Bosna və Hersək məsələsi

Uşaqlıqda mənim başımın hər yeri qırxılırdı, amma tamam kəlləmdə bir qədər tük qalırdı. Bunun adına kakil deyirlərdi. Mənim kakilim çox uzun idi. Bir də qulağıma qızıldan sırğa kimi bir şey taxmışdılar, adına heydəri deyirlərdi. Mənim anam nəzir eləmişdi ki, mən yeddi yaşa çatanda məni aparsınlar Bakıda Bibiheybətə, kakilimi orada qırxdırsınlar, heydərini də orada açsınlar… Bir gün qulağımda heydəri çıxmışdım küçə qapısına, gördim bir nəfər yekə oğlan gəldi əlində taxtadan yonulmuş bir at. Mənə dedi: “Ala bax, bağışlayıram sənə, gör nə yaxşı atdı!” Mən bunu görcək sevinə-sevinə atı aldım, o oğlan atı verdi əlimə, əlin uzatdı qulağımdan heydərini çıxartdı. Amma mənim heydəri nə vecimə gəlir. Çox şad əlimdə at getdim evə. Anam məni görcək dedi: “Adə, o at nədi?” Dedim: “Küçədə bir əmi verdi”. Dedi: “Vay başı daşdı, hanı heydərin?” Dedim: “Əmi apardı”. Anam qışqırdı, bağırdı, nənəm gəldi, xalam gəldi, bibimə adam getdi. Qərəz, bir qiyamət qopdu ki, gəl ki görəsən. Amma indiki kimi mənim yadımdadır ki, o küy-kələk, o qiylüqal heç mənim qulağıma girmirdi. Mən ancaq at ilə məşğul idim, onu oynadırdım. Vaqeən gərək də elə olaydı, çünki onda mənə oyuncaq lazım idi, iqruşka ilə şad olurdum. Bu qalsın burada.Əmiri-Əfğanıstan öz səyahətnaməsində yazır: Vəqta ki mən Əfğanıstandan qaçıb Əmiri-Buxaraya pənah apardım, Əmirin gözü mənim yanımda olan bir gözəl oğlana düşdü, istədi onu mənim əlimdən alsın. Bunun üstündə aramız pozuldu. Buxaradan getməli olduq. Mənim müqərriblərimdən dedilər ki, gedək Səmərqəndə, Rusa pənah aparaq. Mən dedim: Bu necə ola bilər: olar kafir, biz müsəlman? Dedilər: Doğrudur, rus kafirdir, amma müsəlmanlığın rəvacına bizdən artıq çalışır. Dedim: Necə? Dedilər: Səmərqəndi ki təzə alıb, orada car çəkdirib ki, hər kəs cümə namazına gəlmə sə iyirmi beş manat cəriməsi var.

Jalil Mammadguluzadeh2 min
Məqamatül-arifin, 13

معرفت،پس بقای جان باشدپس فنا ملک جاودان باشد

Qasim Anvar1 min
Ey könül, sərvi-səməndə sən idin, ya mən idim?

Ey könül, sərvi-səməndə sən idin, ya mən idim?Yar ilə seyri-çəməndə sən idin, ya mən idim?

Seyid Azim ShirvaniGhazal1 min
Yaşamaq indi gərək

Baxma ki, yerdə ələm, göydə bulud var, qardaş,Bir foğan bəslənilir, çünki sükut var, qardaş!

Rafig Zaka Khandan19901 min
Ghazal 5828

می می کشند لاله عذاران ز روی هممستند بی شراب ز جام و سبوی هم

Saib TabriziGhazal1 min
Qasida 219

جان سگ دارم به سختی ورنه سگ‌جان بودمیاز فغان زار چون سگ هم فرو ناسودمی

Khaqani Shirvani4 min
Ghazal 824

ای داده بر وی تو قمر داو تمامیپیش تو کمر بسته اسیران به غلامی

Awhadi Maraghai1 min
Sərvi-azad qədinilə mana yeksan görünür

Sərvi-azad qədinilə mana yeksan görünür,Nəyə sərgəştə olan baxsa, xuraman görünür.

FuzuliGhazal1 min
Gönül ile cân içinde kârzâr olmış durur

Gönül ile cân içinde kârzâr olmış dururBülbül-i dîvâne noldun nev-bahâr olmış durur

Kadi Burhan al-DinGhazal2 min
Ərəb İzzət qaçmıyıb

Köhnə idarə vaxtında Osmanlı türklərinin başına ən böyük bəla olanlardan biri də sultanın ən yaxın adamı olan Ərəb İzzət paşa idi.Bu zalım osmanlıların başında nə cür istərdisə oylə oynurdu. Hamı maarif əhlini zəhərli pəncələrilə sıxıb özünə qul, əsir eləmişdi.

Jalil Mammadguluzadeh3 min
Ghazal 15

طلوع پرتو حسنست در جهان، اماخلاف مذهب و دین چیست؟ معنی اسما

Qasim AnvarGhazal1 min
Səndən ötrü neçə müddətdi məlamət çəkirəm

Səndən ötrü neçə müddətdi məlamət çəkirəm,Tiflsən, sən nə bilirsən ki, nə möhnət çəkirəm.

Seyid Azim ShirvaniGhazal1 min
Qara dəniz

Sənin üstündə buludlar çağlar,Yıldırımlar qopar altında sənin!

Rafig Zaka Khandan1 min
Ghazal 5868

ما اختیار خویش به صهبا گذاشتیمسر بر خط پیاله چو مینا گذاشتیم

Saib TabriziGhazal1 min
Qasida 220

گرچه کان خرد مرا دانیعاجزم در نهاد خاقانی

Khaqani Shirvani1 min
Ghazal 830

دو بوسه گر ز لب آن نگار بستدمیمراد خویشتن از روزگار بستدمی

Awhadi Maraghai1 min
Xaki-rəh etdi aşiqi-miskini ol həvəs

Xaki-rəh etdi aşiqi-miskini ol həvəsKim, paybusi-yarə qaçan bula dəstrəs.

FuzuliGhazal1 min
Tolu vir ayağı sâkî ışk gâlibdür

Tolu vir ayağı sâkî ışk gâlibdürKo subh sözini bu demde çünki kâzibdür

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Çırağ

İranda, xüsusən Tehranda bir qayda var: Bazarda hansı mətaın qiyməti dövlət tərəfindən ucuzlaşsa, bu məta satılan dükanda gündüz çırağ yandırarlar. Bir də görürsən ki, cəmi qəssab dükanlarında günün günorta çağında çırağ yanır, onda bilirsən ki, ət ucuzlaşıbdır. Ancaq nədənsə haman məta çırağ yandırılan gündən başlamış əvvəlki qiymətindən də bir qat bahalaşar, bəlkə əvvəlki bahalıq dönüb qəhətlik olur. Ondan ötrü ki, qəssab dükanında dəxi ət tapılmaz və əgər çörək ucuzlaşmış olsa çörəkçi dükanında dəxi çörək satılmaz. Bu cəhətə bizim yoldaşlardan bir nəfər bazardan keçəndə hər bir vaxt görürdü ki, bir dükanda çırağ yanır, qaçıb o çırağı püfləyib keçirdirdi və dükançıya deyirdi ki, “siz Allah, hər neçəyə satırsınız satın, razıyıq, ancaq çırağ yandırıb qəhətlik salmayın”.Gələk mətləb üstə. Bir neçə vaxt bundan irəli müsəlman ürəfa və danişməndləri Tiflis şəhərinə cəm olub, məhz Qafqaz müsəlmanlarının şan və heysiyyətini, abru və izzətini, dini-islamın şərəf və şövkətini mühafizə etmək üçün canişini – Qafqaza bir layihə pişnihad elədilər ki, Dumaya təqdim etsin və təvəqqə elədilər ki, o layihəyə əncam verilənə kimi Qafqazda şeyxülislam təyin olunmuyub dolandırıcı qoyulsun. Belə də oldu. Amma islam millətinin şan və şərafəti artmaq yerinə müsəlmanların olan-qalan abırları da millətlər içində gülünc bir hala qoyuldu. Bunun cəhətini yaxşı başa düşmüyən Tiflis müsəlmanlarının hər birindən soruşsa öyrənə bilər. Xülasə, sözüm burasında idi ki, bizim ürəfamız istədilər ki, iradeyiruhaniyyəmizdə çırağ yandırsınlar, amma indi mənim rəfiqələrimdən biri həmişə idareyi – ruhaniyyənin qabağından keçib haman çırağı görəndə qaçıb o çırağı püflüyb keçirdir və deyir: “Siz Allah, hər neçəyə əti və çörəfi satırsınız satın, amma çırağ yandırıb vilayətimizə şeyxülislam qəhətliyi salmıyın”.

Jalil Mammadguluzadeh1 min
Ghazal 16

عقل از عقیله خیزد، عشق از جنون و سودایا رب، چه چاره سازم این درد را مداوا؟

Qasim AnvarGhazal1 min
Özümlə olsa idi, mən cahanə gəlməz idim

Özümlə olsa idi, mən cahanə gəlməz idim,Gətirdilər məni, amma mən anə gəlməz idim.

Seyid Azim ShirvaniGhazal1 min
Sevirəm mən səni candan

Bir oğulsan, ulusa aşiqsən,Ən gözəl sözlərə sən layiqsən.

Rafig Zaka Khandan1 min
Ghazal 5869

چون غنچه دست بر دل شیدا گذاشتیمگل را به باغبان خنک وا گذاشتیم

Saib TabriziGhazal1 min
Rubai 14

ای تیغ تو آب روشن و آتش نابآبی چو خماهن، آتشی چون سیماب

Khaqani Shirvani1 min
Ghazal 831

نزدیک یار اگر نه چنین خوار و خردمیدر هجرش این مذلت و خواری نبردمی

Awhadi Maraghai1 min
Gəlin, ey əhli-həqiqət, çıxalım aləmdən

Gəlin, ey əhli-həqiqət, çıxalım aləmdən,Qeyr yerlər gəzəlim, özgə səfalər görəlim.

Fuzuli20241 min
İy niçe düşdi gönülüm şol yanağınun alına

İy niçe düşdi gönülüm şol yanağınun alınaİy niçe dahi düşiser la'l-i lebinün alına

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Xanımlar

Serbiya məmləkətində səkkiz min xanım hökumətdən izn istəyiblər ki, Avstriya hökuməti ilə Serbiya hökuməti dava başlasa, xanımlar çıxsınlar meydana və kişilər ilə bərabər düşmənlə dava eləsinlər.Buna heç sözüm yoxdur; çünki hər bir kəsin ixtiyarı özündədir, insan faili-muxtardır, hər kəs nə xahiş eləsə, eləyə bilər, hər kəs nə danışsa, nə yazsa, yaza bilər, danışa bilər; amma sözüm burasındadır ki, bu xəbəri eşitcək mənim yadıma bir şey düşdü.

Jalil Mammadguluzadeh2 min
Ghazal 18

گر صفات خدا کنی بسزاوصف او گوی «ربنا الاعلا»

Qasim AnvarGhazal1 min
İstədim çarə xətin bu dili-sədparə üçün

İstədim çarə xətin bu dili-sədparə üçün,Dedi mərhəm kim edib müşki, görək, yarə üçün?

Seyid Azim ShirvaniGhazal1 min