Üçüncü Rusiya müsəlman ictimainə dair

Qəzetələr verdiyi xəbərə görə (Nijni Novqorod) da Rusiya müsəlmanlarının üçüncü məclisi olacaqdır. Bu məclisə Rusiyanın hər tərəfindən müsəlmanlar cəm olub, əz hali-hazırələrini mövqeyi-müzakirəyə qoyacaqdırlar. Bu, müsəlmanların ictima qurub, əz ümumi dərdlərinə dərman aramaq üçün icra etdikləri üçüncü təşəbbüsdür. Müsəlmanların keçmiş ictimalarına dövlət izn vermişdisə də sonra nədənsə mane olub qoymamışdı ki, ictima bir müəyyən qərardad tərtib edə bilsin. Ümid var ki, müsəlmanların bu üçüncü təşəbbüsü dövləti heç bir suifikrə salmayıb “bilaməmani”ə icra olunar. Şəksizdir ki, Rusiya müsəlmanlarının bu gələcək ictimai ümumi olacaqdır. Yəni bütün Rusiyanın hər yerindən və bizim Qafqazdan da oraya vəkillər gedib, ehtiyacati-ümumiyyəmizin müzakirəsində iştirak edəcəkdirlər. Bu ictimaın biz Ümumrusiya müsəlmanları üçün ən böyük faydası olacaqdır ki, Rusiyanın müxtəlif yerlərini iskan edən müsəlmanlar öz nümayəndə və vəkilləri vasitəsilə bir-birilə görüşüb, danışıb, öz aralarında əbədi bir irtibat qoymağa səy edəcəkdirlər. Bu halda Sibirya və Orta Asiya müsəlmanları ilə Orta Rusiya müsəlmanları arasında olan irtibat biz qafqazlılar ilə ora müsəlmanları arasında yoxdur desəm yalan olmaz. O vaxt ki, Rusiyada ümum müsəlmanların yalnız bir qəzetəsi var idi və o qəzetə də Qafqazda, Bakı şəhərində nəşr olunurdu. Qafqaz müsəlmanları ilə Rusiya müsəlmanları arasında ittifaq və irtibat əlamətləri dəxi var idi. Qafqazlı və rusiyalı müsəlmanlar bir-birinin ehtiyacatından xəbərdar, bir-birinin qəm və fərəhindən hissəyab olurdular: Birinin ittifaq və ittihadı andıran sözlərinə digəri can və dil ilə haman sözləri cəvabən deyirdi. İndi isə Rusiyada müsəlman qəzetələri çoxaldıqdan sonra, hər kəs “öz əli öz başı” olub bir-birlərinə baxmaq da istəmirlər. Ümum müsəlmanlara münasibəti olan ehtiyaclar bütün qəzetə sütunlarında yazılır, müzakirə edilir. Lakin nə o tərəf və nə də bu tərəfin yek-digərinin xüsusi ehtiyacatını nəzərə almayır, bu ehtiyacatların rəfi xüsusunda dil bulamayır, bildiyi çarələri təklif etməyir...Zənnimcə, Qafqaz, Rusiya qəzetələrindən ötrü böyük və əhəmiyyətli bir sərmayəyi-mübahisə və mükalimə olan kimi, bizim Rusiya müsəlman qəzetələrindən ötrü də oylə olmalıdır. İki-uç ildir ki, Qafqazda vaqe olan hadisat ənzari-əçanabi özünə cəlb etməyə bilmədi. Rusiya müsəlman qəzetələri isə guya Qafqazdan üz döndəribdirlər. Yaxud qan meydanına dönmüş Qafqaz barəsində bir şey yazmağı, bir təsəvvür izhar etməyi lazım bilməyirlər. Doğrudur, Qafqaz qəzetələri dəxi Rusiya müsəlmanlarının xüsusi ehtiyacatı haqqında bir o qədər qələm çalmayırlar. Lakin iş buradadır ki, Rusiya müsəlmanlarının xüsusi ehtiyacatı, Ümumrusiya müsəlman ehtiyacatına qərib bir halda olarkən Qafqaz müsəlmanlarının xüsusi ehtiyacı bir bəlayi-nagəhandan ibarətdir. O bəla ki, onun üstündə binəva Qafqaz müsəlmanlarının əleyhinə bütün Rusiyada və hətta məmaliki-əcnəbiyyədə dəxi min cürə böhtanlar, iftiralar yazmaqla onsuz da hər bir hüquqdan məhrum olub yazıq qalmış müsəlmanları daxildə gözdən saldılar və axırda o məqamə yetirdilər ki, Rusiyada sakitlik sevən və rahatlıq tərəfdarı ədd olunan sadədil müsəlmanlar fəsadçılara layiq olan tənbihatə giriftar oldular...

Uzeyir Hajibeyov3 min
Bülbül cəhcəhli dünya

Mən bugünkü günəm,Sahabkı – keçmiş...

Mirvarid Dilbazi19961 min
Ghazal 4269

آن آفتاب رو چو خریدار من شودگوهر سپند گرمی بازار من شود

Saib TabriziGhazal2 min
Ghazal 72

هر که در عاشقی قدم نزده استبر دل از خون دیده نم نزده است

Khaqani Shirvani1 min
Ghazal 108

این باغ سراسر همه پر باد وزانستجنبیدن این شاخ درخشان همه زانست

Awhadi Maraghai1 min
Ghazal 323

پنهان غم دلم ز تو ای جان نمی کنممن عاشق توام ز تو پنهان نمی کنم

FuzuliGhazal1 min
Gark ola tenüm her gice bu yaşa niçe bir

Gark ola tenüm her gice bu yaşa niçe birGözümden ahan yaş başuma aşa niçe bir

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Lotuluq

Dünən küçədə bir lotu gördüm: səkidə oturub xalqı güldürüb deyirdi:– Hə, qurban bayramı da yavıqlaşdı. Siz öləsiniz, bir yaxşı toğlu almışam, bir neçə butulka Kaxet çaxırı hazırlamışam, qurban bayramının günü üç-dörd nəfər dostlarımdan qonaq çağırmışam. Bayram günü kababı düzəcəyəm şişlərə, çaxırı qoyacağam buza və qabaqca İbrahim Xəlil peyğəmbərin atası Azərə rəhmət oxuyacağam, sonra İbrahim Xəlilin özünə rəhmət oxuyacağam və kababı yeyib, üstündən şərabı içib, çıxacağam küçəyə və dişlərimi qurtdalaya-qurtdalaya rast gəldiyim müsəlman qardaşlara bildirəcəyəm ki, baxın, bu gün mən qurban bayramı saxlamışam.

Jalil Mammadguluzadeh1 min
Ghazal 338

صبح ازل ز مشرق انوار بردمیداز نور روی یار به ما لمعه‌ای رسید

Qasim AnvarGhazal1 min
Mərhəba, ey bəhri-zatın gövhəti-yekdanəsi

Mərhəba, ey bəhri-zatın gövhəri-yekdanəsi,Şəm’i-vəhdətdir cəmalın, kün-fəkan pərvanəsi.

NasimiGhazal1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 598

از جمله مدرسان شهر کاشان است و در طالبعلمی بقدر کوشیده گاهی که شورش عشق بتان در کانون دل او سودا زدی چون ماهی که در تابه افتد بریان با دیده گریان سر و پای برهنه میگردید و گاهی که سلطان عشق دست تصرف از شهرستان دل او کوتاه میکرد در کنج انزوا نشسته بفکر شعر اشتغال مینمود و بواسطه تحیر در عشق یا حیرت اندر افعال خود. حیرانی تخلص میکرد این مطلع از اوست :ای زده شمع رخت بر من گریان آتش

Sam Mirza1 min
Tülkü və çaqqal

Rubah bir şəğal ilə bir biyabanda gedirdilər Qəzadan ittifaq bunlarınyolları qurdların qəbristanına düşdü.

Seyid Azim Shirvani1 min
Bu el bulağıdır, əyil, Xəndanım

Bu el bulağıdır, əyil, Xəndanım,Dirilik suyu iç el bulağından.

Rafig Zaka Khandan1 min
Qasida 84

گل شکفته نماند مگر بصورت حورخروش رعد نماند مگر بنفخه صور

Qatran Tabrizi5 min
Rubai 50

از روی خرد شعر ترا ای سره مردماننده به آب بیلقان باید کرد

Mujir al-Din Baylaqani1 min
Ləbinə bənzəməsəydi meyi meyxanələrin

Ləbinə bənzəməsəydi meyi meyxanələrin,Lalərəng olmaz idi çöhrəsi peymanələrin.

Aliagha Vahid1 min
7 noyabr

Oktyabr inqilabının ildönümü günü 7 noyabrdı. İran torpağında olan sovet adamları bu günü böyük iftixar hissiylə, faşizm üzərində qəti qələbəyə inamla qarşılayırdı. Mən mehmanxanadaydım. Birdən Təbrizin baş küçəsindən uğultular, gurultular qopdu. Balkona çıxdım. Atları addım-addım, ağır-ağır gedən bir fayton nəzərimə çarpdı. Faytonun dalınca yüzlərlə adam “urra” deyə bağırırdı. Faytondan əhalinin üzərinə vərəqlər göyərçinsayağı uçurdu.Bu nə işdir, nə olmuşdur? Mənə elə gəldi ki, təbrizlilər 7 noyabr gününü qarşılayır. Faytonun içindəki adam mənə çox tanış gəldi. Bəli, bu “Şahin” qəzetinin sahibi Ağazadə idi.

Suleyman Rustam3 min
Ghazal 4

در فغانم از دل دیر آشنای خویشتنخو گرفتم همچو نی با ناله‌های خویشتن

Mahsati Ganjavi1 min
Ghazal 128

تا شدم در آتش عشقت گدازان همچو شمعاز جبینم نور مهرت گشت تابان همچو شمع

Majzub Tabrizi2 min
Qəztələr tövqifini yalnız Sipəhdar əkməyir

Qəztələr tövqifini yalnız Sipəhdar1 əkməyir,Bizdə də əskik deyildir boylə biidraklər!

Mirza Alakbar Sabir19101 min
Ghazal 147

در رخت می‌نگرم صورت جان می‌بینمآنچه دل می‌طلبد پیش تو آن می‌بینم

Homam TabriziGhazal1 min
Atashkadeh, chapter 35

آه چشم خامه ام خونبار شدکار محنت نامه ام دشوار شد

Nayyir Tabrizi4 min
İşçi

Əyilsin səcdənə yıldızlar, aylar,Sənsən dünyaların fəxri, şöhrəti.

Samad Vurgun19281 min
Tək olanda

Tək qalmaq istərəm,Tək qalmaq, hərdən.

Mammad Araz19701 min
Tərpəndi, ya tərpənmədi?

Titrəyib yer tərpənəndə bilmirəm insanların,Şübhəli iymanları tərpəndi, ya tərpənmədi?

Baba Punhan20001 min
Nə müddətdir dost yolları

Nə müddətdir dost yollarıBağlanıbdır, xəbər gəlməz.

Gasim bey Zakir1 min
Leninə

Afağı ağladırsa da tə’siri-matəmin,Asudə yat, bu mövt ilə sarsılmaz aləmin.

Mammed Said Ordubadi1 min
Aslan, qurd və tülkü

Bir zaman tülkü, qurd, həm aslan –Hər üçü bağladı belə peyman;

Abdulla Shaig19081 min
Sabir bağında

Payız yarpaq tökür dalbadal üstə,Ayağı altına çiçək səpir yaz,

Aliagha Kurchayli19611 min
İkinci addım

Hər şey zarafatdan başladı bir vaxt,Hər şey bu dünyada başqaydı bir vaxt.

Nariman Hasanzade1 min