Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Seyr ilə saldı bağə güzər ol səmən’üzar,Ənvai-zibü zinət ilə fəsli-növbəhar,
Mirzə Fətəli Axundov və qadın məsələsiÖlümünün 50 illiyi münasibətilə*Nə qədər ki, Mirzə Fətəli dramnəvislikdə şöhrət qazanmışdı, o dərəcədə də Mirzə camaat içində dinsizlikdə məşhur idi; ta o yerə kimi ki, onun dəfninə öz dost və əqrabasından da gedən olmayıbdır. Və lakin məsələnin bir tərəfi bir növ qaranlıq görsənir: belə ki, lazımınca aşkar olmur ki, mərhumun müasirləri onu hansı səbəbdən laməzhəb hesab edirdilər?
Yâr bana hicrânı odını sanasın yaradurYâr bana hicrânı odını sanasın yaradurKim beni geh yoh kılur ışk ile vü geh yaradur
Газель 426نی چو بنالید، بگفتا: نیمباده بجوش آمد و گفتا: میم
Тюркская газель 2عاشقین گوز یاشینه رحم ایله مز اول آفتابآغلاماق ایلن آپارماز اود الیندن جان کباب
Газель 352دوست داری که دوستدار کُشیهر دلی را هزار بار کشی
Газель 801باز آمدی، که خونم بر خاک در بریزیتوفان موج خیزم زین چشم تر بریزی
Dün sübhdəm ki, laləvü nəsrin salıb niqabDün sübhdəm ki, laləvü nəsrin salıb niqab,Gül çöhrəsindən atdı səba pərdeyi-hicab,
Şura mətbuatıŞura mətbuatı haman mətbuatdır ki, Şura daxilində zühura gəlir.Şura mətbuatı bir neçə qismdir: 1) firqə mətbuatı, 2) işçi mətbuatı, 3) kəndli mətbuatı, 4) dərs kitabları, 5) allahsızlar mətbuatı və qeyriləri.
Nigârâ firkatundan cân üzileNigârâ firkatundan cân üzileVisâlün sâ'atinde dil ezile
Газель 431سوی می خانه میکشی دستمعاشق و مفلس و تهی دستم
Отдельное стихотворение 4سرگرانی مانع است از آمدن تیر تراانتظار تیر خواهد کشت نخجیر ترا
Газель 359به خرد راه عشق میپوئیبه چراغ آفتاب میجوئی
Газель 807حال دل پیش تو گفتم، که تو یارم باشینه بدان تا تو به آشفتن کارم باشی
Fəsli-ibtilayi-Nuh əleyhissəlamBadiyeyi-möhnət bəlakeşlərinin və badeyi-məhəbbət sərxoşlarının biri dəxi həzrəti-Nuh Nəbidir ki, doqquz yüz il hədəfi-sihamisiyasəti- süfəhayi-qövm olduvə səngdillər cəfasın çəküb səbr qıldı və də’vət etməkdən təqsir etmədi və dəqayiqi-təbliği-əhkami-İlahidə andan təkahül və təkasül zühurə yetmədi. Təzəllümdə məsturdur ki, ol vaze’i-qanuni-şəriət və ol gülzari-rəyahini-kəramətə hər gün səhabisitəmdən jaləvar ol miqdar səngi-siyasət yetərdi ki, cismi-lətifi lə’liabdar kibi daşlar içində itərdi. Əmma yenə Cəbrail hazır olub, ol gülibağirisaləti laləvar cameyi-pürxun və ə’zayi parə-parə ilə daşlar içindən çıxarub, pərü balın ə’zasına sürüb, səhhət verüb üzərindən gedərdi və ol Həzrət yenə əncümənarayi-qövm olub kəlimeyi-"Qulu la ilahə illəllah" ibarətilə anlara ağazidə’vət edərdi. Müddətiömründə bu təriqi məsluk edüb, üç qərnün qövmi ilə
Türk kitablarıBir səyyahın rəvayətindən*Rusiya şəhərlərini gəzib dolanandan sonra Rostovdan keçdim, Şimali Qafqaza daxil oldum. Bir baş üz qoydum Tiflisə tərəf. Sonra getdim İrəvana, Naxçıvana. Oradan yenə qayıtdım Tiflisə və buradan da yollandım Bakıya.
Nigârı bağda gördüm gök içindeNigârı bağda gördüm gök içindeNola güneşi gördüm gök içinde
Газель 434سفر گزیدم و آهنگ آن جهان کردمبرای حضرت جانان وداع جان کردم
Отдельное стихотворение 5تا نگیرم بوسه از لب گلعذار خویش رانشکنم از چشمه کوثر خمار خویش را
Газель 361صید توام فکندی و در خون گذاشتیصیدی ز خون و خاک چرا برنداشتی
Газель 808نه پیمان بستهای با من؟ که در پیمان من باشیمن از حکمت نپیچم سر، تو در فرمان من باشی
Bu, şükufeyi-gülzari-tövhiddir və növbaveyi-bustani-təmciddirEy munisi-əhli-zövq yadın,Əbvabi-oraəl kilidi adın!
Yazıçılar bayramıHəmin ilin indiki iyun ayına “yazıçılar bayramı” ad qoymaq olar; çünki həmin ayın müddətində Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan yazıçıları əl-ələ verib “birlik” əmələ gətirdilər. Həmin birlikdən məqsəd bir-birindən xəbərdar olmaq, yazıların mövzusunu bir-birinə yavuqlaşdırmaq və ümumiyyətlə qələmlə çalışmağın amal və niyyətini birlikdə aydınlaşdırmaqdır.Ancaq qorxuram bu ittifaqda bizim türk yazıçılarımızın işi bir qədər axsıya; yəni sözün açığı–qorxuram biz qonşularımızla tuşbatuş gedə bilməyək. Bunun ümdə səbəbi budur ki, biz müsəlmanların içində qədim vaxtlardan indiyə kimi yazıçılıq bihudə bir peşə hesab olunubdur. Və onunçün də yazıçıların heç bir yanda qədr-qiyməti olmayıbdır, savayı münəccim Hacı Nəcmüddövlənin təqvimbazlığından və müctəhidlərin xabnamələrindən və dindar şairlərimizin növhə və qəsidələrindən.
Gamzen sanemâ urdı yine yara yürekdeGamzen sanemâ urdı yine yara yürekdeNe sahlamışam görseyidün yara yürekde
Газель 436بدوستی، که ترا نیک دوست می دارمبجان دوست، که از غیر دوست بیزارم
Отдельное стихотворение 6آتش افروز جنون شد دامن صحرا مراطشت آتش ریخت بر سر لاله حمرا مرا
Газель 363زین نیم جان که دارم جانان چه خواست گوئیکرد آنچه خواست با دل از جان چه خواست گوئی
Газель 809بکوش و روی مگردان ز جور و بارکشیمگر مراد دل خویش در کنار کشی
Bu, münacat dəryasından bir cövhərdir və təzərrö' mə'dənindən bir gövhərdirYa Rəb, kərəm et ki, xarü zarəm,Dərgahə bəsi ümidvarəm.
Əliqulu QəmküsarMəlum ki, Azərbaycanda müqtədir şairlərimiz yox olmayıbdır, ancaq şair Əliqulu Qəmküsar bizim məxsusi qələm yoldaşımızdır, belə ki, “Molla Nəsrəddin”in 3-cü ilindən, yəni 1908-ci sənədən başlayaraq, Qəmküsarın mənzum və mənsur əsərlərinə, məqalə və şerlərinə rast gəlmək olar. Şairimizin əvvəl illərdə “Xadimi-millət”, “Otaylı” və son illərdə “Cüvəllağı”, “Cüvəllağı bəy”, “Sarsaqqulu bəy” təxəllüsləri məşhurdur. Belə ki, həmii təxəlluslərlə Qəmküsar yoldaşımız məcmuəmizdə iştirak edibdir.Qiymətli Qəmküsar yoldaşımızın “Molla Nəsrəddin”də dərc etdiyi qüvvətli şerlərdən biri məhərrəm təziyəsində əbləhanə baş yarmaq haqqında yazdığı: