Hüseyn Cavid · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Mən nə idim?Şərqin əzilmiş qadını!
Sevinmə, gülmə, quzum!Sevinmə, gülmə, quzum, kimsənin fəlakətinə;Bu hal, əvət, eyi bir şey deyil, sevinmə, saqın!
Son bahardaHəmşirəzadəm için*Kədərli, sisli bir aqşamdı, ağlıyordu səma;
Yadi-maziMazi!.. O gözəl xatireyi-şövqü şətarət,Hər an oluyor hafizəpirayi-təhəssür.
AzərDÜŞÜNDÜM Kİ…**Düşündüm ki, əməl çəmənzarında
Bən istərim kiBən istərim ki, gözəllər, bütün gözəlliklərUzaq-uzaq, pək uzaq bir üfüqdə əylənsin.
Dün və bu günDün səadətlə parlayan gözlər,Şimdi yəsü kədər nisar eylər.
Ey ruhi-pürsükun!Ey bənliyimdə hakim olan ruhi-pürsükun!Ey ruhi-münfəil! Səni gördükcə həp zəbun;
Hərb və fəlakətUçar, uçar, yenə ruhum diyari-hüznə qoşar;Uzaq, uzaq, çox uzaq bir mühit içində yaşar.
Hübuti-AdəmDeyirlər bir zaman Adəmlə HəvvaYaşarmış rövzeyi-cənnətdə tənha.
İki həmşireyi-lətafətü anBəzən əsla umulmayan yerdən,Nə qədər bəxtiyar olur insan!
Mənim tanrımHər qulun cahanda bir pənahı var,Hər əhli-halın bir qibləgahı var,
QaçqınÖrtünmə, dur! Kimsən, nerəlisən sən,Gözəl qaçqın, başı bəlalı qaçqın!
Solğun bənövşələrBir müsamirə xatiratından.Boynu bükük, ey öksüz mənəkşələr!
Vərəmli qızSarı gül! Ey şikəstə, solğun nur!Niçin aludeyi-xəyal oldun?!
Bir zamanlarBir zamanlar sənin pənbə kölgəndəPək bəxtiyar idim, nazlı dilbərim.
Elmi-bəşər“Bir məktub münasibətilə”Bəradərimə:
Hər yer səfalı, nəşəliHər yer səfalı, nəşəli, hər şey tərəbnisar...Hər dəm gülümsədikcə günəş, məst olur bahar.
İbtilayi-qəramDinliyorkən lisani-şerimi bən,Bir yetimin lisanhalı kibi,
Öksüz ƏnvərDoquz yaşında zəki, uslu bir çocuq: Ənvər...Sinifdə tam iki ildir, birincilikdə onun
Qomşu çiçəyiSarışın balkonun kənarında,Yazın atəşli zərbəsilə solub
Şeir məftunuPürhəvəs şerə mübtəla bir qız,Nura aşiq sevimli bir yıldız.
Yaş zindanlar yuvamızYaş zindanlar yuvamız,Fəlakət aşinamız.
Bənim tanrımHər qulun cihanda bir pənahı var,Hər əhli-halın bir qibləgahı var,
Hali-əsəfiştimalımı təsvirdə bir ahi-məzlumanəHər kəs aləmdə bir bəlayə düçarOlur, amma mənim kimi olamaz.
Nəcmi-geysudarSən ey yüksək fəzalardan aşan səyyahi-zərrinpər!Uzaq, ey nəcmi-geysudar! Uzaq gəz, ərzə yaqlaşma!
Türk əsirləriErkək, qadın, əsgər, çocuq, ixtiyar— Əsir — deyə, minlərcə türk övladı:
Verdim o gün ki, zülfi-pərişanə könlümüVerdim o gün ki, zülfi-pərişanə könlümü,Saldı nigar o zülfdə zindanə könlümü.
Xuraman-xuramanPənbə, şəffaf, ipəkli bir çarşaf,Lərzişi-səfvətilə hər saət
iştə bir divanədən bir xatirə“Sən nəsin? Kimsin?” deyən ariflərə*Arqadaşlar! Sormayın, hiç sormayın!