Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Ürəyim darıxanda,abırlı bir yerə getmək istəyəndə,
Səadətnamə, 104فعل حق را دگر ز کور دلیغرضی خاص کرد معتزلی
Könül, uyma bivəfayəKönül, uyma bivəfayə,Axır səni xərab eylər;
Stratfordda...Dedilər gedirsən İngiltərəyə,Gözümün önündə bu zaman mənim
Ayalı keçdiYad edəndə yad ellərdə diyarı,Aşığın eynindən ayalı keçdi.
Bu gündəQan ağla, gözüm, şahi-şəhidana bu gündə,Oğlunu verib ümmətə qurbana bu gündə.
Şair və artistŞ a i r – Adə, artist əmoğlu, bu nə işdir a balam?A r t i s t – Hansı iş, şair əfəndi? Bizim Kərbəlayı Qulam?
OlarmışNeçə gündür boğur məni bu qəhər,Yoxsulluq insana nə pis olarmış.
Yenə üsuli-təbii haqqında bir neçə sözKeçənlərdə mənim məktəblərimizdə rus dili təlimi haqqında yazmış olduğum məqaləyə cavab və yaxud bir haşiyə olaraq möhtərəm müəllim Rəşid bəy Əfəndizadə cənabları tərəfindən yazılmış bir məqalə gördüm. Rəşid bəy əfəndi məqaləsini “Mübadiləyi-əfkardan bariqəyi-həqiqət törəyir” sözlərilə başlayıb, əvvəlcə bir balaca müqəddimə yazırlar və o müqəddimədə əzcümlə belə deyirlər: “Mətləbimiz o məqalənin (yəni mən yazdığımın) ziddinə çıxmaq əsla deyildir”, yəni Rəşid bəy əfəndi oxucuları xəbərdar edir ki, onun məqsədi mənim ilə mübahisə və mücadiləyə qalxmaq deyildir. Ehtimal bu səbəbdəndir ki, Rəşid bəy əfəndi məşhur təbir olan “Müsadiməyi əfkardan” da hətta “müsadimə” sözünü bu yolda çox şiddətli bir təbir bilib, onun əvəzinə “mübadilə” yazıbdırlar və hərçənd “mübadilədən” “bariqə” törəmədiyini və “bariqə”nin ancaq “müsadimədən” törədiyini nəzərə alıbdırlarsa da, amma yenə də məni incitməmək üçün məntiqi qurbanedəcək dərəcədə fədakarlıqla bulunubdurlar. Mən də Rəşid bəy əfəndinin bu fədakarlığına qarşı təşəkkürlər edirəm. Ancaq burasını dəxi əlavə edirəm ki, böylə bir əhəmiyyətli məsələdə Rəşid bəy əfəndi həqiqəti mənə qandırmaq üçün başımı yarsa da incimərəm.Burada mən dəxi bir müqəddimə söyləyəcəyəm. 1-2 gün bundan əvvəl müəllim rəfiqlərimdən birisi yanıma gəlib mənə dedi:
SınmaQəm ürəyi üşüdür,Qəmi göylər eşidir,
Poem 30بزرگی داد یک درهم گدا راکه هنگام دعا یاد آر ما را
Əgər məni-bikəs ilə yar olasanƏgər məni-bikəs ilə yar olasan,Ümidim var ki, bərxurdar olasan.
Ghazal 17ای صفاتت حجاب چهره ذاتذات پاکت ظهور بخش صفات
Scattered verses 8این هلال ابرو دو سال بعد ماهی میشوددر میان گلرخان صاحب کلاهی میشود
CavanmərdlikƏgər aqilsən, et kəsbi-həqiqət,Həqiqətdir qalan, ey əhli-fitnət!
Üçüncü pərdəI SƏHNƏ**Bir buçuq sənə sonra, son baharda mehtablı bir gecə... Səhnənin ucunda domuz yatırılmağa məxsus bir dam... Damın qapısı önündə 2-3 domuz yatmış, yan tərəfdə bir su dəstisi var. Içəriyi sönük bir işıq aydınlatır. Pək kənarda Xumarın odası gözə çarpar ki, pəncərəsindən saçılmaqda olan incə bir aydınlıqla nəzəri-diqqəti cəlb edər, ətraf ağaclıqdır. Serğo əlində şərab dəstisi, taxtadan yapılmış bir qədəh və 2-3 əkmək olduğu halda türkü çağıra-çağıra yarımsərxoş və laübali bir tevr ilə domuz damından çıqar.*
Yaxanda bir bənövşəYarı gecə saf göylərə baxanda,inci kimi ağ ulduzlar axanda,
Sərhəd məsələsi– Min dəfə deyirəm bu zəhirmar çəpəri çəkəndə öz xarabanızdan çəkin!Bu sözlər ilə dəmirçi Kərbəlayı-Ağca həyətin kənarına gəlib, başladı «basarax» Kazımın təzə çəkdirdiyi çəpəri uçurmağa.
MünəcatƏsirgəsin Tanrım yabançı gözdənBizim eldə məbədinin daşını!
Ghazal 74گر من از عشق غزالی غزلی ساختهامشیوه تازهای از مبتذلی ساختهام
Bahar ümidli nazınSevgilim, qulaq as bir,Həyat sevəni sevir.
Zakirə məktubEy Qasım bəy, əcəb dövranə çatdıq,Mərdə indi olmaz başü can gərək!
Çox imişXudunun əziz xatirəsinə*Usanıb şəhərin küy-kələyindən
Aləmi-islamaDinlə əlhanını sınıq sazımın,Millətə qəlbən ağlayan bacıdır.
Yaxşı adamDarıxırdım, yol yoldaşımKöməyimə çatdı mənim.
GərəkməzGəlib ixlas ilə yola gedəninZərrəcə könlündə güman gərəkməz.
QabanBöyük poçt yolunun kənarında uca bir təllin üstündə vaqe, bir mərtəbəli, ağ daşdan yapılmış bina çaparların mənzili idi. Çaparların vəzifəsi dəmiryol moqifindən gəlib şəhərə və şəhərdən gəlib moqifə gedən poçtu müşayiət etmək idi. Çaparxananı idarə edən Rəhim bəy tamam qəzada “Gödək Rəhim bəy” adı ilə məşhur idi. Bu bir dünya görmüş, neçə illər polis idarələrində qədim murovlar, pristavlar, naçalniklər yanında xidmət etmiş şirİndil, zərif, gödək boylu, altmış sinnini ötürmüş bir kişi idi.Poçt yolu ilə gəlib gedənlərin hər ehtiyaclarını Rəhim bəy kəmaliməmnuniyyətlə rəf edərdi. Qubernator həmişə deyərdi: “Poçt yolundakı çaparxanaların hər birində Rəhim bəy kimi mənim bir adamım olsa, yolda heç bir çapqın olmaz, qurd qoyunla otlar”.
DönüşMədəni hücumu keçirtdik həyata,Qalmadı keçmişdən bir nişan, bir əsər.
Tez-tezCanım təbib, gözüm loğman,Mənim dərdim ara tez-tez.
Kədərim - sevincimMənim bircə balam, mənim tək qızım!Odur, böyüyürsən sən yavaş-yavaş,