Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
“1905-ci ildə” əsərini yazarkən mən öz qarşımda 1905-ci ildə Bakıda olan bütün inqilabi hadisələri əhatə etmək vəzifəsini qoymamışam.Bu tema öz bədii həllini gözləməkdədir. Bu məsələ ətrafında hələ tam bir əsər yazılmamışdır. 1930-cu ildə Zaqafqaziyanı gəzərkən aldığım təəssürat məni bu pyesi yazmağa sövq etmişdir. Mən Gürcüstanda, Ermənistanda və Dağlıq Qarabağda olduğum zaman bütün millətlərə mənsub olan adamlara rast gəldim.
Dilbarə, ol ay yüzün xyrşidi-tabandır manaDilbəra, ol ay yüzün xyrşidi-tabandır mana,Bağçan içindən axan su, abi-heyvandır mana.
Azərbaycan - TürkiyəCavanşir Quliyev bəstələmişdir*Bir millətik, iki dövlət
Qəlbimə adın yazılıbSənə söz çələngi hörürəm, ustad,Qəlbimə silinməz adın yazılıb.
Çalsın Azərbaycan haray zənginiKəsib qabağımı camaat mənim.Vəziyyət necədir? - xəbər alırlar.
HanıHanı gözündəki işıq,Üzündəki o yaraşıq,
Babam kərpic kəsəndəŞərqin qədim şəhərlərindən birində ömrünü bina tikməyə, abadlığa sərf edən qoca bənna yaşardı. Rahatlıq bilməyən bu möhnətkeş qocanın günü ağır zəhmətlə keçərdi. Adi torpaqdan, sudan qutu kimi kərpic yaradardı. Əlinin əməyini tikilişdə görəndə sevinər, qanadlanardı. Yaşayışın fərəhini bu mənalı əməkdə görərdi.Günün birində işinə məşğul ikən bir göyçək oğlan ona yanaşıb nəsihət eləməyə başladı. Təşəxxüslə dayanıb dedi:
Şer yazmayanları görüb vəcdəyə gəldimŞer ilə yaşadım həftələri, ayları,Qələmimi yormadı sözün sərt dolayları,
Газель 527نخل قد تو هم آغوش بلا کرد مراهوس زلف تو همدست صبا کرد مرا
Рубаи 138چون نامهٔ تو نزد من آمد شب بودبرخواندم و زو شبی دگر کردم سود
Рубаи 15نگشاد بپرسش من آن دلبر لبکام دل من نداد آن شکر لب
Газель 874دلم زخم بلا دارد ز چشم تیر بالاییکه دارد چون کمر بستی و همچون زلف لالایی
Ağzına gönülüm hakîrgelürAğzına gönülüm hakîrgelürİkisi vahdet ile bir gelür
CəriməSən nə qədər istəyəsən ki, “Naloq”dan yana kəndlinin yükünü yüngülləşdirəsən. Sən əgər belə tutaq ki, istəyəsən kəndlidən heç bir qəpeyk də “Naloq” almayasan, yenə kəndlinin vergi barəsində elə bir böyük dərdi var ki, heç indi sənin xəyalına gəlmir.Bu dərdin adı cərimədir.
Ənisül-arifin, 6بود زنگی زاده ای، بی دین و دادغول غفلت داده عمرش را بباد
Газель 167صراحی میزند هردم انالحقبده ساقی می جام مروق
Töhfeyi-Sami, bölmə 209اصلش از غوریان هراتست و او بحدت ذهن وجودت طبع موصوف بود و اکثر خطوط را نیک مینوشت در علم عروض و صنایع شعر بسی ماهر است، چنانکه قصیده ی مصنوع خواجه سلمان ساوجی را مکرر تتبع کرده این مطلع یکی از آنهاست :نوشتن که العبد سلطانعلی
Ta kuyi-yardə özümə mənzil etmişəmTa kuyi-yardə özümə mənzil etmişəm,Asan ikən özüm işimi müşkül etmişəm.
Görəsən, gəlhagəli aşıb-daşan günündəGörəsən, gəlhagəli aşıb-daşan günündəVarlılar utanırmı yoxsulların önündə?!
Кыта 12ای آنکه مر ترا بجهان در نظیر نیستآنکو خطر نیافت ز فیضت خطیر نیست
Газель 44دوش دلبند من آن مهر گسلآنکه زو ماه به خوبی است خجل
Xəbərin yox, gözəlim, könlüm edib qan zülfünXəbərin yox, gözəlim, könlüm edib qan zülfün,Eyləmə gül üzünə bir də pərişan zülfün.
Mikayıl MüşfiqYaxın qələm dostu haqqında vəfatından sonra söz demək dost üçün çox ağır olur. Özü də əsərlərilə yaşayan, həmişə sənin gözlərinin qarşısında durub sənə baxan, gülümsəyən bir şair haqqında.Mikayıl Müşfiqin yaxın dostlarından biri də mən idim. Sağlığında bu dostluğun 12 il, indi isə 40 ildən artıq bir tarixi vardır. Tanış olduğumuz zaman Müşfiqin 18 yaşı olardı. Bizim gənclik illərimiz çox qaynar bir dövrdə keçdi. Qızıl qələmlər ittifaqı sıralarına Müşfiq Sabir kitabxanası yanındakı ədəbi dərnəkdən gəldi. Bu gəlişə hamımız sevindik. Demək olar ki, o vaxt kitabxanaların və məktəblərin hamısında ədəbiyyat dərnəkləri fəaliyyət göstərirdi. Bu dərnəklərdə istedadlı gənclər az deyildi. Biz şəhərimizdəki kitabxanaları, məktəbləri gəzib böyük maraqla divar qəzetlərindəki ədəbi parçaları nəzərdən keçirərdik. Həmin yazılar haqqında “Gənc işçi”də məqalələr yazardıq. Bu ədəbi parçaların müzakirəsini keçirərdik. İstedadlıları qızıl qələmlər ittifaqına cəlb edərdik.
Рубайят, 143دوش از غم هجرت ای بت عهدشکنچون دوست همی گریست بر من دشمن
Икбал-наме, глава 6شنیدم که بالای این سبز فرشخروسی سپیداست در زیر عرش
Маснави 1چه پیچی در این عالم پیچ پیچکه خالیست از راحت و پر ز پیچ
Məktub ("Molla dayı, etmə şərarət belə")Эй, Молдаи, не злись! Что проку в том?Не стой ты так упрямо на своем!
Рубаи 22گفتم که مگر رای تو فرزانگی استرفتیم و هنوزت سر بیگانگی است
Газель 96عاشق که رنج عشق نداند ز راحتشگو باز گیر رحل اقامت ز ساعتش
KaryeristOnun kinli gözlərində min tikanlı hiylə var,Hayla girər hər iclasa, ağızlardan söz qapar…