Haşımbəy mərhum üçün

Haşımbəy Vəzirov cənablarının ruhuna ithaf*Ey yorulmaq bilməyən ustadımız!

Abbas Səhhət19161 dəq
Yaz

Qızışdırar bahar ayı yerin, göyün havasını,Dəyişdirər, tünüklədər xəlaiqin libasını.

Abbas Səhhət19081 dəq
Tərəqqi və təbiətin qanunu

Yay fəsliydi, bir gün axşam çağında,Gəzişirdim Qız qalası dağında.

Abbas Səhhət19112 dəq
Qara xəbər

Ey qare! Məqaləmin sərlövhəsi nəzərinizə çarpdıqda bir müsibət xəbəri olduğunu, yəqin ki, biləcəksən. Və lakin hansı böyük bir nemətin millətdən fövtə getdiyini duymamış isən, qoy deyim: qəzetləri, jurnalları oxuduqda o həvəslə oxuduğun gözəl-gözəl şeirlər, şirin-şirin məzmunlar, duzlu-duzlu sözlər ki, bir anda səni həm ağladıb, həm güldürürdü – onları daha bir də görməzsən. Zira onların nazimi, onların mübdəi, onların müxtərei olan sevgili, əziz şairimiz Sabir əfəndi əlimizdən getdi!Yalnız bir istəkli rəfiq, mehriban dost itirdiyimdən bu qədər mütəəssir deyiləm. Bir böyük millət bir qiymətli şair itirdiyindən kədərim bilmüzaəfdir. Sabirin vəfatı millət üçün bir ziyani-əbədidir, bir zərbeyi-fəlakətdir ki, onun ağrısını millət öz vücudunda hələ sonralar dərk edəcəkdir. Biz indilik buralarını danışası deyilik. Əlhal Sabirə bir qədər ağlamaq istəyirəm, ey qare! Sözümü mövqesiz görüb də mənə sərzəniş etmə. O böyük şairə, o istəkli, əziz rəfiqimə xitabən qələmin hissiyyatını bəyan etməkdən keçməm deyirəm:

Abbas Səhhət19111 dəq
Qış

Payız çatanda axıra boranlı, qarlı qış yetər,Soyuq, yağış, küləkli qar xəlaiqi məlul edər.

Abbas Səhhət19081 dəq
Vətən

Könlümün sevgili məhbubu mənim,Vətənimdir, vətənimdir, vətənim.

Abbas Səhhət19091 dəq
Oxucularıma

Ey möhtərəm qarelərim! Topladığım bu əşar,Həp ürəkdən çıxan bütün ixtiyarsız fəryaddır.

Abbas Səhhət19121 dəq
Nəvayi-aşiqanə

Yaran, bahar mövsümüdür, aşiq olmalı!Canan yolunda ölmək üçün şaiq olmalı!

Abbas Səhhət19151 dəq
Şamaxı zəlzələsi

Keçmişdi keçən şəb gecədən bir neçə saət,Məhtab ilə olmuşdu cahan qərqi-lətafət.

Abbas Səhhət19063 dəq
Şərarə

Ey qələm! Yazmada atəşbar ol!Ey dili-qafil! Oyan, huşyar ol!

Abbas Səhhət19161 dəq
Dəvət

Arxadaşlar! Elm lazımdır ki, tapsın din həyat.Elm ilən hasil olur izzət, tapar millət nicat.

Abbas Səhhət19061 dəq
Qəzet nədir?

Ey sananlar qəzeti şeyi-həba.Bu təğafül nə rəvadır, əcəba?

Abbas Səhhət2 dəq
Alimnümalar

Üzü insan, qafada heyvandır,Zöhddə iddiası Səlmandır.

Abbas Səhhət19101 dəq
Sabir

Sabir, ey alami-xəlqə tərcüman!Ey hər anda kasə-kasə zəhr udan!

Abbas Səhhət19111 dəq
Qış

Bir az əvvəl sağa-sola uça-uça fırlanan,Parça-parça qarlar indi yavaş-yavaş düşüyor.

Abbas Səhhət19121 dəq
Güllərin bəhsi

Q ı z ı l g ü lMən şahıyam qönçələrin, güllərin,

Abbas Səhhət19081 dəq
Ana və bala

Oturmuş ana,Basmış bağrına –

Abbas Səhhət19121 dəq
Üçüncü bir düşmən

Məmləkətimizin keçirməkdə olduğu bu böhranlı dəqiqələrdə – ki, bir tərəfdən xarici və bir tərəfdən daxili düşmənlər ilə mübarizə etməyə məcburuq, – iştə üçüncü bir düşmən də bizi təhdid edir. Fəqət bu düşmən, daha bədtər, xunxar, əski hökumət tərəfdarlarından da yaman qəddardır. Bu düşmən heç kəsə rəhm etməz. Bu düşmən kimsəyə aman verməz: arvad-uşaq, kiçik-böyük, yaşlı, cavan, qəvi, zəif – hər kəs olursa-olsun, bu düşmənin əlindən qaçıb qurtarmaz. Bu düşmən qövmiyyət, cinsiyyət tanımaz, məzhəb, millət anlamaz. Amansız sualtı müharibəsi bunun yanında toy-bayramdır. Çeppelinlər bunun müqabilində oyun-oyuncaqdır.Bu düşmən kimdir və nədir? – deyə sual olunduqda, ərz edirəm ki, o xəsmi-cani aclıq və qəhətlikdir!

Abbas Səhhət19173 dəq
Vaveylayi-nifrət

Təməddün əhli olmuş elm ilə alim, ziyalanmış.Pozulmuş milləti-islamın əxlaqı, fənalanmış,

Abbas Səhhət19081 dəq
Ölü şəhər

Kim baxarsa haçaq bizim şəhərə,Bir məzarlıq kimi gələr nəzərə.

Abbas Səhhət19121 dəq
Yadındamıdır?

Ey hüsni-mücəssəm mələkim, nazlı nigarım,Ey idulim, ey idyalım, ey sevgili yarım,

Abbas Səhhət19122 dəq
Füzulinin bir qəzəlini tərbi

Dərdə düşdüm əsərindən sitəmi-hicranın,Çarədən ötrü dolaşdım nərəsin dünyanın.

Abbas Səhhət19121 dəq
İnsanlıq vəzifəsi

Namusi-rəayani çəkən hər ümərayə,Əlbəttə, dilü canla itaət gərək olsun.

Abbas Səhhət19121 dəq
Aclıq davası

Aclıq davasında yoldan azanlar, qaçıb dazanlar, qəzet yazanlarüçün belə rəvayət edirlər: Saralüddövlə Kirmanşah döyüşündən sonra

Abbas Səhhət19121 dəq
Deyim, deməyim?!

Yenə dərdim təzələndi, “Kəlniyət!”Gözlərimə kül ələndi, “Kəlniyət!”

Abbas Səhhət19121 dəq
İlk bahar

Gəldi martın doqquzu,Bayram etdik novruzu.

Abbas Səhhət19121 dəq
Məktəb şagirdi

İştə bir tərbiyəli, aqil uşaq,İştə bir zirək, ayıq, kamil uşaq.

Abbas Səhhət19121 dəq
“Sövqat” oxucularına

“Sövqat” qəzetinin mövqeyi-intişara qoyulması ilə mətbuatımızın zənginləşməsini və bununla mübarizeyi-həyat meydanında bir qədəm daha irəli qoymamızı görüb də ixtiyarsız da şadlanırdım. Hələ heyətitəhririyəsinin münəvvər gənclərimizdən təşəkkül etməsi məni çox sevindirir. Müvəffəqiyyətlərini diləyirəm. Yalnız quru bir diləməkdən nə fayda? “Keçməsin bu ömrümüz bihudə istimdad ilə” misrasının məzmuni-həqiqətnümununa binaən yalnız diləmək deyil, çalışmaq da lazımdır. Əfradi-millətdən hər kəs gərək öz öhdəsinə düşən vəzifəni ifa etməkdə qeyrət göstərsin. Xassə bu əsri-hazırda, millətlərin çarpışdığı bu zamanda boş oturub quru bir istimdad ilə vaxt keçirmək məsiyətdir. Yaşamaq istəyirsək, gərək çalışalım. Gərək lamə halə qonşularımızda gördüyümüz səy üsullarını qəbul etməkdə tərəddüd göstərməyəlim, qəzetlər, risalələr nəşr edəlim; cəmiyyətlər təşkil edəlim; avam kütləsinin başını bir yerə toplamağa, ümumi ruhu yeniləşdirməyə çalışalım. Fəyyazi-əzəl o vaxtda öz mərhəmətilayətənahisini bizlərə də şamil qılar. Fəqət burada zənni-acizanəmə görə vəzifəmin ən ağırı, ən zəhmətli hissəsi el müəllimlərinin öhdəsinə düşür. Hamıdan artıq gərək onlar ciddi surətdə işə girişsinlər, əzm göstərsinlər. Təpərli olsunlar. Qonşu millətlərin müəllimləri nasıl ciddü-cəhd ilə çalışırlarsa, necə qeyrət göstərirlərsə, biz də onlardan ibrət dərsi alalım. Və lakin nə fayda ki, el müəllimləri adlanan zatların əksəri ana dilinə əsla rəğbət və məhəbbət etmirlər. İstər evlərində, istər məktəblərində ana dilinə dair bir vərəqpara olsun saxlamırlar. Hətta bəziləri var ki, bu dəyərli ada, bu ehtiramlı mövqeyə əsla istehqaqları yoxdur. Əcnəbi dilini bilmədikləri halda ana dillərində qonuşmağa belə tənəzzül etmirlər. Təəssüflər olsun ki, bizim millətdə mühitə çox tez qapılmaq kimi böyük bir nəqisə vardır. Qədimdən bəri bu çirkin adət bizdə mövcuddur. Səviyyeyi-mədəniyyəsi bizdən yüksək olan əqvamın lisanına, adatına, etiqadatına qolaylıqla qapılıb alışmışıq. Məsələn, bir vaxt ərəblərin təhti-hakimiyyətində olduğumuz zaman onların lisanlarına, adətlərinə elə şiftə və firivtə olmuşuq ki, İbn-Sina kimi, Farabi kimi dahilərimiz türk oğlu türk olduqları halda on cildlərə baliğ olan qiymətli əsərlərinin heç birinin türkcə yazmamışlardır. Onlardan sonra yetişən türk şairləri, türk ədibləri ümumən yazdıqları fars dilində olmuşdur. Hələ şairlərimiz, ədiblərimiz dursun, hətta bütün türk sülaləsindən yetişən hökmdarlarımız, padşahlarımız da yazdıqları, qonuşduqları dil fars dili olmuşdur. İndi isə, indi daha nə söyləyim!İş əgər yalnız bir dil bilməyə qalsaydı, yenə dərd yarı idi. Xeyr, əsl əngəl orasındadır ki, əcnəbi millətlərin adətlərinə, etiqadlarına, hissiyyatına qapılmaqda çox laübalıyıq və gələcəkdə bunlardan nə nəticə hasil olduğunu əsla nəzəri-etibara almırıq. Zira bu aşkardır ki, öz qədrini bilməyənin qədrini özgə heç vaxt bilməz. İnsanda gərək izzəti-nəfs, gərək alicənablıq olsun. İnsanam deyən adam gərək bu məziyyətlərə dara olsun. Əgər belə deyilsə, bəs bugünkü gündə bu millətlər müharibəsi nə üçündür? Yəqin ki, bir millət digər millətə üstünlük etmənin qabağını saxlamaq üçündür. Elə isə biz nə üçün öz millətimizi ataq, öz millətimizi mühafizə etmək uğrunda öhdəmizə düşən vəzifəni ifa etməkdə qüsurluq göstərək?

Abbas Səhhət2 dəq
Yay

Təmuz ayında dan yeri ki, başlayar açılmağa,Səmaya doğru qırmızı alov durar saçılmağa.

Abbas Səhhət19081 dəq
Tərcümeyi-halım yaxud hululu

Eşq zənciri qırıldı, yol açın,Ey uşaqlar, hululu gəldi qaçın.

Abbas Səhhət19121 dəq