Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Bu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsən,Bütlan xətini səfheyi-gülzarə çəkirsən.
Bəzən düşünürəm: köhlən bir atamBəzən düşünürəm: köhlən bir atam,Yollarda at kimi səkməliyəm mən,
Daş ürəklər gördüm, ölü baxışlarBir qələm dostumu apardı dünya,daş ürəklər gördüm, ölü baxışlar.
Uzaq Şərqin üfüqlərində Cavidi xatırladımTəyyarədəyəm, göyləri fəth etmədə sürət,Çərxi-fələyin sürətini ötmədə sürət.
Necə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıqNecə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıq,Sən vəfasız dusti sevməkdə, düşmən kamlıq.
Ghazal 109نقشی به بست دلبر من بر مثال خویشآراستش بزیور حسن و جمال خویش
Bir çibin vızıltısıGör kimdi dınqıldadanbağladığım bu tarı,
Mədəni ingilislərin vəhşi yırtıcılığıRus qəzetələrini mütaliə etdiyim yerdə gözlərim “Novoye vremya”da təəssüfamiz bir məqaləyə sataşdı. Bu məqalədə insanı təhqir edəcək dərəcədə murdar bir hadisədən məəl-təəssüf xəbərdar oldum. “Liberalnı” adlanan ingilis qəzetələrindən “Tribyun” adlısı yazır ki, bu keçənlərdə ingilis əfsər (zabit)ləri Misirdə nə səbəbdən isə güllələr atıb, məhəlli əhalidən bir neçəsini vurubdurlar. Bu halda şuriş düşüb, əhali tərəfindən güllələr atıldıqda ingilis zabitlərindən, birisinə güllə dəyib ölübdür. İngilis hökuməti, əlbəttə, öz zabitinin qanını yerdə qoymaq istəməyibdir. Sud qurub, məhəlli əhali tərəfindən 4 nəfərini asılmağa və 2 nəfərini qırmanc (qamçı) ilə döyüb əziyyət verdirməyə məhkum edibdir. Misirlilərdən bir çox adam hazır olduğu yerdə bu binəvaların qətl və cövrünə şüru olunub, tamam 4 saat müddətində olmazın əziyyət və əzabdan sonra hamısını qətl edibdirlər...Bir baxınız, indiyə qədər ingilis tərəfindən “vəhşi” hesab olunan Rusiya milləti hələ qısqıdan qurtarmamış, arzu olunan hürriyyətləri almamış, tələb edir ki, ölüm cəzası fəsx olunsun. Amma azadəlik sayəsində dolanan mədəni ingilislər XX əsrdə də adam öldürməkdən, yəni qatillikdən əl götürməyiblər. Özü də kimi öldürür? Sahibsiz, başsız, əl-ayaqsız əhalini! Nə tövr öldürür?
Amədəne-bağban be suye-əşk. Xəbəre-naomidi (Bağbanın göz yaşının yanına gəlməsi. Ümidsizlik xəbəri)Gətirdi çü bağban xəbərni,Der: – Qıldı qəbul ol gəhərni.
Hıçqıra-hıçqıraDoğma yurdda yollar keçdimHey xəyallar qura-qura
Ən gülməli ölüDərdim dirilir, dağlar,Dərdi mənə yorsana,
Ömür su kimidirGəlir xəyalıma mürqülənən kənd,Qızılgül zoğunda yanan arzular.
Ghazal 4999ز خارزار تعلق کشیده دامان باشبه هر چه می کشدت دل ،ازان گریزان باش
Ghazal 287روی است بهنامایزد یا ماه تمام است آنزلف است تعالیالله یا تافته دام است آن
Ghazal 210رخش، روابود، ار اسب دلبری تازدکه گوی سیم به چوگان مشک میبازد
Həft camQəflət yuxusundan o zaman kim oyanıb mən,Söz bayrağı qaldırdım uzaq göylərə yerdən.
Nigârâ gül yüzüne karşu lâle deste gerekNigârâ gül yüzüne karşu lâle deste gerekGönül ki zülfüni sever şikeste beste gerek
“Sülhi-əbədi”Qəzetlərdə nəzərimizə çatdı ki, Amerika hökuməti yer üzündə əqvam arasında, bir “sülhi-əbədi” binasını qoymaq tədbirindədir. Ax, nə gözəl tədbir?!“Sülhi-əbədi”, – yəni türkcəyə çöndərsək, “həmişəlik barışıq” deməkdir. Onun üçün də mən yuxarıda bu tədbirə “gözəl” ad qoyuram; çünki dünyada sülh və asayişdən gözəl nə ola bilər? Amma, di gəl görək, Amerika hökuməti cənabları bu müqəddəs tədbiri nə yol ilə, nə vasitələrlə həyata keçirmək istəyir? Çün bu barədə qəzetlər də bir söz yazmır – mən də bilmirəm ki, Amerika hökuməti bu xeyir işin baş tutması yolunda nə metodlar işlədir və nə çarələr qurur.
Ghazal 1ای آسیا، ای آسیا، سرگشتهای چون ما چرا؟از ما مپوشان راز خود، با ما بیان کن ماجرا
Ghazal 3می کشد چشم تو از گوشه به میخانه مرامی کند زلف چو زنجیر تو دیوانه مرا
Töhfeyi-Sami, bölmə 606عامی است و خالی از جنونی نیست اوقات به قصابی میگذراند این مطلع و بیت از اوست :گاهی مرا درون دلی گه بدیده ای
Xeyli uludur Dəməşq həmmamləriXeyli uludur Dəməşq həmmamləri,Şirin suludur Dəməşq həmmamləri,
GünahlarAnıb günahlarını bunca tutulma, oğlum,Bunca xəcalət çəkib, pərişan olma, oğlum!
Qasida 186فغان من همه زان زلف تابدار سیاهکه گاه پرده لاله است و گاه معجر ماه
Rubai 19تا دل به کف تو رایگان افتادستصد گونه مرا به جان زیان افتادست
Ey könül, eyləmə bülbül kimi əfqan bu gecəEy könül, eyləmə bülbül kimi əfqan bu gecə,Sən gərəkdir, olasan gül kimi xəndan bu gecə!
Bizim günəşin ünvanıBütün yer kürəsində azadlıq istəyənlər,Köləlik dünyasında ağ günə həsrət bəşər
Qit'a 19درد هجران تو خون کرد دلمثم اجری الدم من آماقی
Ghazal 175هر زمان از خون دل جام شرابی میزنمدر غم شکّرلبی بر آتش آبی میزنم
Ghazal 71زاهدان با شاهدان همخانهاندگرد هر شمعی دو صد پروانهاند