Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
MİRZƏ FƏTƏLİNİN ƏSƏRLƏRİ BAŞQA DİLLƏRDƏ*Şərqin XIX əsr müəlliflərindən Avropada ən çox tanınanı, heç şübhəsiz ki, Mirzə Fətəli Axundovdur. Bir çox müstəşriqlər Mirzə Fətəlinin əsərlərinin tədqiqi və tərcüməsi ilə məşğul olmuşlar. Ilk əvvəl Mirzə Cəfərin farscaya tərcümə etdiyi nüsxə Avropada 1859-cu ildə Tiflisdə basılan türkcə nüsxəsindən əvvəl məşhur olmuşdur.
Касыда 17ای رخ و قد تو را دل رهی و جان غلامقد تو سرو سهی روی تو ماه تمام
Meydan mənimdirMəndən salam olsun əcəm oğluna,Meydana girəndə meydan mənimdir.
Molla Cümənin Qıpçaq səfəriMolla Cuma baba bir gün Qıpçağa gəlir, lakin onu bu kənddətanımırlar. Qışın oğlan çağı idi, hər yerə qar yağmış, buz bağlamışdı.
Qəzəl: Keç təğafül birlə məndən ey edən şeyda məniKeç təğafül birlə məndən ey edən şeyda məniKim bu gündə görməsin heç kafir və tərsa məni
Balaca mütəfərriqələr 57İkinci nalə**Berne adlı bir nəfər vətənsiz yəhudi öz kitabında bu sözləri yazmış: “Özümü sevirəm, külfətimi özümdən artıq sevirəm, külfətimdən artıq vətənimi sevirəm”.
Ustad Səməd ilə aşıq Valehin 2-ci deyişməsiAşıq ValehGənc çağımda könül gəlib ilhama,
Tiflis, 22 iyun, Sübh Saat SəkkizŞəhərdə hər tərəf qapalı.Heç bir tərəfdə tüccari, şəxsi bir hərəkət yox.
Газель 1443شب هجران دلم از ناله حسرت شادستچه توان کرد که فریاد رسم فریادست
Газель 246گر رحم کنی جانا جان بر سرت افشانمور زخم زنی دل را بر خنجرت افشانم
Газель 81گر نقابی نبود مهر رخش را غم نیستتاب رخساره او هم ز نقابی کم نیست
Джам-и Джам, глава 103شکر کن، تا شکر مذاق شوینام کفران مبر، که عاق شوی
Başumadur saçun sevdâ bu giceBaşumadur saçun sevdâ bu giceCâna ışkun durur gavgâ bu gice
Xoş amədi“Hər dəm əzin bağ bəri mirəsəd”.“Tərəqqi”nin bir neçə nömrəsində osmanlı ədiblərindən izmirli Xacəzadə Məhəmməd Abdulla bəy əfəndi öz barəsində ərəbcə yazdığı mədhnamələri oxuduq.
Кыта 12گر نگویم دگر بخواهد گفتآنکه بروی ببست دربان در
Ta ki, gəldi eşqin, ol mənliyi məndən qapdıTa ki, gəldi eşqin, ol mənliyi məndən qapdı,Bu xərabı qıldı mə’mur, xoş imarət yapdı.
Töhfeyi-Sami, bölmə 208مولانای مذکور در خط نستعلیق مشهورتر از آنست که او را احتیاج بنوشتن تعریف باشد این مطلع از اوست :با وجود آنکه سن او از شصت متجاوز بود، خوب مینوشت چنانکه این دو بیت را بر وزن مثنوی برای خود در رشته نظم کشیده :
Dirilər, ölülərNə yaşam zövqünü anlar, nə ölüm dərdi bilər,Kim görünməzsə məzarlıqda bu varlıqda, oğul!
Mircəfərə xitab (Cəfər, ey qönçeyi-gülüstanım)Çəfər, ey qönçeyi-gülüstanım!Ey mənim bülbüli-xoşəlhanım!
Рубаи 101از بس که ز ناکسان رسید آزارماین شهر همی به ناکسان بگذارم
Газель 39تا لاله ز شوخی به جهان شور در افگنداز پرده بسی خسته دلان را بدر افگند
OlmasaydıDinməzdi mahnım mənim, gəlməzdi şerim cana,Günəş bayraqlı min-min səhərim olmasaydı,
Qocalıqdan şikayətQocalıq saldı ayaqdan məni, ey dad, ölürəm!Düşməyir indi cavanlıq ələ, fəryad, ölürəm!
Рубайят, 124رفت آن که سری پر از خمارش دارمچون جان دارم گهی که خوارش دارم
Сокровищница тайн, глава 23На охоте одной Нуширван был конем унесенОт придворной толпы; с пышной знатью охотился он.
Газель 246گرفتارم به خال پرفریب و چشم جادوییبه غارت دادهام دین و دل از ترکی و هندویی
DOĞRUЕсли б каждый правдой жил, лживый к слову был бы строг –И растерянный народ что-нибудь понять бы смог.
Газель 153به معنی چون شود صورت مزینچو قصری باشد از خورشید روشن
Газель 29همه را چشم عنایت زتو شیرین پسر استمن تعنت نکنم هرچه تو باری شکر است
Bir insana inamımı itirdimAğ yol idi... ikimiz bir qaraltıNağıl kimi: işıq yandı, it hürdü...