Məhəmməd Hadi · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Gülşəni-aləmdə bir gül varmı bixar olmasın?Hansı bülbüldür cəfayi-xardən zar olmasın?
Nəvəhati-həyatCahan didəmdə durmuş bir zülamabad halında,Edir isbat mövcudiyyətin fəryad halında.
Ey pəriyi-istiğna!Hicrin misalı canımı yandırdı vüslətin,Hirani-eşqdirmi behişti təbiətin?
Duşizeyi-hürriyyətəDüxtəri-napakdamən sanmayın hürriyyəti,Hərkəs olmaz rahyabi-həcləgahi-vüsləti.
Maarifə dairŞükufəzari-ədəb nəfhəbəxşi-vicdandır,Ədəb çiçəklərinə gülstan--dəbistandır.
QələmQələm, ey baisi-imrani-aləm,Kərametbəxşi-növ'i-ibni-Adəm!
Cəhalətimdən şikayətVarmı bundan yuxarı uçmağa iste'dadım?Qabiliyyət pərimə zəxm vurub ustadım.
Sofiyə-zahidəSofi! Gəl öyrən həyatın tərzini heyvandən,Dersən insanəm, fəqət bibəhrəsən ürfandən.
Hübbi-vətənXoşca tənzir etməyə övladi-millət halını,Lövheyi-vicdanə təhrir et vətən amalını.
Təraneyi-əhrarənəCahan yeksər münəvvər oldu nuri-ədlü ra'fətdən,Bizik məhrum olan yalnız bu feyzi-adəmiyyətdən,
DilənçiGötürüm bir səfili-cadənişin,Bürümüş çöhrəsin zilali-məlal,
Əməli-müxəyyəlEy baği-əməl, açıl, bahar ol,Ey sevgili qönçə, xəndədar ol!
Alihəyi-hürriyyətə!Bir qaranlıq gecəydi, tutmuş idi –Vətənin, millətin səhərlərini,
Təkamüli-mə'kus və ümmidi-pərişanBir gözələ*Şəbrəng saçların nə pərişandır, ey pəri,
Gərəkməz!Nazəndə nəvazişlərin eylər dili lərzan.Möhriq baxışın etmədədir ruhumu suzan.
Cinsi-lətifəBəxti-siyahi-millətə bənzər niqabınız,Şərqin mühitimi o qaranlıq siyabınız?
Ulduzlara doğruDəsti-təsxirində tutmuşkən bəşər dünyaları,Yerləri, mə'dənləri, heyrətfəza dəryaları,
İranlı qardaşlarımaİran! O bizim Şərqimizin məhdi-kəmalı,Ərbabi-ədəb bəsləyən ağuşi-cəlalı.
Mütaliəyə dairKəndində yar et, əfəndim, dəftəri-canpərvəri,Ruhbəxşi-mürdəgandır elmü hikmət dəftəri,
İlhami-XəyyamÖmər Xəyyam ki, mədəni və dühaşünas olan millətlərin tarixində, tarixi-ədəbiyyatında xeymezəni-əzəmət və ehtişam olmuşdur, Xəyyam zindənamdır, əbədhəyatdır, cavidani bir diriliyə malikdir...Şirvanın, o şəhri-viranın, o xaki-xüsrannişanın laqeyd və laübalı şairi, şairi-əzimüşşə'ni deyir ki:
Tövsiyyeyi-mürğXitab eylər bizə bir mürğ, der: insanlar, insanlar!Nədir tutmuş cahanı nalevü əfğanlar, insanlar?!
Sevgili şagirdlərimizə ərməğanDəbistan bir baharistan, onun əzhari ürfandır,Dəbistan bir nihalistan, onun əsmari ürfandır.
Bədayeyi-təbiətƏrzi-rüxi-bəhcət ediyor lövhi-təbiət,Feyzavəri-vicdan oluyor sanki həqiqet.
Amali-vicdanNihali-eşqi-əbnayi-bəşər xatirnişanımdır,Məhəbbət meyvəsi məhsuli-nəxlistani-canımdır.
Dad istibdaddan!Qaldıq əlində bir sürü ərbabi-vəhşətin,Olduq əsiri pənceyi-qəhrü müsibətin!
İstiqbalımız parlaqdırAçar firdovsi-hürriyyət, füyuzabad olar aləm,Gülər sübhi-həqiqət, mə'dələtmö'tad olar aləm,
MəktəbMəktəb nə demək? Xadimi-qüdsiyyəti-millət.Məktəb nə demək? Baisi-ülviyyətü şövkət.
Məktəb şərqisiMəktəb nə demək? Şəmsi-şəbistani-cəhalət.Məktəb nə demək? Gülşəni-ürfan, kəmalət,
Bu da bir həqiqətAşiqi-sadiqləriz, pünhan deyil bürhanımız,Kizbdən varəstə qalmış, şükr olsun, canımız.
Şeyxlərə-işanlaraAfərin olsun sənə, ey “filusuf”i-zifünun!Pərvərişyabi-fünunun zümreyi-layə qilun.