سروری غنود بعد از آنکه سنین عمرش از حد ستین گذشته بود و بحدود سبعین مشرف گشته در شهور سنه احدی و عشر و تسعمایه«۹۱۱» در موضع بابا الهی، بجوار رحمت الهی ارتحال یافت گویند که در ایام سلطنت خود جهت ترویح روح پر فتوح امام الثقلین ابی عبدالله الحسین علیه الصلواه والسلم هر روز دو گوسفند آش در عشور عاشورا بر فقرا و مساکین تصدق میکرده اند، در فضل و شجاعت و فهم و سخاوت او هیچکس را خلافی نیست و در خوش طبعی و هنروری او احدی را اختلافی نه و طببعت و سلیقه نظمش از رساله مجالس العشاق که رقم زده کلک بیان آن سرور باستحقاق است معلوم میتوان کرد و این غزل و چند بیت از جمله اشعار آن پادشاه عدالت شعار ثبت افتاد.از غم عشقت مرا نی تن نه جانی مانده است
Loğmanın vəqəsi (Dedi bir kəs cənabi-Loğmanə)Dedi bir kəs cənabi-Loğmanə:Ey hünərvər, həkimi-fərzanə,
AynaKimsəni rədd eyləməz,Durmayanı əyləməz,
Rubai 129گر سوی هوا دلم همی جوید راهپیوند مرا سوی زمین آمد ماه
Ghazal 29با سر زلف تو مرا کار به جایی نرسددرد مرا گر تو تویی از تو دوایی نرسد
Dədə, vay!Dədə, vay, hey yatıram, bir yuxudan doyammıram,Bu ağır yatmağımın sirri nədir, duyammıram?
İki qardaşÜzeyir Hacıbəyovun və*Müslüm Maqomayevin xatirəsinə*
Rubai 29چون دلبر من بنزد فصّاد نشستفصّاد سبک بجست و دستش دربست
Khosrow and Shirin, chapter 107چهارم مرد موبد گفت کاین رازبه شخصی مانَد اندر حجله ناز
Rubai 68بلبل چو تو راز دوری گل الم استخاموش اگر دمی نشینی ستم است
Bakı pəhləvanlarınaKönlüm bulanır küçədə cövlanını görcək,Nitqim tutulur hərzəvü hədyanını görcək.
Rubai 89ای صبح که آهنگ به خونم داریاز باد دل مرا چه میآزاری
Ghazal 41تا دل من ریش و لعل و نمکین استریش به از مرهم است گر نمک این است
Murova qar yağırdıAxşamdan başlamışdı;Murova qar yağırdı;
ŞəkiDünki bir lövhə ki, hər səmti viran,Dünki bir sinə ki, başdan-başa qan.
Vətənimdir(Bəhri-təhvil)Qadanı alım, başına dönüm, cahan qədər yaşına dönüm, torpağına daşına dönüm, göydə uçan quşuna dönüm, baharına qışına dönüm, ey Ana yurdum, o zamandan ki, sənin mən qucağında yuva qurdum, dedim, ey yurd, mənimsən, vətənimsən, diri olduqca libasım, əgər ölsəm kəfənimsən və mənimsən ki, səni mən də gərəkdir bu əlimlə, bu dilimlə, ya ölümlə, ya zülümlə eləyim hifz, olum qövs sənin çevrənə mən də, xəbərin yoxdu qədimdə o zaman ləşkəri-Qacar, çəkib car, qurub dar, fəqət ki, Şuşanın zəbtinə həsrət qalaraq dönmüş İranə, gələ bilməzdi gümanə, gələcək öylə zəmanə yığışıb bir neçə dılğır dıta, guya acığa zəbt edəcəkdir Şuşanı, Kəlbəcəri, Cəbrayılı, Zəngilanı həm də Qubadlı, Laçın, Ağdam və Füzuli kimi çox-çox şəhəri.
Can cilvələnir qaməti-mövzunu görəndəCan cilvələnir qaməti-mövzunu görəndə,Dil tazələnir arizi-dilcunu görəndə.
Tarizən, çaldıqca qurtarmır yenəTarizən, çaldıqca qurtarmır yenə,Sinəndə nə qədər mahnı var sənin!
Millət öz-özünə güldü nəhayətHeykəl uçuruldu, töküldü getdi,heykələ bu baxdı, o güldü, getdi.
Çocuq və qayaBir qayaya çıxmış idi bir çocuq,Gördü qayanın içi oyuq-oyuq.
XLVDünyada elə bir insan yoxdur ki, onun həyatında müəyyən bir roman olmasın. Xüsusən davam etdiyi hər gündə minlərcə roman materialları yaradan dünya müharibəsi zamanı, insanları romanda təsvir edilməyəcək dəhşətlər bürümüşdü.Leylanın romanının tiplərindən biri Hindistan şahzadəsi Bahadır xandır.
QuzuBax gözlərimə mənim,Ulduzdur, dan ulduzu.
Ey camalü hüsnara xurşid qardaşın səninEy camalü hüsnara xurşid qardaşın sənin,Eşigində şəhpəri-Cəbril fərraşın sənin.
KönülBəd gəldi ruzigar, döndü zamana,Baxmaynan yaxşıya, yamana, könül,
Səadətnamə, 72امر تکلیف آفتابی بودهر کسی را چنانکه هست نمود
DüşərsənMəğrurluq eyləyib "ustadam" demə,Vaxt olar, bir yerdə dara düşərsan.