Fikrət!

Ey inqilab şairi, tari-rübabının,Tə'siri olmadı nəğəmi-inqilabının –

Məhəmməd Hadi2 dəq
[Şərq ilə Qərbi müqayisə]

Məğribdə hikmət əhli izhari-sən'ət eylər,Şəhbali-mə'rifətlə ehrazi-rüf'ət eylər,

Məhəmməd Hadi6 dəq
Meydani-hərb xatirələrimdən

Tutmuşdu topun səsləri afaqü səmayı,Enməkdə idi yerlərə əhzari-şitayı.

Məhəmməd Hadi1 dəq
Ulduzlu bir gecədə müharibə tamaşası və “Şahnamə” şairi-ziiqtidarını xatırlamaq

Müharibə mənzərələrindən*Uxalmış göyə yerdən əhəngi-cəng,

Məhəmməd Hadi2 dəq
Qış günlərində odlu fəğanlar

Həmişə yaxşılıq baş verməli insan olanlardan,Yamanlıq sadir olmaz rəhbəri vicdan olanlardan.

Məhəmməd Hadi2 dəq
Acı həqiqətlər qarşısında dadlı xatirələr

Çox bağırdıq ki, nisanın da böyük xidməti var,Rolu var, qulluğu var, güclü əhəmiyyəti var.

Məhəmməd Hadi2 dəq
Əməl

Əməl bir nurdur, yə's isə bənzər tibq zülmətə,Bu oylə bir həqiqətdir ki, hacət yoxdur isbatə.

Məhəmməd Hadi5 dəq
Bəşər

Bəşər! Ey canlı bir hikmət, böyük qüdrətlərin vardır,Böyük əqlin, böyük fikrin, böyük qüvvətlərin vardır.

Məhəmməd Hadi1 dəq
Vaxtın səsi və həyatın sözü

Elmin, hünərin, mə'rifətin varsa, buyur gəl,Yoxsa, bu həyat aləmində olma bir əngəl!

Məhəmməd Hadi2 dəq
Ayrılıq dəqiqələri

Əsgərlər hərbə gedərkən*Ağlayan gözlər, ağlanan sima,

Məhəmməd Hadi1 dəq
Bədbəxt kor çocuq

Karpat xatirələrindən*Dünya üzünə gəldiyi hala iki ildir,

Məhəmməd Hadi1 dəq
Qürbət ellərdə yadi-vətən

Karpatda ikən*Karpatın dağları nigahımda –

Məhəmməd Hadi6 dəq
Aydınlıq bir gecədə təfəkkür dəqiqələri

Bir sür'əti-bərqiyyə ilə xaneyi-səyyar –Getməkdə idi... mən dəxi müstəğrəqi-əfkar,

Məhəmməd Hadi2 dəq
Həyati-hazirəmizin ilhamları

Başdan-başa bir kölgə bürünmüş kimi aləm,Üzlərdə nümayan oluyor sayeyi-matəm.

Məhəmməd Hadi1 dəq
Şe'r inciləri

Firişteyi-ilhamə*Gözəlliyin sənə bəxş eyləmişdir istiğna,

Məhəmməd Hadi1 dəq
Baharın ilhamları və ictimai rəmzlər

Tə'siri əyan olmadadır fəsli-baharın,Şad eyləyəcək dilləri əlhani həzarın.

Məhəmməd Hadi3 dəq
Kor soqqur

Dünya üzünə gəldiyi hala neçə ildir,Yer, göy nasıl imiş, buna agah deyildir.

Məhəmməd Hadi2 dəq
Qəmərə

Ey səmanın qədim olan qəməri,Saneyi-aləmin münir əsəri.

Məhəmməd Hadi2 dəq
Ey zavallı bəşər

Əlinlə təng qıldın başına bu enli dünyanı,Yaxıb yandırdın, ey bədbəxt, bu gülşənli dünyanı.

Məhəmməd Hadi1 dəq
Hərarətli şe'r və yaxud qızdırmalı halımda saçmalarım

Səməd Mənsur qardaşıma*Gözüm bir gülməyir bu ərzi-fəryadı gören gündən,

Məhəmməd Hadi3 dəq
Dilbər

Ey yüzü gül, ləbi qönçəSiyah zülfü rəsən dilbər

Mirzə Ələsgər Növrəs1 dəq
Mən oldum

Çərxin yaman gərdişindənƏcəb sərgərdan mən oldum

Mirzə Ələsgər Növrəs1 dəq
Danabaş kəndinin müəllimi

Komediya, 4 məclisdəƏhvalat vaqe olur İrəvan quberniyası, Danabaş kəndində, miladi tarixinin 1895-ci ilində.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Birinci məclis

Danabaş kəndinin kənarında xirmən. Bir bütün taxıl tayası, bir başı açılmış taya, haman kəndli Məşədi Ağakişi on iki yaşlı oğlu Əsəd ilə bahəm xırman döyürlər. Məşədi Ağakişi əlində yaba, küləşi eşələyib qarışdırır. Bir vələ iki öküz qoşulub; Əsəd minib vəlin üstə və öküzləri çubuq ilə sürür. Tayanın kölgəsində bir köpək yatıb, dilini çıxardıb istidən ləhləyir. Bir tərəfdə tayanın dibində su bardağı, çörək düyünçəsi, əyin paltarı və bir neçə boş çuval. Məşədi Ağakişi başına dəsmal bağlayıb; ata və oğul, isti olmağa görə, köynəkçəkdirlər. Hər ikisinin ayağında çarıq. Əsəd “he-he” deyə-deyə öküzləri sürməkdə idi ki, qonşuları Kərbəlayı Mirzalı tələsik xırmanə çatıb, tövşüyə-tövşüyə xəbər verir.Kərbəlayı Mirzalı. Məşədi Ağakişi, bilirsən nə xəbər var? Evin tikilməsin, bu sabah kəndə, mən deyə bilərəm ki, yüz də olmasa, bəlkə əlli atdı gəldi; hamısı da böyük-böyük adamlardı. Qanmıram bu nə sirdi?

Cəlil Məmmədquluzadə7 dəq

Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.