Tonqal

(Mahnı)Bir qırmızı güldür tonqal,

Abdulla Şaiq19421 dəq
Məni sənə bağlayan

Məni sənə bağlayanEşqim, məhəbbətimdir,

Əliağa Kürçaylı1 dəq
Nə faidə, ildə bir yol

Nə faidə, ildə bir yolOlur lazım sizə qurban.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Bahar çiçəkləri

Səd şükr bahar oldu, ötüb fəsli zimistan,Şuralar ilə ziynət alır səhni-gülüstan.

Məmməd Səid Ordubadi1 dəq
Səadətnamə, 1

حمد و فضل خدای عزّوجلهست بر بنده واجب از اول

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi3 dəq
Dolandı

Həbibimdi, təbibimdi Bəsdi yar,Uydu könlüm o dildara dolandı.

Aşıq Alı1 dəq
Yetər

Bu gün bir əcayib gördüm,Təşbehi heyvana yetər;

Aşıq Ələsgər1 dəq
Sığal verib

Gözucu məclisə nəzər yetirdim,Gördüm ki, telinə yar, sığal verib.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Çıxır

Xırda gölməçəni xırda burulğanQaldırır, astarı üzünə çıxır.

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Dəli könlümə nə tədbir qılsam

Dəli könlümə nə tədbir qılsam,Məgər saçın ana zəncir qılsam.

KişvəriQəzəl1 dəq
Şeir 32

به سر خاک پدر، دخترکیصورت و سینه به ناخن می‌خست

Pərvin Etisami1 dəq
Qəzəl 35

بیدل و دلدار نتوانم نشستبیجمال یار نتوانم نشست

Şəms MəğribiQəzəl1 dəq
Deyim, dinlə

Gəl, otur!Bax, belə!

Rəsul Rza1 dəq
Bülbül

Məftuni-şükufəzar bülbül,Xanəndeyi-xüldzar bülbül,

Məhəmməd Hadi2 dəq
Dövlət Duması

Pasxa bayramları olduğu münasibətilə duma bu zaman tətil edib, üzvlərin bir çoxu öz evlərinə getmişlər. Bunların evə getməkdən məqsədləri bir qədər dinc almaq ilə bərabər, məbusları olduqları əhali ilə də bilavasitə görüşüb, danışmaq və onlara duma xüsusunda şayaniəhəmiyyət xəbərlər vermək idi. Lakin bunu qabaqca anlamış olan hökumət üzvləri camaat içinə arzu ilə buraxmır. Hər yerdə onların dalınca nəzarət təyin edib, gözlədirdi ki, üzvlər tərəfindən mitinqlər və ictimai yığıncaqlar qurulmasın və camaat dəxi bundan naşi, mütəhəyyic olmasın. Amma bainhəmə sol üzvlər camaatla bilavasitə görüşüb danışmağı özləri üçün mühüm bir vəzifə bildiklərindən, polis nəzarətinə etina etməyib, mitinqlər qurmuşdular. O səbəbə görə hökumət bu üzvlərin birisini tutub, həbs etmişdi və buraxmamışdı. Duma üzvlərinin belə bir təhqiri və amanda olmadıqları baxüsus sol firqə vəkillərə artıq sui-təsir edib, onlardan bayram əsnasında Peterburqda olanlar söz qoymuşdular ki, bu barədə dumaya ərizə verib, hökumətin bu emalına qarşı etiraz, protest izhar etsinlər. Gələcəkdə dumada bu məsələlər mütaliə olunacaqdır.May ayı daxil olar-olmaz, bayramlar qurtardı və duma üzvləri yavaş-yavaş yığılmağa başlayıb, yenə məclislər quruldu. Birinci məclisdə duma sədri tərəfindən əzalara elan olundu ki, duma ilə həmixtiyar olan Dövlət şurası duma tərəfindən bir çox müzakirələrdən sonra tərtib edilmiş iki qanun layihəsini qəbul edib, bu layihələr padşah həzrətləri tərəfindən təsdiq oludur. Layihələrin birisi əhali möhtaclarına kömək üçün altı milyon manat buraxmaq və digəri isə yeni saldatların miqdarı xüsusundadır ki, bu axırıncı layihənin müzakirəsi dumada örtülü qapı üzrə vaqe olub, müzakirə əsnası üzvlər arasında bir münaqişə dəxi əmələ gəlmişdi. Belə ki, bütün ifrat sollar, yəni ictimaiyyun firqələri yeni saldat miqdarına dair layihəni qəbul etmək istəməyib, onun rəddinə çalışırdılar. Sağ və baxüsus orta kadet firqəsi bu layihənin qəbuluna guşiş edirdi. Müsəlman fraksiyasının və Polşa “Kolo”sının gücü ilə kadetlər ifrat sollara qarşı əksəriyyət təşkil edib, layihəni yeritdilər və qürət nəticəsində duma haman məsələni qəbul etmiş oldu.

Üzeyir Hacıbəyov2 dəq
Sevgi candan ayrılmaz

Sevən könlüm sevdi səni,Sevgi candan ayrılmaz!

Əhməd Cavad1 dəq
Qitə 8

بچه هایِ زمانه رند شدندبی ثمر دان تو ژاژخایی را

İrəc Mirzə1 dəq
Qəzəl 36

شنیده‌ام که به شاهان عشق بخشی تاجبه تاج عشق تو من مستحقم و محتاج

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl1 dəq
Qoşa kəklik

Ordubadın dağlarındaBir cüt kəklik tora düşdü.

İslam Səfərli1 dəq
Itilget

Hər kəs özü qəm çəkməyə daradır, itilget!Qəm çəkmə ki, millət qəmi bicadır, itilget!

Cəfər Cabbarlı2 dəq
Səadət nədir?

Nəsir Sadıqzadəyə*Səadət nə demək?.. - bu sualla mən

Bəxtiyar Vahabzadə19622 dəq
Yaxşı adam

Darıxırdım, yol yoldaşımKöməyimə çatdı mənim.

Qasım Qasımzadə1 dəq
Vəchində peydadır sənin əncari-zati-kibriya

Vəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriya,Ol yüzə qarşuda da şərməndədir şəmsüz-züha.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Tez-tez

Canım təbib, gözüm loğman,Mənim dərdim ara tez-tez.

Aşıq Qurbani1 dəq
Qaranquş balaları

A quşcuğazlar, nə yaraşıqlısız,Can kimi bəslənməyə layiqlisiz.

Abbas Səhhət19071 dəq
Ağ libasda

Fransız rəvayəti*Üzündə buludlanan kədəri qovdu ana,

Qabil19785 dəq
Əbdürrəhman ağaya

Məcdətli Dusti-mehriban Əbdürrəhman ağa cənabları, iqbalınız daimi olsun!**Allah şahiddir ki, sizin səadətmənd olmağınızın xəbəri həmişə məni ilaqeyrənnəhayə məsrur eləyibdir. Xüsusən bu ovqat Hacı molla Məhəmməd əfəndi sizin tərəqqiyatınızı təqrir edib, ziyadə xatirimin fərəhinə bais oldu. Lihaza bu fürsəti qənimət bilib həmvətənliyimizi yad və qədimi dostluğumuzu təcdidinə iqdam edirəm. Keçən sənənin cəmadiyəl-əvvəl ayında, yəni məsihiyyə tarixinin dekabr ayında sənə 1857-də sərkar şərafətmədar canişini-Qafqazın icazəti ilə onun vəziri cənab general Kruzenştern dövləti-behiyyəyi-Rusiyyənin İstanbulda müqim olan vəziri-muxtarı cənab general Butenova mənim əlsineyiislamiyyənin təhsili üçün təlif etdiyim əlifbanı tərsil edibdir ki, övliyayidövləti-Osmaniyyənin mülahizəsinə məruz etsin. Çün o vəqtdən bu zamana qədər əlifbayi-məzkurun xüsusunda heç bir xəbər İstanbuldan mənə vüsul olmayıbdır, ona görə də nigaran qalmışam, bilmirəm ki, aya, mənim əlifbam övliyayi-dövləti-əliyyeyi-Osmaniyyənin mülahizəsinə məruz olunubdur, ya yox? Lihaza, cənabi-məcdətməabınızdan kəmali-etimad ilə təvəqqe edirəm ki, mənim xatirimin şadlığı üçün bu məktubun vüsulunda hümmət edib, hər növlə səlah görsəniz, təcəssüm və təhqiq edəsiniz ki, aya, mənim əlifbam vizarəti-dövləti-behiyyəyi- Rusiyyədən övliyayi-dövləti-əliyyənin mülahizəsinə məruz olunubdurmu və əgər məruz olunubsa, onun ərbabı-mərifət və məşvərətində mülahizə olunmasına ehtimam göstərəsiniz və bu xüsusda xəbəri-sərih və fərəhəngiz yazıb yenə Hacı molla Məhəmməd əfəndinin vəsaiti ilə mənə yazasınız. Mən sizdən həmişə razı və xoşnud olmuşam, bu dəfə dəxi gərək həmvətənliyi və qədimi dostluğu mənzur edib məni özünüzdən xoşhal edəsiniz və sizin ittilaınız üçün əlifba kitabçasının dibaçəsi və əşkali-hüruf və xətti-cədidə yazılan bir qitə bu məktubun zimnində infaz olunur. Əgər padşahani-islam bu xətti-cədidin intişarına ehtimam göstərsələr, hər ayinə külli-firqeyi-islam nikbəxt olacaqdır. Məlum ola ki, bu əlifbanın kitabçasından bir cild dövləti-əliyyeyi-İrana və beş cild Firəngistanın mümtaz dövlətlərinə ki, onlar da mədrəseyi-əlsineyiislamiyə məmurdur, irsal olunubdur. Baqi cavabınıza müntəzir qalıram.

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Gözəldi

Bir dilbəri bəsləyibdi anası,Vəsfi düşüb bu cahana, gözəldi.

Novrəs İman1 dəq
Eşqim

Anasız, babasız Ofelya kimiSaçları pərişan bir qızdır eşqim.

Mikayıl Müşfiq1 dəq
Qələbə nəğməsi

Bu gün xalqım şair kimi coşub çağlayır,Sevinc dolu ürəklərdə zəfər səsi var.

Tofiq Bayram1 dəq