Sevdiyim

Sizin yerdə nə adətdi Fərhada,Böhtan deyən aşinayə, sevdiyim.

Məhəmməd bəy Aşiq1 dəq
Dürüst olmamış

Kamil ovçu durub ov bərəsində,Atmaz xədəngini dürüst olmamış.

Aşıq Əsəd1 dəq
Ey qorçubaşı, ey sitəm əhlinə pişva

Ey qorçubaşı, ey sitəm əhlinə pişva,Şahın qulu olan sözinə bipir gərək.

Sadıq bəy ƏfşarQəzəl1 dəq
Son söz

“Azərbaycan şairi Nizami” barəsində nəzərdə tutduğumuz plan sona yetdi. Lakin Nizamini tamamilə anlada bildikmi? – Güman etmirəm!Böyük və dahi şair olan Nizami təbiətin bir fenomenidir. Təbiətin böyüklük, gözəllik, rəngarənglik və cazibədarlığını tamamilə qavramaq mümkün olmadığı kimi, təbiət qədər böyük və onun qüdrəti olan Nizami yaradıcılığını da tamamilə qavramaq mümkün deyildir. Təbiətin bir küll halında qavrana bilməsi bir yana dursun, onun qavranıla bilən qismini də olduğu kimi nəql və ya rəsm etmək hər adamın işi deyildir. Nə qədər gözəl qələm, nə qədər sehirli fırça, nə qədər möcüzəli tişə olursa-olsun, təbiətdəki bütün dəyərləri ifadə etməkdə acizdir. Təbiətin bir fenomeni olan şer və hikmət Nizamisini anlayıb anlatmaq da o qəbildəndir.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19495 dəq
Aşıq Lənbərani

Bəzi rəvayətə görə, Asəf Şirvaninin müasiri olaraq "Asəf" təxəllüsü digər bir şair dəxi var imiş ki, əslən Qarabağ mahalında Lənbəran qəryəsindən imiş. Bu şairin ismü nəsəbi bir kəsə məlum deyil. Əgərçi filhəqiqə qarabağlı olsaydı, salxürdə şüəra və ədiblərimiz — ki, əlan hali-həyat üzrə baqidirlər,--onun barəsində az-çox məlumat verə bilərdilər. Vəli bir kəsdən səhih bir xəbər eşitmədik. Hər halda atidə dərc olunan qəzəli lənbəranlı Asəfə isnad verirlər:Cismindimi, bilməm, görünür pirəhən içrə,

Firidun bəy Köçərli19251 dəq
Olma

Məzluma hörmət et, qolundan yapış,Əlindən var-yoxun alandan olma.

Aşıq Mirzə Bilal1 dəq
Düşmüşəm

Qırxlar piri özü verib dərsimi,Şair cərgəsində sana düşmüşəm,

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı1 dəq
Qəzəl: Kuhi-Tur olsa səlabətdə dili-aşiqi-zar

Kuhi-Tur olsa səlabətdə dili-aşiqi-zar,Duymaya tabi-təcəlliyə yenə Musa var

Nitqi Şirvani1 dəq
Kövkəbi-hürriyyət

Şahzadə nağıla başlayaraq deyir:– Şahim, zamani-sabiqdə, Süleyman peyğəmbərin əsrində, tərəfi-şimalda bir tayfeyi-əzim sakin idi. Bu tayfanın vətəni bir cənnət misal məkan idi ki, təbiət öz gözəlliyini orada sübuta yetirmişdi. Lakin bu torpaq bir mərəzi-bidərmana mübtəla olub, o gözəl nə’mətlərdən məhrum qalmışdı. Bu mərəz pirlik mərəzi idi: belə ki, 18 yaşında cavanın saçı-saqqalı ağarıb, beli ikiqat olurdu. Əlləri, ayaqları əsib, gözlərinin nuru gedirdi. Həştad yaşında bir qocaya dönürdü. Bu xalqdan iyirmi beş yaşına çatan olmamışdı.

Süleyman Sani Axundov2 dəq
Dağlar

Zinəti nərgizdən, tər bənövşədən,Al-yaşıl geyinib şad olan dağlar.

Yəhya bəy Dilqəm1 dəq
Əgər qoysan baxam mən bir nəzər ol çeşmi-şəhlayə

Əgər qoysan baxam mən bir nəzər ol çeşmi-şəhlayə,Gözüm çıxsın əgər mən bir də baxsam cami-minayə.

Əbülqasim NəbatiQəzəl1 dəq
Qaldım arada

Müshəfi-hüsnün, ey günəş-rüxsar,Oxunur hər gün ərz ü səmadə,

Vardanlı Mücrim Kərim1 dəq
Birisi nə

Aşiqlərdə gərək üç şey cəm olsun,Birsi sazdı, birsi sözdü, birsi nə?

Xəstə Bayraməli1 dəq
Eyləməz

Aşiqin yar istəsə halın pərişan eyləməz,Aşiqə meyl etməyib xarin fəravan eyləməz.

Mücrüm KərimQəzəl1 dəq
Böyük aşıq

Azərbaycan aşıqları içərisində ən görkəmli yeri Göyçə mahalının xalq aşıqı Ələsgər tutur. Bir əsrdən artıq yaşamış bu böyük aşıq, elə bir bədii səviyyəyə yüksəlmişdir ki, bu gün biz onu Vaqif, Vidadi kimi şairlərimizlə yanaşı tədqiq edib öyrənsək, ona ədəbiyyat tariximizdə olduqca fəxri bir yer versək, məktəblərimizin ədəbiyyat dərsi proqramlarına belə salsaq heç yanılmarıq. Çünki Aşıq Ələsgərin qoşmaları, təcnisləri, dodaqdəyməzləri, həcvləri yüksək mündəricə ilə yanaşı ən zəngin şeir formalarını da qavrayır. Aşıq Ələsgər böyük bir talantdır. Heç də təsadüfi deyildir ki, bu günkü aşıqlarının çoxu onu öz müəllimi hesab edir.Ələsgər şüurlu olaraq öz yaradıcılığı qarşısında müəyyən vəzifələr qoyur. Dünya filosoflarının estetik görüşlərindən tamamilə xəbərsiz olan bu böyük sənətkarın özünə məxsus müəyyən ədəbi kodeksləri də vardır. Görün o, aşıqdan nə tələb edir:

Mehdi Hüseyn19385 dəq
1915-ci il Ardahan-Axisxa-Kars kirğinina

Mərhəmət kanidur Tağiyev Həzrəti,Namiylə dutmişdur cihani zati.

Molla Məhəmməd Səfili1 dəq
I

Tədris hissə müdiri Məlikə xanım onillik məktəb vəsiqəsini Mehmana təqdim edib, ayrılıq əlaməti olaraq, onun boynunu bərk-bərk qucaqladı. Məlikə xanımın qar kimi ağaran pərakəndə saçları Mehmanın şəvə kimi qara qıvrım saçlarına qarışdı.– Oğlum, – deyə müəllimənin yaşaran gözləri doldu. – Düz on ildir ki, sən bizim bu məktəbdə oxuyursan. Düz, on il əvvəl, sən buraya balaca bir uşaq kimi, çantanı yerlə sürüyə-sürüyə gəlib, indi cavan bir oğlan kimi gedirsən... Bu on ilin çox yarısını, mən özüm sənə dərs vermişəm... Sən mənim sevimli balam olmusan... Bu on ildə məktəbdə mən səni həm əxlaqda, həm də oxumaqda bütün uşaqlara nümunə gətirmişəm... Bu gün mən, məktəbi bitirmək şəhadətnaməsini sənə təqdim edib yola salıram. – Məlikə xanım çəkilib Mehmanın gözlərinin içinə diqqətlə baxdı. – Mənim sənə analıq tövsiyəm vardır, – müəllimə göy damarlı əlini qəti bir qərarla qaldırıb: – Hər nə sənəti ürəyin sevsə, onun dalınca da gedərsən, – deyə qeyd etdi, – bu sənin öz işindir!.. Ancaq mənim sənə çox mühüm bir tapşırığım vardır... Hər halda, hansı işdə olursan ol, daxilən-vicdanın pak-təmiz ol!.. Heç kəs bilməsə, tək bir sən özün bilsən belə, mənəviyyatını gün kimi saf, ay kimi parlaq saxla! Heç bir zaman bir balaca nöqtə qədər olsa belə öz ürəyini ləkələmə! – Məlikə xanım qaynayan gözlərini silib əlavə etdi: – Sənin bu dünyada iki anan var, birisi səni doğan ana ki, sən ona həmişə hörmət etməlisən, ikincisi də sənə təlim verən anadır!.. Sən bil ki, bu sözləri sənə anan deyir!..

Süleyman Rəhimov19442 dəq
Saraliban solmuşam

Mən Camalam qürbat əlda,Məlil muşkul qalmışam,

Aşıq Camal1 dəq
IV fəsil, 6

Uçitel birdən-birə titrətməli adam kimi büzüşdü. Pencəyinin yaxasını dartıb düymələdi. Elə bil bir anın içində kişinin beli əyildi. Astaca addımlarla məscidə doğru getdi. Səhər tezdən olmasına baxmayaraq baş molla məscidin yuxarı tərəfində əyləşmişdi. Onun qaşları da, saqqalı da əmmaməsi kimi dümağ idi. Qabağında kitabə, üstündə də Qurani-Kərim var idi. O, Uçitelin gəldiyini hiss etsə də, qımıldanmadı, əvvəlki ciddiyyətilə, sakitcə Quranı oxumaqda davam etdi. Uçitel astanada ayaqqabısını soyunaraq onun mütaliəsinin qurtarmasını gözlədi. Hərçənd, bilirdi ki, molla Qurani-Kərimi oxumaqdan daha çox vərəqlərə baxır və özünü məşğul kimi göstərir. Ancaq gözləməli idi. Quran və namaz üstə olan adamı yarımçıq dindirməzdilər.Aradan xeyli keçdikdən sonra molla Quranı örtdü, əbasını düzəltdi, ağarmış qaşlarının altından boylanan və hələ diriliyini itirməyən gözlərini astaca qaldırıb Uçitelin üzünə zillədi.

İsmayıl Şıxlı19954 dəq
Sənin

Nə yatıbsan ləhaf bəstər içində,Bimarmısan, nədir bəs halın sənin?

Aşıq Pəri1 dəq
Könül, qanın gözümdən navəki-qəmzən rəvan eylər

Könül, qanın gözümdən navəki-qəmzən rəvan eylər,Məsəldir mərdüm içrə: “Məst olan, əlbəttə, qan eylər”.

Xurşidbanu NatəvanQəzəl1 dəq
Ney tək nəvayə gəldi yenə, tutdu nar dil

Ney tək nəvayə gəldi yenə, tutdu nar dil,Bilməm nedim, nə çarə qılım mən, yanar dil.

Həsənəli xan QaradağiQəzəl1 dəq
Bax fələk Şamdə bir zümreyi-kafər yerinə

Bax fələk Şamdə bir zümreyi-kafər yerinə,Künci-viranədə həm Ali-Peyəmbər yerinə.

Əbülhəsən Raci3 dəq
Ey könül, uyma gəl, ol turreyi-tərrarlərə

Ey könül, uyma gəl, ol turreyi-tərrarlərəBəndəlik etmə Məsihi kimi zunnarlərə.

Mir Həmzə NigariQəzəl1 dəq
Qəzəl: Saqın ey qönçə dəhən gül kimi xəndan gəzmə

Saqın ey qönçə dəhən gül kimi xəndan gəzmə,Dağıdıb zülfü pərişan-pərişan gəzmə

Nişat Şirvani1 dəq
Övzai-dəhrü kari-cahanü dövrü-ruzigar

Övzai-dəhrü kari-cahanü dövrü-ruzigar,Daim təğyir ilə təbdil qılıb şüar.

Mir Mehdi XəzaniQəzəl1 dəq
Yarəb, məni cəfayə salan şad olmaya

Yarəb, məni cəfayə salan şad olmaya!Səyyadi-zülmə seyd olub, azad olmaya!

Fatma xanım KəminəQəzəl1 dəq
Qəzəl 2129

Bu göy nədi? – Bir gövhəri, dürdanəsi eşqin,Bəs gün nədi? – Atəş dolu bir xanəsi eşqin.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qitə 357

Ey Xaqani, sən şahların xidmətindən uzaqlaş,Ki, yaxanı qurtarasan siyasət damğasından.

Xaqani Şirvani1 dəq
Rübai 83

Bizlərə göndərdi min bəla fələk,Eylədi çox dərdə mübtəla fələk.

Məhəmməd FüzuliRübai1 dəq