Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Mən öz tariximi varaqlayıram,Romanın ən qədim kitablarında.
Газель 633بهار شد که ببندند در گلستان راشکوفه پنبه شود گوش باغبانان را
Газель 148بر دل، غمِ فراقت آسان چگونه باشددل را قیامت آمد شادان چگونه باشد
Рубаи 62گل شرم چمن به هیچ رویی نبرداز لاله خجالت سر مویی نبرد
Газель 353ای دل از کار عشق عار مکنعشق تا هست هیچ کار مکن
Gönülüm tek görmedüm bir çîn gönülGönülüm tek görmedüm bir çîn gönülKamu gönül gönlüme perçîn gönül
Əbdürrəhim əfəndiAlicah Əbdürrəhim əfəndinin hünəri barəsində “Bürhanitərəqqi”, “Həyat” və “İrşad”da yazılan məqaləni oxuduq. Və lakin həmin əhvalat “Noqarelli” adlı gürcü qəzetində bir özgə məzmunda yazılıb. Məzkur qəzetə 141-ci nömrəsində yazır: “Zəmani ki, hələ rus padşahı Yaponiya ilə davanı təzə başlamışdı, Şamaxı məhkəməsinin üzvü Hacı Əbdürrəhim əfəndi öz tərəfindən ərəb dilində şeirlə bir mədhnamə inşa edib, imperator Nikolay və imperatrisa adına Peterburqa göndərmişdi. Çox çəkmədi ki, bunun əvəzində padşah tərəfindən cənab qazıya bir ədəd qızıl saat, üstündə padşahın və əyalının surəti nəsb olunmuş, – göndərildi. Cənab əfəndi isə o hədiyyəni yadbud edib, o vaxtdan bəri hər işin tərk eləyib, yenə cənab imperatordan bir başqa hədiyyəyə nail olmaqdan ötrü bu neçə vaxtlarda tamah dəndanın gecə və gündüz tiz etməyə məşğul olub, tədbirlər və politikalar tökürlər idi ki, aya yenə nə iş qayırım ki, padşahi-alindən dəxi də artıcaq bir başqa padarkaya layiq olam. Odur ki, neçə həftə bundan əqdəm cənab əfəndi 40 ədəd peçenyə manənd çörək bişirdib, hər bir çörəyin üstündə bir cür tilsimmanənd dualar yazıb və bir neçə kəlmədən ibarət olan quran ayələrindən bir parça kağıza yazıb, rusca və müsəlmanca tərcümə də həm eləyib, poçt ilə imperatorun hüzuruna irsal edib və bu mənada bir kağız yazıb göndərib: “Uca olan və yenə ucadan da, ucadan da, ucadan da uca olan imperatori-əzəm sələməllahü təaliyə poçt ilə bir pasılkeyi-həqir, – ki [ibarət] ola qırx ədəd xırda ayə ilə yazılmış çörəklərdən və yenə bir parça kağızda tilsim, – göndərdim uca olan cənabınızın xidmətinə. Həmin bu çörəkdən qırx gün hər sübh bir ədəd yeyərsiniz və bu parça kağızda olan duanı hər sübh qırx dəfə vird və təkrar oxuyarsınız, inşallah dəxi o vaxtda duma tərəfi məğlub olar və əsla duma tərtib etməyə meyil etməzlər və dumanın tifaqı bərhəm olar və özünüz (köhnə səyaq ilə) qaimməqam olarsınız, inşallah”. Və bu barədə imperatori-əzəm tərəfindən hacı Əbdürrəhim əfəndiyə bir rizaməndlik teleqramı gəldi və teleqram da polisə vasitəsilə gəlmişdir”.Molla Nəsrəddin öz tərəfindən:
Газель 289دلدار من از خانه ببازار برآمدناگه بسر کوچه خمار برآمد
Cana, üz istivasına şəqqül-qəmər gərəkCana, üz istivasına şəqqül-qəmər gərək,Ol mö’cüzün bəyanına xeyrül-bəşər gərək.
Töhfeyi-Sami, bölmə 319از خوش طبعان سرآمد قزوین است در هجو خواجه یحیی قمی که در آن محل کلانتر آنجا بوده است ابیات متین دارد از جمله این دو مطلع از اوست :که بی رفیق بجایی نمیتوان رفتن
Ta o mahın xətü xalinə nigah eyləmişəmTa o mahın xətü xalinə nigah eyləmişəm,Günümü eşqlə aləmdə siyah eyləmişəm.
HəqiqətHəqiqət öylə şəfalı, dəvalı dərman ki,Zəhər qədər acı olsun da, hər gün içməliyik.
Касыда 93از غم هجر طراز همه خوبان طراززرد و باریکم و لرزانم چون تار طراز
Мулямма 44الدیک فی صیاح واللیل فی انهزاموالنور قد تبدی من لجة الظلام
Könlüm bir ahu gözlü əlindən yaralıdırKönlüm bir ahu gözlü əlindən yaralıdır,Gəlməz kəməndə, Azərbaycan maralıdır.
İnsan vəzifəni bəzəsin gərəkOturub dörd divar arasında sən –Yüz yerə zəng vurub əmrlər verdin.
Рубаи 50مجذوب تنگ بساط میباید بودبیگانه اختلاط میباید بود
Газель 46فراق آن قد و قامت قیامت است قیامتشکیب از آن لب شیرین غرامت است غرامت
Bir qəzet parçasına bükülübdür naharımBir qəzet parçasına bükülübdür naharım,Çörək, arasında yağ...
Qadına məktubSizin qızınızla görüşürük biz,gedirik gah yolla, gah kənar izlə.
Отдельное стихотворение 636رویت که شست چهره به آتش نقاب ازوشد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو
Газель 167آواز حسنت ای جان هفت آسمان بگیردسلطان عشقت ای مه هر دو جهان بگیرد
Рубаи 63ما پرتو جوهر روانیم و خردنی نی، که به ذات محض جانیم و خرد
Газель 361کرد ناصح منع من از گریه بی رخسار اوخنده ام آمد میان گریه بر گفتار او
Dünyâda gerçek âşık kanı kanıDünyâda gerçek âşık kanı kanıÂşık isen gözünün kanı kanı
İran konsullarıYetişsə daşlara fəryadi-dadim, daşlar ağlarlar,*Bəni-növi-bəşər, sən bəs neçün fəryadə yetmirsən?*
Газель 299در هیچ زمان غیر بدل راه ندادندقومی که مریدند و گروهی که مرادند
Canıma düşdü firqətin, gör ki, nə nar içindəyəmCanıma düşdü firqətin, gör ki, nə nar içindəyəm,Güldən iraq gül kimi möhnəti-xar içindəyəm.
Töhfeyi-Sami, bölmə 328از شعرای مشهور مشهد مقدسه است این مطلع و بیت از اشعار اوست:سر تسلیم نهادیم بپایی که مپرس
Ey gül, sənə əvvəldə xəridar mən oldumEy gül, sənə əvvəldə xəridar mən oldum,Axır nəzərində hamıdan xar mən oldum.