Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Konsulxanada çox oturmaq mümkün deyildi. Nə mən, nə də Nina konsulun əli ilə həyata keçirilən cəza qanunlarının dəhşətinə davam gətirə bilmir və konsulun cəzaya aid verdiyi fərmanları dinləməyi bacarmırdıq. Nina özünü məndən daha fəna hiss edirdi. Onu Ələkbər yoldaşla faytona qoyub evə yola saldım; özüm şəhərə çıxmaq istədim. O tərəf-bu tərəfə çıxmaq fayda verməsə belə, yenə mən rahat otura bilmirdim. Qaçanlar qaçmışdı. Onlardan nigaran deyildim, çünki onlar silahlı idi. Onların qarşısına çıxa biləcək bir qüvvə xəyalıma gəlmirdi. Onlar hər nə olursa-olsun çar nüfuz məntəqəsini yarıb Türkiyə torpağına keçə biləcəklər idi.Təbrizdə qalan rəhbərlərdən bir çoxu həbsə alınmış, dar ağaclarının hazır olmasını gözləyirdi. Həbsə alınmayanlar isə Təbrizdən bir tərəfə çıxmaq imkanını əldə edə bilmədiklərindən gələcək fəlakətin intizarını çəkirdilər.
Ghazal 330بعد ازین دلبر ما عربده جو خواهد بودهمه از همه رو، روی بدو خواهد بود
Ey nazı çox dilbər, məni yandırma hicrin narinəEy nazı çox dilbər, məni yandırma hicrin narinə,Çün yanaram pərvanətək şəm’-rüxün ənvarinə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 3صحیفه اول: در ذکر شمه ای از حال فرخنده مآل حضرت صاحبقران مغفور و اولاد و احفاد سلاطین معاصر ایشانصحیفه دوم : در ذکر سادات عظام و علمای افادت اعلام
Pərvizin əhvalatıDedi Pərvizə kim, bir əhli-xidəm;Sənə çox oxşayır filan adəm.
Rubai 7ای شاه چو کردگار بگشاد ترادر ملک بقای جاودان داد ترا
AynaKimsəni rədd eyləməz,Durmayanı əyləməz,
Qasida 10شاها تویی که خواجه گردون غلام تستهر کار کان به کام تو باید به کام تست
AğamalıoğluAzərbaycan xalqının mübariz, müdrik oğullarından biri də şöhrəti vətən hüdudunu aşmış Səmədağa Ağamalıoğludur. Xalq, vətən qarşısında bu yorulmaq bilməyən inqilabçının, mütəfəkkirin xidmətləri çoxdur.Ağamalıoğlu bir sıra mühüm, məsul, rəhbər vəzifələrdə işlərkən həmişə xalq arasında olmuş və onunla bir nəfəs almışdır.
Vay dədəDağıldı getdi, vay, dədə, əcəb, cəlalı mollanın,Hanı o köhnə hörməti, hanı o halı mollanın?
Vərəmli həyatƏsir doğuldum, əsir getdim, ah, gənc ikən.Vərəm ciyərlərimi dəldi, ömrümü biçdi.
Rubai 29چون دلبر من بنزد فصّاد نشستفصّاد سبک بجست و دستش دربست
Rubai 68بلبل چو تو راز دوری گل الم استخاموش اگر دمی نشینی ستم است
Son misralarıArizi qəmlər əlindən ürəyim şişmiş idi,Zənn edirdim edəcəkdir ona çarə ciyərim,
Rubai 86ای دل تو ز همنشین دگرسان گردیبا هر چه نشینی به صفت آن گردی
Ghazal 37صنما زخم دل از چاره اغیار گذشتزلف بگشا که دگر کار دل از کار گذشت
XəzinədarBu elə bir vəzifə idi ki, keçmişdə şahlar, hökmdarlar öz var-yoxlarını, qızıl-gümüş, ləl-cavahiratlarını etibar etdikləri sadiq adama verərdilər. Şahın xəzinədarı külli-ixtiyar idi. Ancaq xəzinəni də qoruyan, hər xırda məsrəf üçün rövnəqi pozmazdı.Doğrudur, biz nə xəzinə, nə saray, nə xəzinədar görmüşük. Bu barədə söhbət salmağın, yəqin ki, bir səbəbi var. Mənaca bu vəzifə sahibinə oxşar bir adam var ki, onu indiki zəmanədə bütün oxumuşlar tanıyır və əzizləyirlər. Mən özüm lap məktəbli vaxtımdan bu xəzinədarı tanıyıram, bugünə qədər də həmin yerində görürəm. Sakitcə işləyir və deyəsən, qocalmaq, yorulmaq-zad da bilmir.
Adsız qəhrəmanBu gün şəndir xəstəxana, baxışlarda bir sevinc var,Ağrısını unutmuşdur bir anlığa yaralılar.
Murova qar yağırdıAxşamdan başlamışdı;Murova qar yağırdı;
Şuşa var, Dağdana varŞuşa var, Dağdana var,Mürğ üçün dağ dən ovar,
Mail tək ağsaqqal kimi...Dördü qəm çiynimdə, hey ömr eylərəm hambal kimi,Bax, bu hamballıq yazılmış alnıma iqbal kimi.
Nifrət və məhəbbətHeyranam qəlbinə insanların mən,Orda nifrət də var, məhəbbət də var.
"Kimin sualı var?" – yazmışdım o vaxt, cavabı özümdən istəyirdilər(Bir vəzifəliyə)*Eşitdim, o deyib, sən dinləyibsən,
QuzuBax gözlərimə mənim,Ulduzdur, dan ulduzu.
Səadətnamə, 65آن مریدی که از ارادت و خواستکند او جمله نیک و بد، کژ و راست
Ey camalü hüsnara xurşid qardaşın səninEy camalü hüsnara xurşid qardaşın sənin,Eşigində şəhpəri-Cəbril fərraşın sənin.
Xəbərdarlıq 2Keçən səfər müəllimlər barəsində işarə edib tərbiyəyi-ətfaldan bəhs açdıq. Doğrudan da uşaq tərbiyəsi çətin bir əmrdir. Uşağı nə tövr tərbiyə etsək, o tərbiyəyə görə də adam olar.Bilümum uşaq xeylağı məktəbə girmədən qabaq öz valideyninin təhti-tərbiyəsində qalır. Valideynin öz övladına qarşı qəlbində bəslədiyi məhəbbət təbiidir ki, ata-ananı övladın birinci xeyirxahı cümləsinə daxil edir. Lakin xeyirxah olmaq nə qədər asan isə, xeyir gətirmək və şərri dəf etmək bir o qədər çətindir. Övladı xeyir yolda tərbiyə etmək üçün tərbiyənin yolunu da bilmək lazımdır. Tərbiyənin yolunu ancaq elm sayəsində bilmək mümkündür. Yəni bütün ömürlərini uşaq tərbiyəsinə sərf etmiş olan əazim pedaqoqların tərbiyə haqqındakı mülahizat və təklifatından layiqincə xəbərdar olmalıdır. Bizim başımıza gələn bunca fəlakətlərin hamısına bais əksəriyyətimizin elmsiz və tərbiyəsizliyidir. Bu barədə möhtərəm Firidunbəy Köçərli cənabları şirin dilli məqalələrlə tərbiyə və təlimi-nisvanın lüzum və vücubunu qəzetəmiz səhifəsində vazeh surətdə bəyan buyurublardır.
KönülBahar fəsli, yaz ayları gələndə,Uca sərt dağlardan qar istər könül.
Yuxu– Get yat, bədbəxt fəqir! Sənin dərdin məni lap çərlədib! – deyə ana, qızı Fatmanın arxasınca zənn ilə baxıb, başını mütəkkəyə söykədi:– Get, yat, aşıb daşmış fəqir! Hamı ərə gedib, ev-eşik sahibi oldu, bircə sənin bəxtin bağlandı. Döşün-başın çıxıb, ata dönmüsən!..
DüşərsənMəğrurluq eyləyib "ustadam" demə,Vaxt olar, bir yerdə dara düşərsan.