Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
طفیلی تخلص میکرد و ازامران سلطان حسین میرزا بود با وجود امارت فانی مشرب و بی تکلف و خوش صحبت بود و در آن زمان در شعر خصوصا در قصیده همه کس او را قبول داشته است . این قصیده ی او مشهور است .سرو قدت جلوه کرد قد صنوبر شگست
Xət gəlib müshəfi-rüxsarına mənası üçünXət gəlib müshəfi-rüxsarına mənası üçün,Ayeyi-Nurə düşüb şərh təcəllası üçün.
Sevməyən kimsəSevməyən kimsə nədir qüssə, nə anlar, gözəlim,Qüssə nə anlamayan kimsə nə anlar, gözəlim?!
Həqiqi olsa idi, sevgilim, məhəbbətimizHəqiqi olsa idi, sevgilim, məhəbbətimiz,Sevinc ilə yaşadardı bizi həqiqətimiz.
Ghazal 1285روزگار زندگی نقش بر آبی بیش نیستموج را قسمت ز دریا پیچ و تابی بیش نیست
Rubai 16طوطیدم دینارنشان است آن لبغمّاز و دوروی از پی آن است آن لب
Ghazal 530بیار آن، باده، تا دل را به نور او بر افروزمکه بوی دوست میآرد نسیم باد نوروزم
Ghazal 304روزگاری شد ز کویت درد سر کم کرده ایمسویت از بیم رقیبانت گذر کم کرده ایم
Şehâ nâzük tenün bir câna benzerŞehâ nâzük tenün bir câna benzerEğer cevr idesin ihsâna benzer
İranda ləqəblərBunu heç kəs inkar etməz ki, İranın bu dərəcədə tərəqqi tapmağına və qeyri məmləkətlər içində şöhrət qazanmağına ancaq və yenə də ancaq ləğəblər səbəb olubdur. Vaqeən, bu saat dünyanın hər bir yerində İranın ləğəblənmiş əşxasının söhbəti düşəndə hər bir kəs quruyub qalır və çünki oralarda bu qism böyük adamlar az tapılır, onunçün paxıllıqlarından az qalır canları çıxsın (cəhənnəmə çıxsın, gora çıxsın).İndi mən ərz edim, gör qeyri bir məmləkətdə belə-belə baş sahibləri var, ya yox. Məsələn:
Ghazal 392از لب لعل توام کار بکامست امروزفلکم بنده و خورشید غلامست امروز
Rəhməti gəldi irişdi fəzli-rəhmanın yenəRəhməti gəldi irişdi fəzli-rəhmanın yenə,Çiçəgi açıldı, güldü şol gülüstanın yenə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 648اصلش ترک بود چون در بلده ی قم مقیم شده بود بقمی مشهور شده است در اوایل شباب قدم در سپاهیگری نهاده و در خدمت سلطان یعقوب او را ترقی تمام دست داد بعد از آنکه شبابش به شیب مبدل شد ترک آن امر خطیر کرده و در شهر مذکور می بود . او را در اکل و شرب شهرت تمام بود، اوقات در مصاحبت لوندان صرف میکرد و غزل پردازی و عشقبازی او مشهور نزدیک و دور است اما در آخر از آن وادی دور افتاده بود چنانکه خود میگوید :عاشقانه گر از این پیش سخن میگفتم
Mən öldüm, üstümə dildar gəlsinMən öldüm, üstümə dildar gəlsin,Açıb başın o sünbültar gəlsin.
Yerə girmişlər üçünBorc almamış ömründə atan kimsədən, oğlum,Qaçmış tiyan altında yatan kimsədən, oğlum!
Könlüm açıldı zülfünü gördükdə şanəsizKönlüm açıldı zülfünü gördükdə şanəsiz,Biganə batdı matəmə, qaldı nişanəsiz.
Ghazal 1309روی هفتاد و دو ملت جز در آن درگاه نیستعالمی سرگشته اند و هیچ کس گمراه نیست
Rubai 29کرمی که چو زاهدان خورد برگ درختنی درخور زهد سازد از دنیا رخت
Ghazal 532روزی بر آن شمع چو پروانه بسوزمدر خویش زنم آتش و مردانه بسوزم
Ghazal 321جفاکار است و خونریز آن بت بیدرد میدانمز رنگ کار او با من چه خواهد کرد میدانم
Bu ışka yâr ile ağyâr döyimezBu ışka yâr ile ağyâr döyimezBu yolda düzd ile tarrâr döyimez
CağəsbiBir gün bir dəlidən soruşdular ki, “cağəsbi, camə ğəsbi” ibarələrini məna eləsin. Dəli bir qədər fikrə gedəndən sonra belə cavab verdi:– Cağəsbi haman ali imarətə deyirlər ki, ibarət ola dörd-beş həyətdən: həyəti-birun, həyəti-əndərun, həyəti-xəlvət, həyəti-ziyafət. Talar talar içində, hovuz, gülkarlıq, təvilə, aşbazxana, ambarlar, zirzəmilər, buzxanası, çayxanası, tiryəkxanası. Və bu ali imarətdə əyləşən bir nəfər adam və beş-altı baş ailəsi və beş-altı nəfər nökəri (söz yox, xədimi də olacaq). Digər tərəfdən də biçizlərin iyirmi-otuz nəfəri tıxnaşa bir qaranlıq rütubətli evə, hələ bəlkə çoxları yağış və qar altında zindəganlıq eləyərlər, yainki mədrəsələrə yer tapılmaya və müftə müəllimlər yüz nəfər keçəl-küçəl şagirdi qata bir qaranlıq təviləyə və orada dərs deyə. Buna deyərlər cağəsbi; yəni qabaqkı ali imarətdə namaz da batildir, hələ bəlkə çörək yemək də sahibinə haram yazılacaq.
Ghazal 393سید سادات عالم غیر انسان نیست کسزاهد افسرده دل از دور میراند فرس
Salıbdır daneyi-xalın könüllər quşuna çinəSalıbdır daneyi-xalın könüllər quşuna çinə,Xəbər düşdü bu mə’nidən Xətavü Rum ilə Çinə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 649اصلش ترک بود و در جوانی ترک ترکی کرده! در ترقی احوال در عجم بملک اصفهان مقیم شد و همانجا فوت شد . شعر خوب او بسیار است این دو مطلع از آن جمله است :چنان زرد و ضعیفم از فراق لاله رخساری
Vaiz, demə kim, zail edər əqli piyaləVaiz, demə kim, zail edər əqli piyalə,Billah ki, piyalə gətirir mərdi kəmalə.
Özün öz köksünə qoydun bir daşÖzün öz köksünə qoydun bir daş,Uğrayıb təkliyə, qurdun bardaş,
Yarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımızYarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımız,Oldu ziyadə möhnəti-qəlbi-fikarımız.
Ghazal 1310نیست یک شادی که انجامش به غم پیوسته نیستاز لب خندان به جز خون در دهان پسته نیست
Rubai 108در مسلخ عشق جز نکو را نکشندلاغر صفتان زشت خو را نکشند