Vaveylayi-nifrət

Təməddün əhli olmuş elm ilə alim, ziyalanmış.Pozulmuş milləti-islamın əxlaqı, fənalanmış,

Abbas Səhhət19081 dəq
Aləmi-islama

Dinlə əlhanını sınıq sazımın,Millətə qəlbən ağlayan bacıdır.

Abbas Səhhət19121 dəq
İnsanlıq vəzifəsi

Namusi-rəayani çəkən hər ümərayə,Əlbəttə, dilü canla itaət gərək olsun.

Abbas Səhhət19121 dəq
Şair

Dəhrin fəna mübarizəgahi-həyatına,Hökmi-qəza əlilə atılmışdı bir səbi.

Abbas Səhhət1 dəq
Çəpər çəkməsin

Zəmanəmiz Nuşirəvan əsridir,De bağbana, bağa çəpər çəkməsin!

Abbas Səhhət19121 dəq
Cücələr

Cücələrim birər-birər,Suyu görüb yavuq gələr,

Abbas Səhhət19071 dəq
Ulaq və aslan

Bir xoruz ilə bir zaman eşşəkKənd içində gəzirdilər tək-tək.

Abbas Səhhət19091 dəq
İlk bahar

Gəldi martın doqquzu,Bayram etdik novruzu.

Abbas Səhhət19121 dəq
Cərrahlıq

A.P.Çexova nəzirə*Dəllək dükanıdır. Dükanın içərisindəki sağ tərəfdə olan şirəli səkinin üstünə salınmış yırtıq həsirin üzərində başaçıq oturan müştərinin üstünə qırmızı, çirkli fitə salınmış; qabağında başı keçəl balaca şagird ovuc ilə tasdan su götürüb müştərinin təpəsindən tökür və boynuna, boğazına calanırkən onun başını isladır.

Abbas Səhhət19156 dəq
Qaragünlü Həlimə

Qış fəsli idi. Təqribən gecəyarısından dörd saat keçmişdi. Dağların, qayaların zirvələri zəif, sönük bir işıqla ağarmışdı. Günəş hənuz tülu etməmişdi. Hava qayətdə soyuq idi. Yalçın qayaların, yüksək dağların üzərində tərakim etmiş qar komaları və buz parçaları əcəb qəribə surətlər təşkil etmişdi. Şiddətli əsən soyuq külək ağacların qurumuş budaqlarına, qayaların buzlu yarğanlarına çarpdıqca vahiməli səslər törədirdi. Neçə gündən bəri arasıkəsilmədən eşidilməkdə olan top gurultuları bir az yavaşımışdı. Get-gedə hava işıqlanıb günəş ziyasının müqəddimətilceyşi ətrafdakı dağların zirvələrində nümayan oldu. Bu heyndə Bayburt şəhərinin içərisinə bir hövlnak çaxnaşma düşdü. Bu vəhşət qalanın təslim ediləcəyi xəbərindən nəşət etmişdi. Əhali sərasimə əlinə gələni götürüb qaçışırdılar. Bəşər balaları qoyun-quzu kimi mələşərkən çöllərə dağılmaqda idi. Qohum-qonşuları, heç kəs, heç kimsənin yadına düşmürdü. Hər kəs öz canının qeydində, hər kəs öz başının harayında idi. Anbarlara, tayalara od vurulmuşdu. Şiddətli küləyin zərbəsindən yanğın anbaan artmaqda idi. Bir neçə saat ara vermiş top atəşi yenidən fəaliyyətə başlamışdı. Peydərpey atılan top qumbaralarının düşüb partlamasından hər tərəfdə bir atəş tufanı vücuda gəlmişdi. Bir az fasilədə şəhər bom boş boşaldı. Getməyə qüdrəti olanlar təmamən qaçıb dağıldılar. Yalnız bəstəri-ehtizarda bulunan yetmiş yaşlı Hacı Nuru kişinin əyalı Həlimə kəsrəti-hüzn və kədərindən çıldırmaq dərəcəsinə gəlmiş ikən əzizliklə böyütdüyü balalarını xilas etməyi düşünürdü. Ancaq ağlına bir şey gəldi: belə ki, qorxudan titrəyib dili tutulmuş, çığırışan on yaşlı Zeynəb adı qızının və altı yaşlı Əhməd adlı oğlunun əlindən tutub evlərinin zirzəmisinə apardı. Sonra oranın döşəməsi üzrə təbiyə edilmiş bir taxta qapını qaldırıb titrək bir səda ilə: “Burası pək əski bir lağımdır, mədxəli bura isə, məxrəci məmləkətimizin içərisindədir. Allaha əmanət olasınız, balalarım, bu yol ilə gediniz, hər halda bir tərəfə səlamət çıxarsınız ümid edirəm” – deyə Həlimə geri döndü.Zavallı çocuqlar qorxudan nə lağımın içərisinə girməyə, nə də analarının yanına qayıtmağa cürət edirdilər. Cansız bədən kimi hərəkətsiz qalmışdılar.

Abbas Səhhət6 dəq
Sabirin tərcümeyi-halı

Mirzə Ələkbər Sabir Tahirzadə 1278-ci sənaye-hicridə zihiccə ayının əvvəlinci günündə Şamaxıda təvəllüd etmişdir və rəcəb ayının 28-də, 1329-cu ildə vəfat etmişdir.8 yaşında məktəbə gedib oxuduğunu yazmağa həvəsnak olduğundan mollası tərəfindən afərin əvəzinə döyüldüyünü uşaq dili ilə bu sayaq nəzm etmişdir və rəsmi-xətti də böyləcə imiş:

Abbas Səhhət9 dəq
Bir-iki söz

Şairlik iddiasını etməməkdən başqa hələ onun məqami-büləndini vəsf və bəyan etməkdə olan ədəmi-iqtidarımı da kəmali-icz ilə iqrar edirəm. Burasını Şeyx Nizami həzrətlərinin:Pişü pəsi daşt səfi-kibriya

Abbas Səhhət19121 dəq
Müsəlman ürəfaları

Yeri düşsə əgər müsəlmandır,Vaxt olur ya İvan, ya Vartandır.

Abbas Səhhət19101 dəq
Füzulinin bir qəzəlini tərbi

Dərdə düşdüm əsərindən sitəmi-hicranın,Çarədən ötrü dolaşdım nərəsin dünyanın.

Abbas Səhhət19121 dəq
Vətən

Qafqaz qitəsidir mənim vətənim,Simürğün sayəsində məskənim.

Abbas Səhhət19141 dəq
Təqdir edəlim!

Kəlniyət! Gəl yığalım Qafqazın ər-övrətini,Sayalım sevgili millətçilərin himmətini,

Abbas Səhhət19123 dəq
Zəhmət çəkmə!

İki gözüm, millətçün zəhmət çəkib çalışma,Yanıb millət oduna pərvanə tək alışma.

Abbas Səhhət19122 dəq
“Üxüvvət” məktəbi

Nə oldu, Şirvan əhli bəs –Mədrəseyi – “Üxüvvət”in?

Abbas Səhhət19121 dəq
“Səni mən sevməyirəm, sevməyirəm...”

Bir zaman millətimiz alim idi,Bilmirəm noldu ki, yatdı əbədi.

Abbas Səhhət19121 dəq
Bir məktuba cavab

Sorma dəxi sorduğun əhvaldən,İştə, bəidəm bu gün iqbaldən.

Abbas Səhhət19121 dəq
9 mart

Cəmo Cəbrayılbəyliyə*Ey sevgili yavərim Cəmobəy!

Abbas Səhhət19153 dəq
Ana və oğul

Hər sabah gün ki, saçar aləmə nur,Danədən ötrü uçar cümlə tüyur,

Abbas Səhhət19071 dəq
Sərçə və qırğı

Sərçəni bir qırğı edərkən şikar,Bir tələyə oldu qəzadan düçar.

Abbas Səhhət19091 dəq
Müqəddimə

Yazmaq bir fikrə möhtac isə, tərcü- mə etmək iki fikrə və hüsni-intixab üç fikrə möhtacdır.*Səid bəy*

Abbas Səhhət19121 dəq
Millət məclisi

Türk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.

Abbas Səhhət19173 dəq
Şeyx Sədi

Sədi, əya şairi-şirinkəlam!Xabgəhin rövzeyi-darüssəlam.

Abbas Səhhət18981 dəq
Dərya kənarı

Bir gün qəmi-dövrandan usandı dili-zarım,Bir sahili-dəryayə tərəf düşdü güzarım.

Abbas Səhhət19052 dəq
Dilbəri-hürriyyətə

A sevdiyim, aç bir niqab üzündən,Məcnun tək Leylaları divanə qıl!

Abbas Səhhət19071 dəq
Yad et!

Vəqta ki, keçər bu leyli-zülmət,İşraq edər əxtəri-həqiqət,

Abbas Səhhət19082 dəq
Yay

Təmuz ayında dan yeri ki, başlayar açılmağa,Səmaya doğru qırmızı alov durar saçılmağa.

Abbas Səhhət19081 dəq